Ngành hydro toàn cầu bước vào giai đoạn “bên ngoài sôi động, bên trong đình trệ”, theo nhận định từ lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc
Ngày 05/05/2026
Annie Nguyễn
Ngành hydro toàn cầu đang trải qua giai đoạn phát triển nhiều kỳ vọng nhưng đối mặt không ít thách thức thực tế, theo nhận định của ông Pan Yongle, Tổng Giám đốc điều hành Horizon Hydrogen (Trung Quốc). Trong chia sẻ mới đây, ông cho rằng giai đoạn từ năm 2024 đến 2026 có thể được mô tả là “bên ngoài đầy nhiệt huyết nhưng bên trong trì trệ”.
Theo ông Pan, từ góc độ bên ngoài, hydro đang nhận được sự quan tâm mạnh mẽ từ các chính phủ thông qua chiến lược quốc gia, chính sách hỗ trợ và mục tiêu giảm phát thải. Nhiều quốc gia công bố các chương trình đầu tư lớn, hàng loạt dự án hydro được công bố trên toàn cầu, tạo cảm giác thị trường đang tăng trưởng nhanh chóng.
Tuy nhiên, phía sau sự sôi động đó, nhiều dự án vẫn chủ yếu ở quy mô trình diễn hoặc thí điểm, trong khi hiệu quả kinh tế chưa rõ ràng. Chi phí sản xuất hydro sạch còn cao, hạ tầng vận chuyển và lưu trữ chưa hoàn thiện, còn nhu cầu tiêu thụ thương mại quy mô lớn vẫn phát triển chậm hơn kỳ vọng ban đầu.
Ông Pan cho rằng một trong những nguyên nhân chính là nhiều nhà đầu tư, chủ dự án và doanh nghiệp từng nhìn hydro như một lĩnh vực có thể tăng trưởng nhanh tương tự điện mặt trời hoặc điện gió, nhưng chưa đánh giá đầy đủ những khác biệt cơ bản của hydro như một sản phẩm công nghiệp hóa chất.
Theo quan điểm này, hydro không giống điện năng. Trong khi điện có hệ thống truyền tải, lưu trữ và tiêu chuẩn an toàn đã phát triển nhiều thập kỷ, hydro là loại khí có đặc tính kỹ thuật phức tạp hơn nhiều. Hydro có phân tử rất nhỏ, dễ rò rỉ, khó nén và khó lưu trữ dài hạn ở quy mô lớn. Việc xử lý hydro đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn cao, tương tự ngành dầu khí và hóa dầu.
Điều đó khiến mô hình kinh doanh hydro hiện nay phần lớn vẫn theo dạng “điểm đến điểm”, nghĩa là sản xuất tại một nơi và cung cấp trực tiếp cho khách hàng cụ thể. Nếu chưa có mạng lưới đường ống chuyên dụng hoặc trung tâm phân phối quy mô lớn, việc mở rộng thị trường đại trà sẽ gặp nhiều hạn chế.
Ngay cả khi hydro được chuyển hóa thành ammonia hoặc methanol để dễ vận chuyển hơn, bài toán cuối cùng vẫn là tìm đầu ra tiêu thụ ổn định và cạnh tranh về giá. Đây là lý do khiến nhiều dự án có thể xây dựng được công suất sản xuất nhưng gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm ở quy mô lớn.
Nhận định của lãnh đạo Horizon Hydrogen phản ánh góc nhìn ngày càng phổ biến trong ngành: hydro không phải lĩnh vực thất bại, nhưng tốc độ thương mại hóa thực tế có thể chậm hơn làn sóng kỳ vọng ban đầu.
Nhiều chuyên gia quốc tế cũng cho rằng giai đoạn 2024–2026 sẽ là thời kỳ thanh lọc thị trường, trong đó các dự án thiếu đầu ra rõ ràng hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào trợ cấp có thể bị trì hoãn, trong khi các mô hình gắn với nhu cầu công nghiệp thực tế như thép, phân bón, lọc dầu và nhiên liệu hàng hải sẽ có cơ hội phát triển bền vững hơn.
Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, bài học rút ra là cần tiếp cận hydro theo hướng thực tế, tập trung vào phân khúc có nhu cầu rõ ràng, nguồn điện cạnh tranh và khả năng xuất khẩu, thay vì chạy theo quy mô công bố đầu tư.
Nhìn tổng thể, ngành hydro toàn cầu vẫn đang đi đúng hướng dài hạn, nhưng con đường thương mại hóa sẽ cần nhiều thời gian, hạ tầng và kỷ luật đầu tư hơn so với kỳ vọng ban đầu.
