Hydrogen đang có một “khoảnh khắc” – và cũng là một “cú kiểm tra thực tế”
Ngày 09 tháng 06 năm 2026 | Annie Nguyễn
Dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy bức tranh hai mặt của ngành hydro toàn cầu. Nhu cầu hydro đang tiến gần mốc 100 triệu tấn mỗi năm, và các dự án hydro phát thải thấp đạt Quyết định đầu tư cuối cùng (FID) vào năm 2030 dự kiến sẽ tăng gấp hơn năm lần so với mức hiện nay. Đó là mặt sáng. Nhưng các dự án đã công bố cũng đang bị cắt giảm, FID chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số, và khoảng cách chi phí so với sản xuất hydro hóa thạch không áp dụng giảm phát thải thậm chí còn rộng hơn trong ngắn hạn.
Bà Jing Xieng JX Han, một chiến lược gia kỳ cựu với hơn 20 năm trong lĩnh vực năng lượng và phát triển bền vững, hiện công tác tại City Energy (Singapore), đã dành một tháng để đào sâu vào hydro từ góc nhìn của một công ty khí đốt thành phố – nơi đang cung cấp hỗn hợp khí chứa khoảng 50% hydro theo thể tích cho gần một triệu khách hàng tại Singapore.
Theo bà, lập luận về chi phí là có thật, nhưng không phải là toàn bộ câu chuyện. Sản xuất hydro tái tạo hiện nay thường đắt hơn 1,5 đến 6 lần so với hydro từ nhiên liệu hóa thạch không qua xử lý. Tuy nhiên, kinh tế cơ sở hạ tầng chưa bao giờ dựa trên đường cong chi phí hiện tại – mà dựa trên việc ai xây dựng xương sống trước khi quy mô đạt đến. Mạng lưới khí đốt của thế kỷ 20 không được xây dựng vì khí đốt rẻ ngay từ ngày đầu.
Hệ sinh thái quan trọng hơn bất kỳ công nghệ đơn lẻ nào
Thiết bị điện phân, pin nhiên liệu SOFC, chất mang hydro lỏng, chiết xuất PSA, lưu trữ ngầm, vận chuyển qua đường ống – không có công nghệ nào hoạt động trong sự cô lập. Điều còn thiếu không phải là một bước đột phá duy nhất, mà là mô liên kết giữa nhà sản xuất thượng nguồn, nhà vận chuyển phân tử, nhà vận hành hạ tầng và người dùng cuối: trung tâm dữ liệu, công nghiệp nặng, vận tải biển, nguồn điện phân tán.
Đông Nam Á bị đánh giá thấp
Báo cáo Triển vọng Hydro Toàn cầu 2025 của IEA đã dành một chương riêng cho Đông Nam Á, khám phá tiềm năng ngắn hạn của khu vực. Singapore – nằm ở giao điểm các tuyến thương mại LNG, với cơ sở hạ tầng công nghiệp tinh vi và môi trường pháp lý cởi mở với đổi mới – có vị thế tốt hơn hầu hết để trở thành một trung tâm hydro, nếu các mắt xích phù hợp được kết nối.
Bà Han kêu gọi các cuộc trò chuyện thực chất với những người đang làm việc trong lĩnh vực: pin nhiên liệu SOFC, lưu trữ và vận chuyển hydro (đặc biệt là tàu chở hydro lỏng và amoniac), nhà sản xuất hydro xanh và carbon thấp, nhà phát triển hạ tầng và điều hành cảng, cùng các điểm neo nhu cầu cuối như trung tâm dữ liệu, ngành công nghiệp nặng và vận tải biển.
Bà kết luận: “Tôi muốn có những cuộc trò chuyện thực sự về những gì đang hiệu quả, những gì chưa, và những khoảng trống trong chuỗi giá trị là ở đâu.”
