Chiến lược và phát triển dự án hydrogen của Indonesia: Tầm nhìn năng lượng độc lập
Ngày 17 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn
Nhân dịp Quốc khánh Indonesia, ngày đánh dấu 81 năm độc lập của dân tộc, chúng ta cùng nhìn lại hành trình đầy tham vọng đang được đất nước vạn đảo này tiến hành: xây dựng một ngành công nghiệp hydrogen toàn diện và độc lập. Không chỉ là một chiến lược năng lượng, đây còn là hiện thân của tinh thần tự chủ, khát vọng vươn lên và bảo vệ chủ quyền tài nguyên, hoàn toàn phù hợp với tinh thần của ngày lễ trọng đại này.
Tầm nhìn và chiến lược quốc gia
Chính phủ Indonesia đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng với một lộ trình rõ ràng, được cụ thể hóa qua Chiến lược Hydrogen Quốc gia và Lộ trình Hydrogen và Amoniac Quốc gia. Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Khoáng sản nhấn mạnh rằng việc phát triển hydrogen là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu tự chủ năng lượng, thúc đẩy công nghiệp hóa và giảm phát thải carbon dài hạn.
Lộ trình được chia thành ba giai đoạn chiến lược. Giai đoạn khởi tạo từ năm 2025 đến 2034 tập trung vào xây dựng nền tảng công nghệ và thị trường, với mục tiêu cụ thể đưa hydrogen xanh ra thị trường đạt gần 200 tấn mỗi năm. Giai đoạn phát triển và tích hợp kéo dài từ 2035 đến 2045, và giai đoạn tăng tốc và bền vững từ 2045 đến 2060 để đạt mục tiêu xuất khẩu và trung hòa carbon.
Chiến lược này nằm trong chương trình Asta Cita của Tổng thống Prabowo Subianto, nhấn mạnh tầm nhìn về một Indonesia tự lực và thịnh vượng, với hydrogen là trụ cột quan trọng. Bối cảnh địa chính trị bất ổn, xung đột tại Trung Đông đã thúc đẩy các quốc gia, trong đó có Indonesia, phải bảo đảm nguồn cung năng lượng nội địa.
Hiện thực hóa các dự án và phát triển cơ sở hạ tầng
Từ chiến lược đến hành động, Indonesia đã ghi nhận những bước tiến cụ thể và ấn tượng. Bộ Năng lượng và Khoáng sản đang giám sát 93 sáng kiến phát triển hệ sinh thái hydrogen trên khắp quần đảo, với tổng giá trị đầu tư lên tới 32.000 tỷ Rupiah (khoảng 2,05 tỷ USD). Các dự án này tập trung vào chương trình khử diesel, thay thế các nhà máy điện chạy dầu diesel ở vùng sâu vùng xa bằng năng lượng sạch.
Một số dự án trọng điểm đang được kỳ vọng đạt vận hành thương mại từ năm 2027. Dự án tại Sumba (Nusa Tenggara Timur) dự kiến vận hành năm 2028, kết hợp năng lượng mặt trời và lưu trữ hydrogen để cung cấp điện cho các vùng sâu vùng xa. Dự án tại đảo Rengit (Kepulauan Seribu) cũng áp dụng mô hình tương tự, với chi phí điện năng dự kiến giảm từ 1 USD xuống còn 0,25 USD mỗi kWh.
Tập đoàn năng lượng quốc gia Pertamina đang tiên phong với dự án thí điểm hydrogen xanh tại khu vực địa nhiệt Ulubelu, Lampung. Với khoản đầu tư khoảng 3 triệu USD, nhà máy sử dụng công nghệ điện phân màng trao đổi anion và dự kiến đi vào hoạt động trong tháng 11 năm 2026, trở thành nhà máy sản xuất hydrogen từ địa nhiệt đầu tiên trên thế giới. Dự án có sản lượng 80-100 kg hydrogen mỗi ngày và sẽ trải qua ba năm thử nghiệm để chuẩn bị cho thương mại hóa. Khoảng 80% sản lượng hydrogen sẽ được sử dụng để cung cấp năng lượng sạch cho Terminal LPG Tanjung Sekong, thay thế nguồn năng lượng hóa thạch.
Chính phủ đã công bố kế hoạch phát triển Hành lang Hydrogen Xanh dài 194 km kết nối Jakarta, Karawang và Patimban. Hành lang này sẽ tích hợp các nhà máy hydrogen, trạm tiếp nhiên liệu, khu công nghiệp và cảng biển, tạo thành một mạng lưới kinh tế carbon thấp. PLN đã vận hành Nhà máy Hydrogen Xanh và trạm tiếp nhiên liệu tại Muara Karang, cùng với các trạm tại Senayan và Duren Tiga để phục vụ khu vực Jakarta. PT Toyota Motor Manufacturing Indonesia đang xây dựng một trạm tiếp nhiên liệu hydrogen tại Karawang để hỗ trợ trình diễn các phương tiện chạy hydrogen.
Đi kèm với đó, dự án trình diễn xe buýt Hydrogen Diesel Dual Fuel đã được ra mắt như bước đầu tiên hướng tới áp dụng giao thông vận tải carbon thấp. Thử nghiệm cho thấy giảm 57,66% khói đen và 45,45% khí CO so với động cơ diesel thông thường. Công nghệ này sẽ được mở rộng sang các phương tiện khác như xe con, drone, xe nâng và cả bếp gas hydrogen.
Đầu tư và hợp tác quốc tế
Để hiện thực hóa tham vọng, Indonesia tích cực thu hút đầu tư và hợp tác quốc tế. Tổng giá trị đầu tư cho 93 dự án lên đến hơn 2 tỷ USD. Vai trò của các tập đoàn trong nước như Pertamina và PLN là rất quan trọng, nhưng Indonesia cũng nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác quốc tế.
Hợp tác chiến lược với Nhật Bản thông qua JICA là một ví dụ điển hình, kết hợp chuyên môn công nghệ, kinh nghiệm dự án và tài chính của Nhật Bản với tiềm năng năng lượng tái tạo và thị trường của Indonesia. Peta Jalan Kemitraan Indonesia-Jepang được kỳ vọng sẽ trở thành chất xúc tác cho hợp tác công nghiệp mạnh mẽ hơn, được hỗ trợ bởi tài chính công và giảm thiểu rủi ro giai đoạn đầu để đẩy nhanh phát triển cơ sở hạ tầng hydrogen khả thi về mặt tài chính.
Kết luận
Indonesia đã và đang xây dựng một chiến lược hydrogen toàn diện, từ tầm nhìn, kế hoạch đến triển khai các dự án thực tế. Với 93 dự án, những sáng kiến tiên phong về hydrogen địa nhiệt và xây dựng hạ tầng hành lang xanh, quốc gia này đang chứng minh quyết tâm không chỉ theo kịp mà còn dẫn đầu cuộc đua năng lượng sạch trong khu vực. Đúng như tinh thần Quốc khánh, Indonesia đang từng bước khẳng định sự tự chủ về năng lượng, biến khát vọng thành hiện thực và tạo dựng một tương lai bền vững, thịnh vượng cho đất nước.
