Động thái khoan Hydro trắng (White Hydrogen) tăng tốc trên ba châu lục
Annie Nguyễn | 03/09/2026
Các nhà khoa học và các công ty khởi nghiệp tin rằng hydro tự nhiên có thể trở thành bước đột phá địa chất lớn tiếp theo, giải phóng một lượng hydro khổng lồ để cung cấp năng lượng cho quá trình chuyển đổi năng lượng sạch.
Các nhà nghiên cứu tại Mỹ, Canada và Úc đang lập bản đồ và khám phá các nguồn tiềm năng của cái gọi là hydro địa chất (geologic hydrogen), hay còn gọi là hydro trắng (white hydrogen). Loại hydro này sẽ được khai thác từ lòng đất thay vì được sản xuất bằng phương pháp điện phân sử dụng năng lượng tái tạo như cách sản xuất hydro xanh (green hydrogen) hiện nay.
Một số khám phá lớn trong những tháng gần đây đã làm dấy lên hy vọng rằng việc khai thác hydro tự nhiên từ các tầng đá dưới lòng đất có thể trở thành giải pháp thay thế cho việc sản xuất hydro xanh vốn vẫn còn tốn kém. Hydro xanh trong những năm gần đây đã không đáp ứng được kỳ vọng ban đầu, khi có khoảng cách lớn giữa các dự án được lên kế hoạch và các dự án thực sự được triển khai do chi phí cao và khó khăn trong việc đảm bảo các hợp đồng tiêu thụ (offtake deals).
Khi sự nhiệt tình với hydro xanh đã phần nào lắng xuống, các nhà nghiên cứu và các công ty khai thác khoáng sản đang tìm kiếm một hướng đi khác – khai thác hydro tự nhiên từ các tầng đá dưới lòng đất.
Bước đột phá mới nhất có thể dẫn đến một ngành công nghiệp hoàn toàn mới đã được công bố tại Úc, nơi các nhà khoa học tìm thấy một nguồn hydro tiềm năng khổng lồ trong các mỏ quặng sắt ở khu vực Pilbara, Tây Úc.
Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Quốc tế về Năng lượng Hydro (International Journal of Hydrogen Energy) bởi các nhà nghiên cứu tại Trường Kỹ thuật Đại học Edith Cowan (ECU), tập trung vào khoáng vật magnetit (magnetite), loại khoáng vật có trong các mỏ quặng sắt.
Các nhà nghiên cứu đã thực hiện thí nghiệm bằng cách cho các mẫu magnetit tiếp xúc với nước ở nhiệt độ 200°C trong điều kiện áp suất cao trong 60 ngày, tái tạo môi trường được tìm thấy sâu dưới bề mặt Trái Đất. Họ cho biết đã tìm ra cách kích thích sản xuất hydro bằng cách bơm dung dịch vào các thành tạo sắt dải (banded iron formations). Điều này làm tăng đáng kể tiềm năng khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên này.
Theo nhóm nghiên cứu, công trình của họ cung cấp một trong những góc nhìn rõ ràng nhất cho đến nay về cách hydro tự nhiên hình thành dưới lòng đất và các điều kiện cần thiết để duy trì quá trình sản xuất.
“Tây Úc sở hữu một số thành tạo sắt dải lớn nhất thế giới. Nếu chúng ta có thể khai thác nguồn tài nguyên này ở quy mô lớn, nó có thể mang tính cách mạng đối với tương lai năng lượng của chúng ta”, tác giả chính Kaveh Moghanirahimi cho biết.
Thí nghiệm này có thể thu hẹp khoảng cách giữa các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm và việc khai thác hydro ngoài thực tế, Giáo sư Stefan Iglauer từ Trường Kỹ thuật ECU nhận định.
“Phát hiện của chúng tôi cho thấy quá trình sản xuất hydro không chỉ phụ thuộc vào lượng magnetit hiện diện, mà còn phụ thuộc vào mức độ dễ dàng mà nước có thể tiếp cận các bề mặt khoáng vật mới thông qua các vết nứt, lỗ rỗng và các đường dẫn thấm”, Giáo sư Iglauer bình luận.
Nghiên cứu của Úc được công bố không lâu sau khi các nhà địa hóa học người Canada tại Đại học Toronto và Đại học Ottawa đầu năm nay phát hiện ra rằng khí hydro...
