Định hướng phát triển năng lượng Việt Nam tại Hội nghị Thượng đỉnh Cơ sở hạ tầng 2026

Annie Nguyễn
Ngày 14 tháng 7 năm 2026

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Cơ sở hạ tầng Việt Nam 2026 do Bloomberg Businessweek tổ chức, ông Thomas Jakobsen, Giám đốc điều hành của Indochina Energy Partners, đã tham gia thảo luận về lộ trình phát triển điện của Việt Nam cùng với đại diện của Tập đoàn REE và AES Corporation. Các thảo luận đã làm rõ ba điểm chính.

Cân bằng năng lượng tái tạo và nguồn điện nền

Chuyển dịch năng lượng của Việt Nam không phải là sự lựa chọn giữa năng lượng tái tạo và điện nền. Năng lượng mặt trời và gió phải được phát triển song song với các nguồn điện ổn định như LNG để đảm bảo an ninh năng lượng, sự ổn định của hệ thống và nguồn điện đủ cho tăng trưởng kinh tế.

Vai trò của Hợp đồng Mua bán Điện Ảo (Virtual Power Purchase Agreement - vPPA)

Hợp đồng Mua bán Điện Ảo (vPPA) được nhấn mạnh là chìa khóa để đạt được các mục tiêu của Quy hoạch Điện VIII (điều chỉnh). Để hiểu rõ vPPA, cần phân biệt với hợp đồng mua bán điện vật lý truyền thống:

• Hợp đồng mua bán điện vật lý (Physical PPA): Là hợp đồng trong đó điện năng được truyền tải vật lý từ nhà máy điện đến người mua qua đường dây kết nối trực tiếp hoặc lưới điện quốc gia. Giá điện và các điều khoản kỹ thuật được thương lượng và có hiệu lực ràng buộc.

• Hợp đồng mua bán điện ảo (vPPA): Là một hợp đồng tài chính giữa bên mua (thường là các tập đoàn công nghiệp lớn) và bên sản xuất điện tái tạo. Theo đó, bên mua đồng ý trả cho bên sản xuất một mức giá cố định (strike price) cho một lượng điện năng danh nghĩa (không có giao dịch vật lý). Thay vào đó, bên sản xuất bán toàn bộ điện năng thực tế lên thị trường bán buôn điện và nhận giá thị trường (spot price). Phần chênh lệch giữa giá cố định và giá thị trường sẽ được hai bên thanh toán bù trừ với nhau.

Theo ông Jakobsen, cơ chế tài chính này sẽ đẩy nhanh đầu tư vào điện mặt trời và điện gió trên bờ, huy động vốn tư nhân và giảm áp lực cho EVN. Nhờ đó, EVN có thể tập trung vào mở rộng lưới điện truyền tải, hỗ trợ phát triển thêm năng lượng tái tạo. Tại Việt Nam, loại hình hợp đồng tương tự (synthetic DPPA) đã được quy định trong Nghị định 57/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA).

Bài học từ quá khứ và triển vọng

Từ năm 2015 đến 2020, lưới điện được phát triển chỉ để đáp ứng một lượng nhỏ năng lượng tái tạo theo Quy hoạch Điện VII (điều chỉnh). Việc nhiều nhà đầu tư xây dựng vượt quá quy hoạch trong giai đoạn 2018-2020 đã tạo ra những hoài nghi không đáng có. Các nhà đầu tư này cũng là những người đang gây ra những nghi ngờ không hợp lý về môi trường đầu tư và việc tuân thủ pháp luật của Việt Nam.

Ông Jakobsen nhấn mạnh rằng cả công nghệ và vốn đều sẵn có. Hội thảo đã mang đến một cuộc thảo luận cởi mở và kịp thời về việc cung cấp năng lượng cho kỷ nguyên tăng trưởng tiếp theo của Việt Nam.