Nghiên Cứu Ứng Dụng Pin Nhiên Liệu Hydro Thay Thế Diesel Trong Thiết Bị Khai Thác Mỏ Lộ Thiên Tại Việt Nam

Annie Nguyễn
Ngày 31 tháng 8 năm 2026

Một nghiên cứu quan trọng được công bố trên Tạp chí Công nghiệp Mỏ (số ra tháng 8 năm 2025) bởi nhóm tác giả từ Đại học Thủy Lợi và Hội Khoa học Kỹ thuật Mỏ Việt Nam đã đánh giá khả năng ứng dụng pin nhiên liệu hydro (Hydrogen Fuel Cell) để thay thế động cơ diesel trên các thiết bị khai thác mỏ lộ thiên như xe tải, máy xúc và máy ủi. Đây là một hướng tiếp cận đầy hứa hẹn nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong ngành khai thác mỏ, đặc biệt trong bối cảnh các nguồn nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt và gây ra hiệu ứng nhà kính.

Bối cảnh và động lực nghiên cứu

Các thiết bị hạng nặng trong khai thác mỏ lộ thiên, như xe tải ben và máy xúc, tuy có số lượng ít hơn so với xe cơ giới dân dụng, nhưng sử dụng động cơ đốt trong công suất lớn, do đó phát thải một lượng đáng kể khí CO₂, NOx và CO gây ô nhiễm. Trong khi xe điện đang phát triển mạnh trong lĩnh vực dân dụng, thì đối với thiết bị khai thác công suất lớn, dung lượng pin hiện tại khó có thể đáp ứng nhu cầu vận hành liên tục và tiêu thụ năng lượng cao.

Pin nhiên liệu hydro: Giải pháp năng lượng sạch

Hydrogen fuel cells tạo ra điện năng thông qua phản ứng hóa học giữa hydro và oxy, sản phẩm phụ duy nhất là nước, do đó được xem là nguồn năng lượng sạch với mức phát thải bằng không. Nghiên cứu đã tính toán và đánh giá các yếu tố kinh tế - kỹ thuật để xác định khả năng ứng dụng thực tế của công nghệ này trên thiết bị khai thác mỏ tại Việt Nam.

Những điểm chính từ nghiên cứu:

So sánh hiệu suất và chi phí: Nghiên cứu đã phân tích và so sánh hiệu suất cũng như chi phí vận hành giữa xe tải chạy diesel và xe tải chạy pin nhiên liệu hydro. Mặc dù hydro là nguồn năng lượng sạch, nhưng chi phí sản xuất và hạ tầng cho hydro vẫn đang là một thách thức.

Tham khảo kinh nghiệm quốc tế: Bài báo đã dẫn chứng các dự án tiên phong trên thế giới như sự hợp tác giữa General Motors và Komatsu để phát triển xe tải khai thác mỏ chạy pin nhiên liệu hydro, cũng như chiếc xe tải chạy hydro đầu tiên trên thế giới được phát triển bởi Tractebel (Engie). Ngoài ra, các mẫu xe tải điện của SANY và nghiên cứu so sánh mức tiêu thụ nhiên liệu và khí thải của xe hạng nặng tại châu Âu cũng được sử dụng làm tài liệu tham khảo.

Tiềm năng tại Việt Nam: Các mỏ than lộ thiên tại Quảng Ninh là một trong những địa điểm tiềm năng để ứng dụng công nghệ này, vì đây là khu vực tập trung nhiều thiết bị hạng nặng và đang có nhu cầu cấp thiết về giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Thách thức và khuyến nghị: Nghiên cứu chỉ ra rằng, bên cạnh lợi ích về môi trường, cần có sự đánh giá toàn diện về chuỗi cung ứng hydro (sản xuất, lưu trữ, vận chuyển) và chi phí đầu tư ban đầu. Việc nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ là cần thiết để tiến tới ứng dụng rộng rãi.

Ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu này là một bước đi quan trọng trong việc định hướng phát triển công nghệ khai thác mỏ xanh tại Việt Nam, phù hợp với xu hướng giảm phát thải và chiến lược phát triển năng lượng hydro của quốc gia. Việc chuyển đổi sang pin nhiên liệu hydro không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp ngành khai thác mỏ bắt kịp xu hướng công nghệ tiên tiến trên thế giới, hướng tới phát triển bền vững.

Xem nguồn chính: https://mij.hoimovietnam.vn/en/archives?article=25045