Hydrogen Europe Quarterly Quý 1/2026: Đạo luật Công nghiệp Tăng tốc (IAA) – Lời hứa lớn nhưng tham vọng bị cắt giảm mạnh, châu Âu vẫn loay hoay tìm động lực cho hydrogen xanh
Annie Nguyễn Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 8 tháng 4 năm 2026
Brussels, ngày 8 tháng 4 năm 2026 – Hydrogen Europe vừa chính thức phát hành số 14 (quý 1 năm 2026) của tạp chí chủ lực The Hydrogen Europe Quarterly. Với 67 trang nội dung dày đặc, số báo tập trung phân tích sâu Đạo luật Công nghiệp Tăng tốc (Industrial Accelerator Act – IAA), được xem là một trong những văn kiện quan trọng nhất của châu Âu về chính sách công nghiệp sạch trong nhiều năm gần đây.
Bài chính: “Tạo nhu cầu và sản xuất nội địa – lời hứa của Đạo luật Công nghiệp Tăng tốc”
Đây là trọng tâm toàn bộ số báo. Bài viết phân tích chi tiết IAA sau nhiều lần trì hoãn và rò rỉ bản nháp. Phóng viên đã phỏng vấn độc quyền:
- Christopher Frey và Samuel Suchel (Sunfire)
- Philipp Tshinke (Salzgitter AG)
- Ben McWilliams (think-tank Bruegel)
Những điểm được hoan nghênh:
- IAA là văn bản chính sách công nghiệp sạch đầu tiên thực sự của Liên minh châu Âu.
- Nhấn mạnh mạnh mẽ “Made in Europe” đối với máy điện phân và xe pin nhiên liệu.
- Công nhận các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng như thép là ngành chiến lược.
- Đơn giản hóa thủ tục cấp phép và tạo ra các thị trường dẫn dắt (lead markets).
Những chỉ trích chính:
- Văn bản cuối cùng kém tham vọng rất nhiều so với các bản nháp trước.
- Các biện pháp tạo nhu cầu bị pha loãng nghiêm trọng.
- Hạn ngạch thép carbon thấp trong mua sắm công chỉ 25%, tương đương khoảng 5% tổng nhu cầu thép châu Âu.
- Không có định nghĩa rõ ràng về “thép carbon thấp” (phải chờ nghị định ủy quyền sau).
- Máy điện phân bị loại hoàn toàn khỏi tiêu chí mua sắm công.
- Không ưu tiên rõ ràng hydrogen tái tạo từ điện phân so với các con đường khử carbon khác.
- Yêu cầu “Made in Europe” bị giảm mạnh: nhôm chỉ 25%, thép không có yêu cầu nội địa hóa bắt buộc.
Philipp Tshinke (Salzgitter) cảnh báo: “Không có yêu cầu nguồn gốc EU rõ ràng, châu Âu chỉ thay thế sự phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch bằng sự phụ thuộc mới vào chuỗi cung ứng carbon thấp”.
Christopher Frey (Sunfire) nhận xét thẳng thắn: “Đây là nỗ lực đầu tiên, nhưng cuối cùng vẫn chưa đủ để đạt được kết quả mong muốn”.
Bài viết còn đề cập “Hiệu ứng Iran”: xung đột tại Iran và việc đóng eo Hormuz đã đẩy giá nhiên liệu hóa thạch tăng vọt, càng chứng minh nhu cầu cấp thiết phải xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch nội địa kiên cường.
Phần nổi bật doanh nghiệp: Ballard Power Systems (Canada)
Tổng giám đốc Marty Neese cho biết:
- Ballard chiếm 70% thị phần xe buýt pin nhiên liệu tại châu Âu (hơn 1.100 xe).
- Đã triển khai hơn 2.500 xe buýt không phát thải tại châu Âu và Bắc Mỹ.
- Tập trung mạnh vào ứng dụng điện cố định cho trung tâm dữ liệu, kho bãi, đường sắt và hàng hải.
- Châu Âu chiếm hơn một nửa doanh thu; công ty có khoản hỗ trợ 113 triệu euro từ EU để mở rộng sản xuất.
Marty Neese khẳng định: “Liên minh châu Âu đáp ứng mọi tiêu chí chúng tôi quan tâm – cam kết dài hạn với hydrogen, chính sách rõ ràng và hàng loạt dự án đang tiến triển”.
Phần quốc gia: Cyprus
Chủ tịch Makis Ketonis của Hiệp hội Hydrogen Cyprus cho biết:
- Cyprus tập trung 100% vào hydrogen tái tạo nhờ nguồn điện gió và mặt trời dồi dào cùng tình trạng cắt giảm điện thường xuyên.
- Dự án đầu tiên GreenH2CY (máy điện phân PEM 2 MW tại Larnaca) nhận 7,5 triệu euro từ Quỹ Đổi mới châu Âu, sẽ sản xuất 150 tấn hydrogen xanh mỗi năm.
- Mục tiêu khử carbon cho một phần trong 145.000 xe tải và 4.500 xe buýt trên đảo.
- Đang lập kế hoạch xây dựng nhà máy ammonia xanh để trở thành trung tâm tiếp nhiên liệu cho tàu biển Địa Trung Hải.
Phần khu vực: Vùng Basque (Tây Ban Nha)
Mikel Amundarain, Tổng giám đốc Ente Vasco de la Energía (EVE):
- Vùng Basque đã ban hành Chiến lược Hydrogen từ năm 2021 và thành lập Hành lang Hydrogen Basque (BH2C) với hơn 70 đối tác, hơn 50 dự án.
- Đang vận hành máy điện phân 2,5 MW; chuẩn bị đưa vào hoạt động tổ máy 100 MW vào năm 2028.
- Xây dựng “Thung lũng Khử carbon” tích hợp sản xuất hydrogen tái tạo quy mô lớn, nhu cầu công nghiệp và hạ tầng vận chuyển – lưu trữ.
- Kết nối chiến lược với hệ thống ống dẫn hydrogen châu Âu qua Irún và hành lang HySow.
Phần SME mới: SolydEra (Italy)
Tổng giám đốc Dr. Alexander Liberov giới thiệu:
- Công ty dẫn đầu châu Âu về công nghệ cell và stack solid-oxide (SOEC/SOFC) có khả năng hoạt động thuận nghịch.
- Sở hữu công suất sản xuất solid-oxide lớn nhất châu Âu.
- Đã triển khai thành công tại trung tâm dữ liệu Equinix ở Milan và hệ thống 40 kW tại Tampere (Phần Lan).
- Ưu tiên 2–3 năm tới: mở rộng sản xuất, giảm chi phí, tăng cường hợp tác và đẩy nhanh triển khai thương mại.
Cập nhật chính sách và thị trường
- Phân tích sâu các quy định về thị trường dẫn dắt trong IAA (mục tiêu giảm từ 70% xuống 25% và thực tế chỉ còn 5%).
- Cập nhật CBAM, chiến lược cảng và hàng hải, Gói Lưới điện.
- Giới thiệu Tuần Hydrogen châu Âu 2026 (26–30 tháng 10 tại Brussels Expo).
Số báo mở đầu bằng thư của Tổng giám đốc Hydrogen Europe nhấn mạnh đây là thời điểm quan trọng cho hydrogen, cho châu Âu và cho thế giới, đồng thời hy vọng nội dung sẽ hữu ích cho sự hợp tác tiếp tục vì một châu Âu bền vững, kiên cường và cạnh tranh.
Toàn bộ 67 trang số báo có thể tải miễn phí trên website Hydrogen Europe.
