Hầu hết các cảng châu Âu không đủ khả năng tiếp nhận tàu chở amoniac lớn nhất – phương thức vận chuyển NH₃ rẻ nhất

Tác giả: Annie Nguyễn
Ngày đăng: 25/06/2026

Một nghiên cứu mới từ công ty tư vấn Wood Mackenzie chỉ ra rằng hầu hết các cảng châu Âu hiện không đủ khả năng tiếp nhận các tàu chở amoniac cỡ siêu lớn (Very Large Ammonia Carriers – VLAC) – vốn là phương thức vận chuyển amoniac tiết kiệm chi phí nhất.

Theo nghiên cứu, việc sử dụng tàu VLAC có thể tiết kiệm khoảng 1,3 triệu USD mỗi chuyến hàng so với các tàu cỡ trung bình tiêu chuẩn. Tuy nhiên, lợi thế kinh tế này đang bị hạn chế bởi hạ tầng cảng hiện có tại châu Âu, vốn chưa được thiết kế để tiếp nhận những con tàu có kích thước lớn nhất này.

Bối cảnh: Nhu cầu nhập khẩu amoniac xanh tăng mạnh từ 2030

Từ năm 2030, châu Âu dự kiến sẽ chứng kiến làn sóng nhập khẩu amoniac xanh – loại nhiên liệu đủ tiêu chuẩn là Nhiên liệu tái tạo có nguồn gốc phi sinh học (RFNBO) – nhằm đáp ứng các mục tiêu bắt buộc trong Chỉ thị Năng lượng Tái tạo (RED III) cho cả lĩnh vực công nghiệp và giao thông.

Amoniac xanh được coi là một trong những chất mang hydro hiệu quả nhất để vận chuyển đường dài, và nhu cầu nhập khẩu vào châu Âu dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh trong những năm tới.

Thách thức hạ tầng cảng

Nghiên cứu của Wood Mackenzie cho thấy một nghịch lý rõ rệt: mặc dù tàu VLAC mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, nhưng hầu hết các cảng châu Âu không có độ sâu luồng lạch, chiều dài cầu cảng và hệ thống tiếp nhận đủ lớn để xử lý những con tàu này.

Điều này có nghĩa là ngay cả khi nguồn cung amoniac xanh từ các khu vực sản xuất (như Trung Đông, Bắc Phi hay châu Mỹ) sẵn sàng, châu Âu vẫn có thể gặp khó khăn trong việc tiếp nhận với chi phí tối ưu. Các nhà nhập khẩu có thể buộc phải sử dụng tàu cỡ trung bình đắt hơn, hoặc đầu tư nâng cấp hạ tầng cảng – cả hai đều làm tăng chi phí cuối cùng cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Những nỗ lực nâng cấp đang diễn ra

Bất chấp thách thức, một số cảng châu Âu đang tích cực đầu tư để đón đầu xu hướng:

• Cảng Rotterdam (Hà Lan): Các tập đoàn Gasunie, HES International và Vopak đang phát triển một nhà ga nhập khẩu amoniac tại Maasvlakte.

• Brunsbüttel (Đức): RWE đang đẩy nhanh kế hoạch xây dựng nhà ga nhập khẩu amoniac xanh với công suất 300.000 tấn/năm, dự kiến sẵn sàng từ năm 2026.

• Cảng Hamburg (Đức): MB Energy đã nhận được phê duyệt để xây dựng nhà ga nhập khẩu amoniac đầu tiên của Đức tại bến Blumensand.

Ý nghĩa chiến lược

Nghiên cứu của Wood Mackenzie đặt ra một câu hỏi chiến lược quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách và các nhà đầu tư tại châu Âu:

Nếu châu Âu muốn trở thành một thị trường nhập khẩu amoniac xanh cạnh tranh, thì các cảng cần được nâng cấp để tiếp nhận tàu VLAC. Nếu không, chi phí vận chuyển cao hơn sẽ làm giảm lợi thế cạnh tranh của amoniac xanh so với các nhiên liệu hóa thạch và các lựa chọn nhập khẩu khác.

Trong bối cảnh cuộc đua giành nguồn cung hydro và amoniac xanh toàn cầu đang ngày càng gay gắt, khả năng tiếp nhận các chuyến hàng với chi phí thấp nhất sẽ là yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh của từng khu vực. Những cảng nào đầu tư sớm vào hạ tầng VLAC sẽ có cơ hội trở thành cửa ngõ nhập khẩu amoniac xanh hàng đầu của châu Âu.