Cảnh báo về chiến lược hydrogen của Đức: nguy cơ “hạ tầng dư thừa” và gánh nặng chi phí dài hạn
09/05/2026
Annie Nguyễn
Theo nhận định của Tom Baxter (University of Aberdeen), dựa trên báo cáo mới của Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA), chiến lược mở rộng hydrogen của Đức đang đối mặt với nguy cơ trở thành một hệ thống hạ tầng quy mô lớn nhưng thiếu nhu cầu thực tế tương ứng, dẫn đến rủi ro “white elephant” – tức các dự án tốn kém nhưng sử dụng thấp.
Báo cáo cảnh báo rằng Đức có thể đang xây dựng quá nhanh và quá lớn hệ thống hạ tầng hydrogen, bao gồm:
-
Mạng lưới đường ống hydrogen quốc gia (hydrogen backbone)
-
Các cảng nhập khẩu hydrogen
-
Nhà máy điện chuyển đổi sang sử dụng hydrogen
Trong khi đó, nhu cầu thực tế từ công nghiệp và năng lượng vẫn chưa rõ ràng.
1. Khoảng cách giữa kế hoạch và nhu cầu thị trường
Một trong những vấn đề cốt lõi được nêu ra là:
-
Chính phủ dự báo nhu cầu hydrogen rất lớn trong tương lai
-
Nhưng doanh nghiệp chưa cam kết tiêu thụ ở quy mô tương ứng
Điều này tạo ra rủi ro:
-
Hạ tầng xây dựng trước nhưng không được sử dụng hết công suất
-
Tài sản bị “chôn vốn” trong nhiều thập kỷ
-
Chi phí duy trì do người nộp thuế gánh chịu
2. Tranh luận về tính cạnh tranh của hydrogen
IEEFA cho rằng hydrogen khó có thể cạnh tranh trong nhiều lĩnh vực nếu không có trợ cấp dài hạn.
Trong khi đó, các công nghệ khác như:
-
Điện hóa trực tiếp
-
Pin lưu trữ năng lượng
-
Bơm nhiệt (heat pumps)
được đánh giá là:
-
Hiệu quả năng lượng cao hơn
-
Chi phí thấp hơn
-
Dễ triển khai hơn ở quy mô lớn
3. Hydrogen: vai trò giới hạn hay giải pháp toàn hệ thống?
Báo cáo nhấn mạnh hydrogen có vai trò quan trọng trong:
-
Công nghiệp nặng khó điện hóa
-
Một số quy trình hóa chất
-
Lưu trữ năng lượng dài hạn
Tuy nhiên, việc biến hydrogen thành:
-
Giải pháp cho toàn bộ nền kinh tế năng lượng
có thể dẫn đến: -
Hệ thống phụ thuộc trợ cấp
-
Hiệu quả kinh tế thấp
-
Rủi ro chiến lược dài hạn
4. Bài học chính sách: rủi ro “đầu tư trước nhu cầu”
Tranh luận tại Đức phản ánh một vấn đề lớn hơn trong chuyển dịch năng lượng:
-
Đầu tư hạ tầng quy mô lớn trước khi thị trường hình thành đầy đủ
-
Giả định tăng trưởng nhu cầu hydrogen quá lạc quan
-
Thiếu tín hiệu thị trường rõ ràng từ phía tiêu thụ
Điều này có thể khiến quá trình chuyển dịch năng lượng:
-
Tốn kém hơn dự kiến
-
Phụ thuộc trợ cấp kéo dài
