Hủy bỏ dự án hydro xanh: Bong bóng đầu cơ hay dấu hiệu trưởng thành của ngành?
Ngày 22 tháng 8 năm 2026 - Annie Nguyễn
Những con số từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong Báo cáo Tổng quan Hydro Toàn cầu vừa qua đã gây ra nhiều xáo trộn, thậm chí thất vọng cho những người theo đuổi ngành công nghiệp hydro xanh. Cụ thể, trong số hơn 27 triệu tấn công suất sản xuất hydro phát thải thấp hàng năm được công bố trên toàn cầu cho năm 2030, chưa đến 10% đã đạt được Quyết định Đầu tư Cuối cùng (FID) hoặc bước vào giai đoạn xây dựng.
Sự thay đổi trong tâm lý là rõ ràng: từ sự lạc quan gần như tuyệt đối về tiềm năng thay thế nhiên liệu hóa thạch của hydro xanh, đến sự thất vọng có phần thái quá trước tốc độ phát triển của ngành. Vậy, có phải hydro xanh đang thất bại?
Tác giả bài viết gốc, ông Abderrahim ZIANE BOUZIANE, cho rằng sự điều chỉnh này là điều khó tránh khỏi trong quá trình phát triển của một công nghệ mới và một hệ thống năng lượng hoàn toàn khác. Bài học từ lịch sử phát triển các ngành năng lượng tái tạo khác là minh chứng rõ ràng:
-
Điện gió: Vào cuối những năm 1990, điện gió quy mô lớn bị coi là một canh bạc phi thực tế. Thế nhưng ngày nay, Đan Mạch thường xuyên tạo ra hơn 50% điện năng từ gió.
-
Khí tự nhiên hóa lỏng (LNG): Khi LNG thương mại ra đời năm 1964, nó phải cạnh tranh với đường ống và các nhiên liệu khác, xây dựng cả một hệ thống. Ngày nay, LNG đã kết nối các nhà sản xuất biệt lập với nhu cầu toàn cầu.
-
Điện mặt trời: Trước những năm 2000, chi phí cao và lo ngại về ổn định lưới điện khiến các dự án năng lượng mặt trời chỉ giới hạn trong nghiên cứu. Nhờ Định luật Swanson, giá module mặt trời đã giảm hơn 80% từ 2010 đến 2020, kéo theo sự phát triển của lưu trữ pin quy mô tiện ích.
Vì vậy, làn sóng trì hoãn và hủy bỏ dự án hydro xanh hiện tại có thể thực sự là dấu hiệu cho thấy ngành công nghiệp đang tiến lên. Các ngành công nghiệp giai đoạn đầu thường thu hút vốn, tham vọng và kỳ vọng nhanh hơn nền tảng kinh tế có thể hỗ trợ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hydro không chỉ đơn giản là một ngành sản xuất như pin mặt trời hay tuabin gió. Một dự án hydro xanh là một hệ thống năng lượng hoàn chỉnh. Do đó, đường cong học hỏi sẽ không chỉ phụ thuộc vào sản xuất máy điện phân, mà còn vào việc tối ưu hóa toàn bộ hệ thống.
Sự điều chỉnh này không phải là thất bại, mà là một phần của quá trình trưởng thành tất yếu. Bài toán đặt ra không còn là "liệu có hay không", mà là làm thế nào để xây dựng một hệ thống hydro hoàn chỉnh, kinh tế và bền vững.
