Air Liquide và Cơ quan Vũ trụ châu Âu thúc đẩy công nghệ lưu trữ nhiên liệu đông lạnh “không bay hơi” cho tiếp nhiên liệu trong không gian
Ngày 2 tháng 2 năm 2026
Tập đoàn khí công nghiệp Air Liquide đang hợp tác với Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) trong khuôn khổ chương trình Odyssey nhằm phát triển các kho nhiên liệu đông lạnh trên quỹ đạo, bao gồm công nghệ lưu trữ không bay hơi (zero boil-off) và tiếp nhiên liệu trong điều kiện vi trọng lực cho các khí hóa lỏng.
Dự án được kỳ vọng sẽ đặt nền móng cho hệ thống logistics không gian trong tương lai, cho phép tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo, kéo dài thời gian nhiệm vụ và lưu trữ nhiên liệu đông lạnh dài hạn sau khi phóng.
“Ý tưởng là xây dựng các trạm nhiên liệu trên quỹ đạo, sử dụng hydro lỏng hoặc oxy lỏng,” bà Eléonore Guenot, Kỹ sư Cơ khí cao cấp của Air Liquide, cho biết tại Hội nghị EIGA Winter Summit ở Antwerp. “Đội ngũ của chúng tôi đã có năng lực phát triển công nghệ lưu trữ không bay hơi.”
Zero boil-off – công nghệ then chốt cho các nhiệm vụ dài hạn
Công nghệ zero boil-off (ZBO) được xem là yếu tố sống còn đối với các nhiệm vụ không gian dài ngày. Trong điều kiện hiện nay, các nhiên liệu đông lạnh như hydro lỏng và oxy lỏng sẽ dần bay hơi khi lưu trữ trên quỹ đạo, gây thất thoát đáng kể.
Bằng cách kiểm soát truyền nhiệt và tổn thất nhiệt, các hệ thống ZBO cho phép bảo quản nhiên liệu trong thời gian dài – từ nhiều tháng đến nhiều năm – một bước đột phá cần thiết cho các sứ mệnh thám hiểm ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
Ngoài tiếp nhiên liệu, chương trình Odyssey còn có thể góp phần tăng cường tính tự chủ chiến lược của châu Âu trong các sứ mệnh thám hiểm, bao gồm các kế hoạch tương lai hướng tới Mặt Trăng, Sao Hỏa và không gian sâu.
“Oxy đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với cả hệ thống vận tải không gian hiện tại lẫn tương lai, bởi đây là chất oxy hóa hiệu quả nhất,” bà Guenot nhấn mạnh.
Ứng dụng cho kickstage và các nhiệm vụ không gian nâng cao
Công nghệ này cũng có thể hỗ trợ các kickstage – tầng đẩy bổ sung giúp vệ tinh có thêm lực đẩy sau khi đã vào quỹ đạo. Nhờ đó, các nhiệm vụ có thể mở rộng phạm vi hoạt động, thực hiện quỹ đạo phức tạp hoặc bay vào không gian sâu.
Air Liquide đã tham gia lĩnh vực vận tải không gian từ năm 1973, khi trở thành đối tác công nghiệp của chương trình tên lửa Ariane do ESA phát triển. Ariane đã đưa hàng loạt vệ tinh, trong đó có vệ tinh viễn thông, lên quỹ đạo địa tĩnh.
Xu hướng toàn cầu về lưu trữ nhiên liệu đông lạnh trên quỹ đạo
Các khái niệm tương tự cũng đang được nghiên cứu tại nhiều quốc gia khác. Tại Mỹ, công ty công nghệ không gian Eta Space đang chuẩn bị thử nghiệm lưu trữ nhiên liệu đông lạnh dài hạn trên quỹ đạo Trái Đất thấp.
Dự án LOXSAT của Eta Space dự kiến sẽ đưa 100 lít oxy lỏng lên không gian và lưu trữ mà không xảy ra thất thoát. Kết quả thử nghiệm sẽ phục vụ cho việc phát triển các kho nhiên liệu đông lạnh quy mô lớn trên quỹ đạo trong tương lai.
Chương trình Odyssey cũng tiếp nối các nghiên cứu không gian trước đó của Air Liquide. Năm 2021, công ty đã hợp tác với CNES, Cơ quan Vũ trụ Luxembourg và Trung tâm Đổi mới Tài nguyên Không gian châu Âu để nghiên cứu sản xuất, lưu trữ và sử dụng hydro – oxy trong không gian, cũng như các công nghệ tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo.
