Matt Moran (Chuyên gia Hydro): Cuộc chiến pháp lý các hub hydro Mỹ, vai trò mới cho trung tâm dữ liệu và luận điểm còn tranh cãi về tác động khí hậu của H₂
Ngày 15 tháng 6 năm 2026
Annie Nguyễn
Tình trạng "bấp bênh" của các hub hydro Mỹ
Trong bài phát biểu gần đây tại Diễn đàn Đại học Bang Ohio do Liên minh Hydro và Pin nhiên liệu Ohio (OFCHC) đồng tổ chức, chuyên gia hàng đầu về hệ thống nhiệt chất lỏng và động lực hydro Matt Moran đã đưa ra bức tranh toàn cảnh về các trung tâm hydro của Hoa Kỳ. Theo Moran, trong tổng số 7 tỷ đô la được phân bổ theo Đạo luật Giảm lạm phát (Inflation Reduction Act) của chính quyền trước, Quốc hội Mỹ chỉ cấp lại khoảng 5 tỷ đô la. Khoảng cách 2 tỷ đô la còn lại là các hub nằm ở bờ Tây, dựa trên các nguồn tài nguyên tái tạo và hiện đang bị chính quyền Trump rút lại. Các bang liên quan đã đệ đơn kiện liên bang. Trong khi đó, các hub được cấp vốn theo chu kỳ ngân sách mới nhất của Quốc hội cũng vẫn chưa nhận được bất kỳ khoản tiền nào. "Hãy theo dõi thêm", Moran kết luận.
Vai trò mới: cấp điện chính và dự phòng cho trung tâm dữ liệu
Một chủ đề đáng chú ý khác là vai trò ngày càng quan trọng của hydro đối với trung tâm dữ liệu. Moran nhấn mạnh hydro đang được sử dụng như cả nguồn điện chính và nguồn điện dự phòng, giúp giảm phụ thuộc vào lưới điện, loại bỏ phát thải carbon tại chỗ và tăng thời gian vận hành liên tục (uptime) của các trung tâm dữ liệu. Những lợi ích này rất quan trọng khi cộng đồng dân cư ngày càng phản đối tác động của trung tâm dữ liệu đến chi phí điện lưới và khí thải cục bộ.
Đặc biệt, hệ thống hydro tạo ra nước tinh khiết như một sản phẩm phụ – một lợi thế lớn đối với các cộng đồng đang bị ảnh hưởng về chất lượng và nguồn cung cấp nước do nhu cầu làm mát của trung tâm dữ liệu gây ra. Các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft đang triển khai các dự án thí điểm sử dụng pin nhiên liệu hydro làm nguồn điện sạch cho trung tâm dữ liệu, với sản phẩm phụ là nước tinh khiết dùng để làm mát.
Luận điểm còn tranh cãi về tác động khí hậu gián tiếp của hydro
Cuối cùng, Moran giải đáp thắc mắc của một đồng nghiệp về tuyên bố rằng hydro là khí nhà kính gián tiếp. Ông cho biết đã nghiên cứu vấn đề này vài năm trước khi nó bắt đầu lan truyền, và kết luận rằng đó là một giả thuyết chưa được chứng minh, dựa trên các giả định chưa được xác minh và không có dữ liệu khí quyển thực tế nào được xác nhận. Moran nhấn mạnh: "Chúng ta cần cẩn trọng, không nên nhầm lẫn giả thuyết này với dữ liệu được ghi nhận đầy đủ về các khí nhà kính đã biết, được thu thập qua hơn một thập kỷ và được ghi lại trong hàng chục nghìn bài báo khoa học được bình duyệt."
Mặc dù các nghiên cứu gần đây trên các tạp chí khoa học (ví dụ, Communications Earth & Environment) đã chỉ ra rằng rò rỉ hydro có thể kéo dài tuổi thọ của khí methane và hình thành ozone ở tầng đối lưu, gây ra hiệu ứng ấm lên gián tiếp, tranh luận về mức độ ảnh hưởng thực tế vẫn đang diễn ra. Moran kêu gọi cần thận trọng, không nên vội vàng quy kết khi chưa có đủ dữ liệu thực địa.
