Hydrogen tại ASEAN năm 2025: Động lực mới cho chuyển dịch năng lượng khu vực

Ngày 1 tháng 1 năm 2026

Năm 2025 đánh dấu một bước chuyển quan trọng của hydrogen tại khu vực ASEAN, khi lĩnh vực này dần đi từ giai đoạn định hình chiến lược sang triển khai dự án, xây dựng năng lực và hình thành thị trường sơ khởi. Trong bối cảnh áp lực giảm phát thải, đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy công nghiệp hóa bền vững, hydrogen – đặc biệt là hydrogen thấp carbon và hydrogen xanh – đang nổi lên như một động lực mới cho quá trình chuyển dịch năng lượng của khu vực.

1. Tầm nhìn chiến lược và bối cảnh thị trường hydrogen ASEAN

Sự hình thành bức tranh hydrogen ASEAN

Các quốc gia ASEAN đang từng bước xây dựng chiến lược phát triển hydrogen như một cấu phần quan trọng trong lộ trình giảm phát thải dài hạn. Hydrogen được xác định không chỉ là giải pháp năng lượng mà còn là nguyên liệu đầu vào then chốt cho các ngành công nghiệp khó giảm phát thải như hóa chất, phân bón, thép, giao thông vận tải và hàng hải.

Nhu cầu hydrogen trong khu vực được dự báo tăng nhanh trong giai đoạn đến năm 2025, với Indonesia và Malaysia giữ vai trò quan trọng nhờ quy mô công nghiệp lớn, đặc biệt là nhu cầu hydrogen cho sản xuất ammonia phục vụ nông nghiệp và các ngành công nghiệp nền tảng khác.

Triển vọng sản xuất hydrogen

Các phân tích khu vực cho thấy tiềm năng sản xuất hydrogen thấp phát thải tại Đông Nam Á có thể đạt hàng trăm nghìn tấn mỗi năm khi các dự án đang trong danh mục triển khai được hiện thực hóa. Dựa trên các dự án đã công bố, tổng công suất sản xuất hydrogen của khu vực có thể đạt khoảng 480.000 tấn mỗi năm vào năm 2030.

Trong bức tranh đó, Việt Nam nổi lên là một trong những quốc gia dẫn đầu khi đã ghi nhận các dự án hydrogen quy mô lớn đạt quyết định đầu tư cuối cùng (FID), tạo nền tảng cho giai đoạn triển khai thương mại.

2. Hợp tác, hội thảo và xây dựng năng lực

Hợp tác khu vực và quốc tế

Năm 2025 chứng kiến sự gia tăng rõ rệt các liên minh và sáng kiến hợp tác trong lĩnh vực hydrogen. Đáng chú ý, Vietnam ASEAN Hydrogen Club (VAHC) và HX Group đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy thương mại hóa hydrogen và xây dựng thị trường hydrogen quy mô ASEAN, đồng thời hỗ trợ thiết lập hạ tầng tổ chức, đầu tư và kết nối khu vực.

Hội thảo chuyên ngành và đào tạo

Hoạt động hội thảo và đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng nền tảng nhân lực và tri thức cho ngành hydrogen ASEAN.

Hội thảo “Nguồn nhân lực Hydrogen Việt Nam – ASEAN 2025” tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh đã quy tụ các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp, tập trung thảo luận nhu cầu nhân lực chất lượng cao, đào tạo kỹ thuật và kết nối hợp tác quốc tế cho ngành hydrogen.

Song song đó, chuỗi hội thảo và seminar về hydrogen và năng lượng sạch do VAHC tổ chức từ tháng 5 đến tháng 12 năm 2025 đã bao phủ nhiều chủ đề then chốt, từ công nghệ sạch, ứng dụng hydrogen trong các ngành công nghiệp khó giảm phát thải, đến hướng dẫn tài chính và mô hình phát triển dự án hydrogen.

Hội nghị quốc tế “United Hydrogen – Integrating Hydrogen into the Industrialization Process of Vietnam and ASEAN” cũng được tổ chức, đóng vai trò diễn đàn đối thoại cấp cao nhằm định hướng lộ trình công nghiệp hóa hydrogen tại Việt Nam và khu vực ASEAN.

Ngoài ra, các hội thảo chuyên đề về ứng dụng hydrogen trong nông nghiệp ASEAN đã làm rõ tiềm năng sử dụng hydrogen trong sản xuất phân bón, cải tạo đất và nâng cao năng suất nông nghiệp.

3. Dự án và sáng kiến kỹ thuật tại ASEAN

Hợp tác kỹ thuật quốc tế

Trong lĩnh vực công nghệ, ASEAN ghi nhận các sáng kiến hợp tác quốc tế mang tính trình diễn và định hình thị trường. Hyundai Motor Group đã công bố kế hoạch phát triển hệ sinh thái hydrogen từ rác thải (Waste-to-Hydrogen) tại Indonesia, hướng tới xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ sản xuất, phân phối đến sử dụng hydrogen, bao gồm cả hạ tầng tiếp nhiên liệu cho phương tiện pin nhiên liệu.

