Giảm chi phí sản xuất và kích thích nhu cầu: chìa khóa để đưa nền kinh tế hydrogen vào giai đoạn thương mại
Ngày 6/3/2026
Các chuyên gia năng lượng cho rằng sự phát triển của nền kinh tế hydrogen toàn cầu đang bước vào giai đoạn quan trọng, trong đó việc giảm chi phí sản xuất và thúc đẩy nhu cầu thị trường sẽ quyết định khả năng thương mại hóa của hydrogen trong thập kỷ tới.
Theo nhiều nghiên cứu và phân tích ngành, hydrogen – đặc biệt là hydrogen xanh được sản xuất từ năng lượng tái tạo – được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong quá trình khử carbon của các ngành công nghiệp khó giảm phát thải như thép, hóa chất, hàng hải và vận tải hạng nặng. Tuy nhiên, chi phí sản xuất cao và nhu cầu thị trường chưa đủ mạnh vẫn là hai rào cản lớn đối với sự phát triển của ngành.
Hiện nay, hydrogen xám sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch vẫn có chi phí thấp nhất, khoảng 1,5–2,5 USD/kg. Trong khi đó, hydrogen xanh có giá cao hơn nhiều, thường nằm trong khoảng 3,5–6 USD/kg, do chi phí điện tái tạo, thiết bị điện phân và hạ tầng vận chuyển còn cao.
Để giải quyết thách thức này, nhiều chính phủ và tổ chức quốc tế đang thúc đẩy các chính sách nhằm giảm chi phí và mở rộng quy mô sản xuất. Các biện pháp bao gồm trợ cấp sản xuất, ưu đãi thuế, đấu giá hydrogen xanh, và hỗ trợ phát triển hạ tầng như đường ống và hệ thống lưu trữ.
Một trong những chiến lược quan trọng là tăng quy mô các dự án điện phân để tận dụng hiệu ứng kinh tế theo quy mô. Khi công suất điện phân tăng lên hàng trăm megawatt hoặc gigawatt, chi phí sản xuất hydrogen có thể giảm đáng kể nhờ cải tiến công nghệ và sản xuất thiết bị quy mô lớn.
Bên cạnh đó, chi phí điện tái tạo – yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong giá hydrogen xanh – cũng được kỳ vọng tiếp tục giảm. Theo nhiều phân tích kinh tế, hydrogen xanh chỉ có thể cạnh tranh với hydrogen từ nhiên liệu hóa thạch khi giá điện tái tạo xuống dưới khoảng 20–30 USD/MWh.
Một vấn đề khác là thiếu nhu cầu ổn định từ thị trường. Phần lớn hydrogen hiện nay vẫn được sử dụng trong các ngành truyền thống như lọc dầu và sản xuất amoniac, trong khi các ứng dụng mới như giao thông, thép xanh hay nhiên liệu hàng không bền vững vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển.
Do đó, các chuyên gia cho rằng việc tạo ra thị trường tiêu thụ hydrogen dài hạn là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư. Các hợp đồng mua bán dài hạn, tiêu chuẩn phát thải carbon, và các chính sách khuyến khích sử dụng hydrogen trong công nghiệp có thể giúp tạo ra “tín hiệu thị trường” cần thiết cho các nhà đầu tư.
Ngoài ra, việc phát triển hạ tầng vận chuyển và phân phối hydrogen, bao gồm đường ống, cảng xuất khẩu và hệ thống lưu trữ, cũng được xem là điều kiện thiết yếu để mở rộng quy mô thị trường.
Trong dài hạn, nhiều tổ chức năng lượng dự báo chi phí hydrogen xanh có thể giảm mạnh nhờ tiến bộ công nghệ và quy mô sản xuất lớn. Một số sáng kiến quốc tế thậm chí đặt mục tiêu đưa giá hydrogen xanh xuống khoảng 1 USD/kg trong thập kỷ tới, mức được xem là có thể cạnh tranh với nhiên liệu hóa thạch.
Nếu đạt được những mục tiêu này, hydrogen có thể trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống năng lượng sạch toàn cầu, góp phần giảm phát thải carbon và đảm bảo an ninh năng lượng trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
