Liana Gouta (FuelsEurope): Lọc dầu là trụ cột chiến lược của châu Âu, không phải ngành 'di sản', mất năng lực lọc dầu sẽ đánh mất khả năng tự chủ

Liana Gouta (FuelsEurope): Lọc dầu là trụ cột chiến lược của châu Âu, không phải ngành 'di sản', mất năng lực lọc dầu sẽ đánh mất khả năng tự chủ
Ngày 13 tháng 6 năm 2026
Annie Nguyễn

Tổng giám đốc FuelsEurope Liana Gouta vừa công bố báo cáo chiến lược "A Strategic Industrial Asset Europe Cannot Afford to Lose" (Tài sản công nghiệp chiến lược mà châu Âu không thể đánh mất). Báo cáo đưa ra cảnh báo khẩn cấp: năng lực lọc dầu và sản xuất nhiên liệu của châu Âu đang suy giảm nhanh chóng do chi phí năng lượng cao, giá carbon tăng và khung pháp lý ngày càng phức tạp, đồng thời khẳng định đây không phải ngành "di sản" mà là năng lực công nghiệp chiến lược nền tảng, cần được bảo vệ khẩn cấp để tránh đánh mất khả năng tự chủ chiến lược.

Ngành công nghiệp trụ cột bị bỏ rơi

Theo FuelsEurope, ngành lọc dầu và sản xuất nhiên liệu không chỉ cung cấp năng lượng cho giao thông, quốc phòng mà còn cung cấp nguyên liệu đầu vào không thể thay thế cho các ngành hóa chất, xây dựng, nông nghiệp và sản xuất. Kể từ năm 2009, 35 nhà máy lọc dầu đã đóng cửa, công suất lọc giảm 20%; châu Âu hiện đang là nước nhập khẩu ròng diesel và nhiên liệu máy bay. Nếu không có hành động khắc phục, sự phụ thuộc này sẽ ngày càng sâu rộng.

Liana Gouta cảnh báo: "Châu Âu không thể coi lọc dầu và sản xuất nhiên liệu là ngành 'di sản'. Đây là năng lực công nghiệp chiến lược nền tảng cho an ninh năng lượng, khả năng sẵn sàng quốc phòng và khả năng phục hồi kinh tế của chúng ta. Nếu không có nền tảng công nghiệp cạnh tranh, sẽ không có quá trình chuyển đổi đáng tin cậy nào."

Mỗi nhà máy lọc dầu đóng cửa là không thể đảo ngược

Báo cáo chỉ rõ, lựa chọn của châu Âu không phải là sản xuất hay nhập khẩu, mà là sản xuất và chuyển đổi ngay tại châu Âu, hay phụ thuộc ngày càng nhiều vào bên ngoài. Mỗi nhà máy lọc dầu đóng cửa là không thể đảo ngược; việc thay thế bằng các nhà máy sản xuất carbon thấp xây dựng mới sẽ không bền vững về cả chi phí lẫn thời gian.

Chuyển đổi nhà máy lọc dầu hiện hữu: con đường nhanh nhất, tiết kiệm nhất và an toàn nhất

Giải pháp mà FuelsEurope đề xuất là chuyển đổi các nhà máy lọc dầu hiện có thành các trung tâm sản xuất carbon thấp – con đường nhanh nhất, tiết kiệm chi phí nhất và an toàn nhất để mở rộng quy mô nhiên liệu tái tạo và carbon thấp, đồng thời bảo toàn năng lực công nghiệp và tránh tài sản bị mắc kẹt (stranded assets).

Từ tham vọng đến thực thi

Báo cáo nhấn mạnh: công nghệ đã sẵn sàng, ngành công nghiệp đã sẵn sàng và các khoản đầu tư có thể được thực hiện. Điều còn thiếu là một khung chính sách mạch lạc và có thể dự báo được, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư. Nếu không, dòng vốn sẽ tiếp tục chảy sang các khu vực có điều kiện thuận lợi hơn, làm suy yếu nền tảng công nghiệp của châu Âu và cản trở tham vọng khí hậu.

Liana Gouta kết luận: "Châu Âu cần chuyển từ tham vọng sang thực thi. Con đường phía trước không phải là lựa chọn giữa tham vọng khí hậu và sức mạnh công nghiệp, mà là đảm bảo chúng song hành cùng nhau."

Tham khảo

• FuelsEurope (2026). A Strategic Industrial Asset Europe Cannot Afford to Lose.
  https://www.fuelseurope.eu/a-strategic-industry