Chuyển đổi Năng lượng và Giảm Phát thải tại Việt Nam: Giảm Hội nghị, Tập trung vào Thực tế – Phân tích Sâu từ Nghiên cứu tại Hội nghị ICBEM 2026
Ngày 28 tháng 5 năm 2026 Annie Nguyễn
Nghiên cứu “Chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải: Giảm bớt hội nghị, tập trung vào thực tiễn. Energy Transition and the Emission Reduction: Reducing Conferences, Focusing on Reality” của tác giả Lê Ngọc Ánh Minh (từ CLB Hydrogen Việt Nam ASEAN) và Tiến sĩ Cao Thúy Oanh (từ Đại học Văn Hiến) đã được trình bày tại Hội nghị Quốc tế về Kinh doanh, Kinh tế và Quản lý năm 2026 (2026 International Conference on Business, Economics and Management - ICBEM 2026) vào ngày 26 tháng 5 năm 2026 với chủ đề “Chuyển đổi Xanh được Trao quyền bởi AI và Quản lý Bền vững”. Hội nghị do Trường Quản lý Kinh doanh, Đại học Công nghệ Chihlee (Chihlee University of Technology), Thành phố Tân Bắc, Đài Loan tổ chức.
Nghịch lý kép trong quản trị khí hậu toàn cầu Dù các cam kết Net Zero ngày càng tham vọng, phát thải khí nhà kính toàn cầu vẫn tăng kỷ lục. Năm 2024, phát thải CO₂ liên quan đến năng lượng đạt 37,8 Gt, tổng phát thải GHG lên tới 53,2 Gt CO₂eq (IEA 2025; EDGAR 2025).
Đáng chú ý, chính các hội nghị khí hậu lớn cũng góp phần tạo ra dấu chân carbon khổng lồ. COP26 phát thải khoảng 102.500 tấn CO₂eq, trong đó hàng không chiếm gần 70%. COP27 và COP28 ước tính 60.000 – 90.000 tấn CO₂eq mỗi kỳ.
Các nguồn phát thải cao bị che giấu hoặc báo cáo thiếu Một điểm nhấn quan trọng trong nghiên cứu là việc chỉ ra những nguồn phát thải lớn nhưng thường bị che giấu hoặc không được tính toán đầy đủ trong các khung kế toán carbon hiện hành. Theo hướng dẫn IPCC (2006), nhiều quốc gia được linh hoạt trong việc báo cáo các lĩnh vực nhạy cảm, dẫn đến:
- Hoạt động quốc phòng và quân sự: Đây là một trong những nguồn tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch khổng lồ trên toàn cầu. Các hoạt động huấn luyện, duy trì lực lượng, vận chuyển vũ khí, máy bay chiến đấu và hạm đội hải quân thường không được công khai chi tiết hoặc bị gộp chung vào các hạng mục mơ hồ. Nhiều chuyên gia ước tính phát thải từ lĩnh vực quân sự có thể chiếm tỷ lệ đáng kể nhưng hiếm khi được phản ánh chính xác trong báo cáo quốc gia.
- Xung đột vũ trang: Các cuộc chiến tranh và xung đột kéo dài gây ra phát thải cực lớn từ việc sử dụng bom mìn, đạn dược, xe tăng, máy bay và cháy rừng do bom đạn. Những phát thải này thường không được tính vào ngân sách carbon thông thường.
- Ngành công nghiệp tên lửa và không gian: Việc phóng tên lửa, vệ tinh và các hoạt động không gian thương mại đang tăng nhanh. Các vụ phóng sử dụng nhiên liệu rắn hoặc lỏng mạnh giải phóng một lượng lớn khí thải trực tiếp vào tầng khí quyển cao, gây tác động khí hậu phức tạp và khó theo dõi. Những nguồn này hầu như không được tích hợp đầy đủ vào các mô hình dự báo của IEA hay IPCC.
Những “khoảng trống đen” này khiến bức tranh phát thải toàn cầu bị đánh giá thấp, dẫn đến khoảng cách giữa cam kết chính trị và thực tế giảm phát thải.
Giao thông – Nút thắt khó khử carbon Bên cạnh các nguồn bị che giấu, giao thông dân sự vẫn là lĩnh vực khó khăn nhất, chiếm khoảng 23% phát thải năng lượng toàn cầu, với phát thải đường bộ ~6 Gt CO₂ và hàng không tăng 5,5% năm 2024.
Hydrogen năng lượng thấp – Giải pháp then chốt cho Việt Nam Le Ngoc Anh Minh nhấn mạnh hydrogen phát thải thấp là vector năng lượng chiến lược, giúp kết nối điện tái tạo với công nghiệp nặng, vận tải và lưu trữ. Khảo sát doanh nghiệp tại Việt Nam cho thấy nhu cầu cao về hydrogen xanh và hydrogen phát thải thấp để khử carbon chuỗi cung ứng. Mô hình hydrogen phân tán được khuyến nghị phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Khuyến nghị chính sách
- Chuyển hội nghị quốc tế sang hình thức hybrid, giảm phát thải thực tế.
- Xây dựng Lộ trình chi tiết theo Chiến lược Hydrogen Quốc gia đã ban hành, tích hợp vào PDP8.
- Cải thiện minh bạch kế toán phát thải, bao gồm cả nguồn quốc phòng và không gian.
- Thúc đẩy hợp tác công-tư phát triển hạ tầng hydrogen.
Kết luận Nghiên cứu tại Hội nghị Quốc tế về Kinh doanh, Kinh tế và Quản lý năm 2026 nhấn mạnh rằng chuyển đổi năng lượng thành công đòi hỏi sự trung thực với dữ liệu thực tế, bao gồm cả những nguồn phát thải hiện đang bị che giấu. Việt Nam có cơ hội trở thành nước dẫn đầu khu vực nếu tận dụng tốt tiềm năng hydrogen và tái tạo.
