Ấn Độ chính thức khai trương tàu hydro đầu tiên: Đoàn tàu 10 toa dài nhất và mạnh nhất thế giới trên khổ đường rộng
Ngày 27 tháng 5 năm 2026
Annie Nguyễn
Ngành đường sắt Ấn Độ vừa ghi một dấu mốc lịch sử khi Hội đồng Đường sắt (Railway Board) nước này chính thức phê duyệt đưa vào vận hành thương mại đoàn tàu chạy bằng pin nhiên liệu hydro đầu tiên. Theo thông báo chính thức ngày 22/5/2026 gửi Tổ chức Nghiên cứu và Tiêu chuẩn Thiết kế (RDSO) cùng Đường sắt Bắc Ấn, đoàn tàu DEMU 10 toa sử dụng pin nhiên liệu hydro sẽ hoạt động trên tuyến Jind–Sonipat, bang Haryana, với vận tốc tối đa 75 km/h.
Đây không chỉ là cột mốc đánh dấu sự gia nhập câu lạc bộ các quốc gia vận hành tàu hydro (gồm Đức, Thụy Điển, Nhật Bản và Trung Quốc) mà còn là một tuyên bố mạnh mẽ về tham vọng công nghệ của Ấn Độ. Bởi lẽ, đoàn tàu 10 toa này hiện được xác nhận là đoàn tàu hydro dài nhất và mạnh nhất thế giới trên nền tảng khổ đường rộng (broad gauge).
Kỷ lục về công suất và thiết kế
Khác với thiết kế đầu máy kéo tập trung truyền thống, đoàn tàu sử dụng công nghệ Đầu máy toa xe phân tán công suất (DPRS). Toàn bộ đoàn tàu gồm hai toa đầu máy kéo (Driving Power Car), mỗi toa có công suất 1.200 kW, đem lại tổng công suất ấn tượng 2.400 kW, đi cùng 8 toa chở khách. Với thiết kế này, tàu có sức chứa lên tới 2.638 hành khách – tương đương một chuyến tàu hỏa thông thường.
Phát thải bằng không, chỉ có hơi nước
Thay vì động cơ diesel gây ô nhiễm, hệ thống pin nhiên liệu hydro tạo ra điện bằng phản ứng giữa hydro và oxy, sản phẩm phụ duy nhất là hơi nước và nhiệt. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn khí thải CO₂ trực tiếp trên hành trình, mở ra giải pháp xanh hóa các tuyến đường sắt chưa được điện khí hóa mà không cần chi phí khổng lồ cho hệ thống cáp treo trên không.
Hạ tầng và an toàn đạt chuẩn quốc tế
Để vận hành đoàn tàu, một nhà máy sản xuất hydro xanh với công suất lưu trữ 3 tấn đã được xây dựng tại Jind – lớn nhất Ấn Độ hiện nay. Nhà máy sử dụng phương pháp điện phân nước và được đảm bảo nguồn điện ổn định 11kV.
Về an toàn, dự án đã hợp tác với tổ chức chứng nhận hàng đầu thế giới TÜV SÜD (Đức) để thực hiện đánh giá an toàn hệ thống. Các tính năng bao gồm hệ thống dò rò rỉ, cảm biến lửa, van giảm áp và hệ thống thông gió được tối ưu hóa. Cơ sở hạ tầng hydro cũng tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Tổ chức An toàn Chất nổ và Dầu khí (PESO).
Mắt xích trong Sứ mệnh Hydro Quốc gia Ấn Độ
Dự án tàu hydro tiên phong này nằm trong chiến lược tổng thể "Hydrogen for Heritage" (Hydro cho Di sản) của Đường sắt Ấn Độ, với kế hoạch đưa vào vận hành 35 đoàn tàu hydro trên các tuyến di sản và miền núi. Về tổng thể, sáng kiến này phù hợp với Sứ mệnh Hydro Quốc gia (National Green Hydrogen Mission) của Ấn Độ, trong đó đường sắt được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những ngành tiêu thụ hydro trọng điểm quốc gia, bên cạnh các lĩnh vực lọc dầu, phân bón và vận tải hạng nặng.
Đường sắt Ấn Độ, với mạng lưới rộng lớn, đang cho thấy một hướng đi đầy tham vọng trong cuộc đua năng lượng sạch. Tàu hydro chính là hiện thân của tham vọng đó: thân thiện với môi trường như tàu điện, nhưng không cần hệ thống dây cáp phức tạp.
