Baicheng và chiến lược kéo dài chuỗi giá trị hydrogen: Cách Trung Quốc biến điện tái tạo thành công nghiệp xuất khẩu

14/04/2026
Annie Nguyễn biên tập

Thành phố Baicheng thuộc tỉnh Cát Lâm, Đông Bắc Trung Quốc đang nổi lên như một hình mẫu cho chiến lược phát triển hydrogen theo hướng kéo dài chuỗi giá trị công nghiệp, khi địa phương này thúc đẩy mô hình tích hợp “điện gió – điện mặt trời – hydrogen xanh – hóa chất xanh” nhằm chuyển hóa lợi thế tài nguyên thành giá trị công nghiệp cao hơn.

Theo số liệu công bố, đến cuối năm 2025 Baicheng đã đạt tổng công suất năng lượng tái tạo lắp đặt khoảng 19,1 GW. Với nguồn điện sạch dồi dào và chi phí thấp, khu vực này đang đẩy mạnh sử dụng điện tái tạo không chỉ để phát điện lên lưới mà còn để sản xuất hydrogen xanh và chuyển tiếp thành ammonia, methanol cùng các sản phẩm hóa chất downstream khác.

Mô hình của Baicheng phản ánh một chuyển dịch chiến lược quan trọng trong tư duy phát triển năng lượng của Trung Quốc: khi điện tái tạo ngày càng rẻ, câu hỏi không còn chỉ là “đấu nối điện lên lưới như thế nào” mà là “chuyển hóa điện thành sản phẩm công nghiệp có giá trị cao hơn ra sao”. Điều này đặc biệt quan trọng với các địa phương giàu tài nguyên nhưng xa trung tâm phụ tải, nơi truyền tải điện trực tiếp thường gặp giới hạn về hạ tầng lưới.

Thay vì chỉ bán điện thô, Baicheng đang hướng tới xuất khẩu “molecule” – tức xuất khẩu giá trị gia tăng thông qua hydrogen, ammonia và methanol xanh, những sản phẩm có thể lưu trữ, vận chuyển và tham gia thương mại quốc tế thuận lợi hơn điện năng.

Trong năm 2025, hai dự án trọng điểm đã đi vào vận hành tại khu vực này, bao gồm một dự án green methanol sử dụng điện gió và một dự án tích hợp hydrogen-ammonia, đều nằm trong nhóm dự án thí điểm nhiên liệu lỏng xanh đầu tiên của Trung Quốc.

Nổi bật nhất là dự án trình diễn tích hợp Da’an Wind-Solar-Powered Green Hydrogen to Ammonia, đã hình thành chuỗi khép kín “điện xanh – hydrogen – ammonia xanh”. Dự án vận hành hoàn toàn bằng điện gió và điện mặt trời, với công suất sản xuất khoảng 32.000 tấn hydrogen xanh và 180.000 tấn ammonia xanh mỗi năm. Theo dữ liệu địa phương, dự án giúp giảm khoảng 650.000 tấn CO₂ mỗi năm đồng thời tạo việc làm và sản lượng công nghiệp mới cho khu vực.

Về bản chất, mô hình Baicheng cho thấy Trung Quốc đang thử nghiệm một chiến lược công nghiệp hóa hydrogen khác biệt so với châu Âu: thay vì tập trung trước vào thị trường tiêu dùng hydrogen nội địa hoặc hạ tầng vận tải, Trung Quốc ưu tiên tích hợp hydrogen trực tiếp vào chuỗi hóa chất – nhiên liệu quy mô lớn để tạo nhu cầu anchor demand đủ mạnh cho triển khai gigawatt-scale.

Nếu mô hình này thành công về economics, nó có thể trở thành template cho nhiều khu vực giàu renewable khác của Trung Quốc, đồng thời tạo áp lực cạnh tranh lớn lên các quốc gia đang theo đuổi xuất khẩu hydrogen/ammonia xanh trong tương lai.