Các dự án thí điểm và kế hoạch triển khai

Mặc dù nhiều dự án hydrogen lớn vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị hoặc vừa đạt FID, các xu hướng kỹ thuật chủ đạo đã dần hình thành:

Indonesia đang nghiên cứu và triển khai lộ trình phát triển các mô hình nhà máy điện tích hợp kiểu Renewstable Power Plant, kết hợp điện mặt trời, điện gió và sản xuất hydrogen để tăng độ ổn định hệ thống năng lượng.

Malaysia và Indonesia được kỳ vọng sẽ triển khai các dự án hydrogen quy mô lớn, với công suất lên tới hàng trăm nghìn tấn mỗi năm, hướng tới xuất khẩu hydrogen và các dẫn xuất sang các thị trường như Nhật Bản và Hàn Quốc.

Trong khi đó, các quốc gia như Campuchia và Lào đang ở giai đoạn khảo sát, nghiên cứu tiền khả thi và phát triển sơ bộ các dự án hydrogen, gắn với mục tiêu đa dạng hóa nguồn năng lượng tái tạo.

4. Sự kiện chuyên ngành và định hướng chính sách

Hội nghị hydrogen ASEAN

ASEAN Green Hydrogen Conference 2025 tổ chức tại Kuala Lumpur là một trong những sự kiện chuyên ngành nổi bật nhất trong năm, quy tụ các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và giới nghiên cứu nhằm chia sẻ công nghệ, phân tích thị trường và thúc đẩy hợp tác hydrogen trong khu vực.

Định hướng cấp khu vực

Ở cấp độ chính sách, kế hoạch hành động năng lượng ASEAN giai đoạn 2026–2030 đã được thông qua, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng sản lượng điện lên khoảng 45% vào năm 2030. Dù không chỉ tập trung riêng vào hydrogen, định hướng này được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy hydrogen xanh và các giải pháp lưu trữ năng lượng trong tương lai.

5. Điểm nhấn theo từng quốc gia

Việt Nam

Việt Nam tiếp tục thúc đẩy hydrogen xanh trong chiến lược chuyển dịch năng lượng, đặc biệt phục vụ giảm phát thải trong công nghiệp và giao thông vận tải. Các cơ quan quản lý đang từng bước xây dựng khung pháp lý và hướng dẫn kỹ thuật cho hydrogen. Hoạt động hội thảo, hợp tác quốc tế và đào tạo nhân lực diễn ra sôi động, trong khi một số dự án hydrogen lớn đã đạt FID, chuẩn bị bước vào giai đoạn triển khai thương mại.

Indonesia

Indonesia củng cố vị thế trung tâm hydrogen thấp carbon nhờ nguồn tài nguyên tái tạo dồi dào và khả năng tích hợp công nghệ. Các sáng kiến như waste-to-hydrogen, cùng kế hoạch xây dựng nhà máy hydrogen quy mô lớn phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu, đang định hình vai trò chiến lược của quốc gia này trong khu vực.

Malaysia

Malaysia công bố các định hướng phát triển hydrogen trong khuôn khổ chiến lược năng lượng sạch quốc gia, tập trung vào các dự án quy mô công nghiệp và xuất khẩu hydrogen, ammonia. Hoạt động nghiên cứu về pin nhiên liệu, điện phân và lưu trữ hydrogen cũng được tăng cường.

Singapore

Singapore tiếp cận hydrogen theo hướng nhập khẩu và logistics, coi hydrogen và các dẫn xuất là giải pháp dài hạn để đảm bảo an ninh năng lượng. Quốc đảo này đóng vai trò trung tâm kết nối, nghiên cứu và điều phối chuỗi cung ứng hydrogen sạch trong khu vực.

Thái Lan

Thái Lan tích hợp hydrogen vào kế hoạch năng lượng quốc gia, thúc đẩy hợp tác quốc tế và triển khai các dự án thí điểm thông qua mô hình hợp tác công – tư, đồng thời đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức thị trường.

6. Tóm lược những thành tựu nổi bật năm 2025

Năm 2025 ghi nhận sự khởi động mạnh mẽ của chuỗi hội thảo, sự kiện và sáng kiến hydrogen quy mô ASEAN, tạo nền tảng về tri thức, chính sách và hợp tác quốc tế. Các liên minh chiến lược, đặc biệt là vai trò kết nối của VAHC, góp phần thúc đẩy thị trường hydrogen khu vực. Những dự án đạt FID tại Việt Nam, cùng các kế hoạch quy mô lớn tại Indonesia và Malaysia, cho thấy hydrogen đang từng bước chuyển từ tầm nhìn sang hành động cụ thể. Song song đó, các định hướng chính sách về năng lượng tái tạo ở cấp khu vực đang tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của hydrogen xanh trong thập kỷ tới.