IEA: Nhu cầu hydro toàn cầu vượt 100 triệu tấn năm 2025, sản xuất hydro carbon thấp tăng 20% nhưng vẫn chỉ chiếm chưa đến 1% tổng sản lượng – Khủng hoảng Trung Đông bộc lộ điểm yếu chuỗi cung ứng
Ngày 19 tháng 6 năm 2026
Annie Nguyễn
Theo Báo cáo Đánh giá Hydro Toàn cầu năm 2026 (Global Hydrogen Review 2026) của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa công bố, nhu cầu hydro toàn cầu đã vượt mốc 100 triệu tấn trong năm 2025. Sản lượng hydro carbon thấp (low‑emissions hydrogen) cũng ghi nhận mức tăng trưởng 20%, đạt gần 1 triệu tấn. Dự kiến trong năm 2026, sản lượng hydro carbon thấp sẽ đạt mức kỷ lục mới và lần đầu tiên vượt quá 1% tổng sản lượng hydro toàn cầu.
Khủng hoảng Trung Đông bộc lộ điểm yếu chuỗi cung ứng
Báo cáo chỉ ra rằng cuộc xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn sản xuất và thương mại toàn cầu các sản phẩm có nguồn gốc từ hydro, bộc lộ những điểm yếu trong chuỗi cung ứng vốn là nền tảng cho sản xuất phân bón, lọc dầu và sản xuất hóa chất. Khu vực này chiếm khoảng 1/6 sản lượng hydro toàn cầu và đóng vai trò quan trọng trong thương mại amoniac, urê, methanol và các sản phẩm tinh chế. Giá urê đã tăng gấp đôi từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2026 do gián đoạn nguồn cung, giá khí đốt tự nhiên tăng cao và các hạn chế xuất khẩu. Sự gia tăng chi phí phân bón này đe dọa chuỗi cung ứng lương thực, đặc biệt tại các nền kinh tế nông nghiệp phụ thuộc vào nhập khẩu.
Đầu tư chững lại, mục tiêu 2030 ngày càng xa tầm tay
Mặc dù có sự tăng trưởng, động lực đầu tư đã suy yếu trong năm 2025, với sự chậm trễ trong các quyết định đầu tư cuối cùng (FID) và danh mục dự án bị thu hẹp. Các rào cản dai dẳng như chi phí cao, nhu cầu không chắc chắn, quy định phức tạp và thiếu cơ sở hạ tầng tiếp tục làm chậm sự phát triển của hydro carbon thấp, khiến các mục tiêu năm 2030 của chính phủ các nước ngày càng xa tầm với. Theo ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành IEA: "Cuộc khủng hoảng hiện tại đã cho thấy các nền kinh tế trên toàn thế giới phụ thuộc sâu sắc vào thương mại các sản phẩm từ hydro... Hydro carbon thấp có thể đóng vai trò quan trọng trong các nỗ lực đó theo thời gian, nhưng cần có sự hỗ trợ chính sách mạnh mẽ hơn và triển khai nhanh hơn nhiều trước khi nó có thể đóng góp có ý nghĩa ở quy mô lớn".
Danh mục dự án thu hẹp, nhu cầu vẫn là "mảnh ghép còn thiếu"
Danh mục các dự án sản xuất hydro carbon thấp đã được công bố đến năm 2030 đã thu hẹp khoảng một phần tư so với năm ngoái, xuống còn 27 triệu tấn do sự chậm trễ và hủy bỏ. Các dự án đã đạt FID hoặc có khả năng cao đi vào hoạt động vào năm 2030 đã giảm từ 10 triệu tấn trong đánh giá năm ngoái xuống còn hơn 6 triệu tấn. Nhu cầu vẫn là yếu tố then chốt còn thiếu. Khối lượng hydro carbon thấp được bao phủ bởi các thỏa thuận mua bán mới vẫn ở mức thấp trong năm 2025, phần lớn không thay đổi so với năm trước. Chỉ khoảng 20% khối lượng mới được ký kết được hỗ trợ bởi các cam kết hợp đồng chắc chắn.
Trung Quốc dẫn đầu nhưng đà phát triển chậm lại
Trung Quốc vẫn là quốc gia dẫn đầu trong triển khai thiết bị điện phân, chiếm khoảng 75% công suất lắp đặt mới trong năm 2025, khi công suất lắp đặt toàn cầu tăng gấp đôi lên 4 GW. Tuy nhiên, báo cáo ghi nhận các dấu hiệu chững lại, với các quyết định đầu tư cho các dự án mới sản xuất hydro bằng điện phân lần đầu tiên giảm. Đáng chú ý, theo phân tích của IEA, giá thiết bị điện phân kiềm của Trung Quốc hiện chỉ bằng một phần tư so với các sản phẩm tương tự của phương Tây.
