130 tỷ USD đầu tư hydro sạch toàn cầu: Tín hiệu tích cực nhưng vẫn đầy rào cản

Tác giả: Annie Nguyễn | Ngày 13 tháng 9 năm 2026

Con số 130 tỷ USD và những gì đằng sau nó

Tác giả: Annie Nguyễn | Ngày 13 tháng 9 năm 2026

Theo báo cáo Global Hydrogen Compass 2026 của Hội đồng Hydro (Hydrogen Council), tổng vốn đầu tư cam kết vào các dự án hydro sạch trên toàn cầu đã chính thức vượt mốc 130 tỷ USD, tương ứng với công suất cam kết 6,9 triệu tấn mỗi năm trên hơn 570 dự án, trong đó khoảng 90% đang được xây dựng hoặc đã đi vào vận hành.

Đây là một cột mốc đáng chú ý. Nó cho thấy hydro sạch đang dần chuyển từ giai đoạn tuyên bố tham vọng sang giai đoạn thực thi thực tế. Nhưng đằng sau con số ấn tượng đó là một bức tranh phức tạp hơn nhiều, với cả tín hiệu lạc quan lẫn những rào cản đáng lo ngại.

Tăng trưởng mạnh mẽ về công suất

Theo Hội đồng Hydro, công suất vận hành toàn cầu đã tăng 70% lên khoảng 1,7 triệu tấn mỗi năm và dự kiến đạt khoảng 3,8 triệu tấn vào năm 2027 khi các dự án đang xây dựng đi vào hoạt động.

Trung Quốc hiện chiếm hơn một nửa công suất hydro tái tạo đã cam kết toàn cầu, với 44,5 tỷ USD vốn đầu tư cam kết, trong đó khoảng 12 tỷ USD đã đạt quyết định đầu tư cuối cùng trong năm qua. Đây là mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh chiến lược công nghiệp dài hạn của Bắc Kinh trong lĩnh vực năng lượng sạch.

Châu Âu đứng thứ hai với mức tăng trưởng đầu tư 35% so với cùng kỳ. Trong đó, các thị trường Bắc Âu tiếp tục dẫn đầu châu lục, củng cố vị thế của khu vực này như một trung tâm hydro xanh toàn cầu, nhờ nguồn năng lượng tái tạo dồi dào và khung chính sách hỗ trợ mạnh mẽ.

Những rào cản không nhỏ

Bất chấp những con số tăng trưởng tích cực, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra rằng nhiều dự án hydro xanh trên toàn cầu đang phải thu hẹp quy mô đầu tư và hủy bỏ. Chi phí sản xuất neo cao cùng nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu carbon thấp suy yếu đã khiến hàng loạt kế hoạch kinh doanh trở nên bất khả thi.

Ngay cả các ngành công nghiệp khó điện khí hóa như sản xuất thép và vận tải đường dài, những lĩnh vực từng coi hydro xanh là giải pháp năng lượng thay thế lý tưởng, hiện cũng nhận thấy quá trình chuyển đổi này đòi hỏi mức chi phí quá đắt đỏ. Đây là một thực tế đáng suy ngẫm: ngay cả những ngành được cho là "phù hợp nhất" với hydro cũng đang gặp khó khăn trong việc biện minh cho khoản đầu tư.

Sự dịch chuyển trong động lực thúc đẩy hydro

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo năm nay là sự thay đổi trong động lực thúc đẩy hydro. Theo Hội đồng Hydro, các yếu tố thúc đẩy việc sử dụng hydro đang dịch chuyển khi an ninh năng lượng, khả năng phục hồi và tăng trưởng công nghiệp ngày càng trở nên quan trọng song song với mục tiêu khử carbon.

Hơn 60% vốn đầu tư cam kết nằm ở các khu vực nơi an ninh và tăng trưởng ngang bằng hoặc vượt trội so với khử carbon như động lực chính.

François Jackow, CEO của Air Liquide và đồng chủ tịch Hội đồng Hydro, nhận định: "Cuộc thảo luận đã chuyển từ các mục tiêu bền vững sang khả năng phục hồi công nghiệp tức thời – các chính phủ giờ đây coi hydro là giải pháp chiến lược để bảo vệ cơ sở công nghiệp của họ khỏi các cú sốc bên ngoài".

Sự thay đổi này phản ánh một thực tế quan trọng: hydro không còn được nhìn nhận thuần túy như một giải pháp khí hậu, mà như một công cụ chiến lược cho an ninh năng lượng và cạnh tranh công nghiệp. Điều này giải thích tại sao Trung Quốc và châu Âu đang đẩy mạnh đầu tư, trong khi nhiều quốc gia khác vẫn thận trọng.

Bài học từ những thất bại

Báo cáo của Hội đồng Hydro không né tránh những thất bại. Nhiều dự án hydro quy mô lớn đã bị hủy bỏ hoặc trì hoãn trong năm qua, đặc biệt là ở châu Âu và Australia. Nguyên nhân chính là chi phí sản xuất hydro xanh vẫn cao hơn đáng kể so với hydro xám và hydro nâu, trong khi nhu cầu từ người mua cuối vẫn chưa đủ mạnh để biện minh cho mức giá cao hơn.

Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững của nhiều dự án được công bố. Nếu không có khách hàng sẵn sàng trả giá cao cho hydro xanh, và không có khung pháp lý buộc các ngành công nghiệp phải chuyển đổi, thì nhiều dự án có thể trở thành tài sản mắc kẹt.

Triển vọng và những điều cần theo dõi

Mặc dù còn nhiều thách thức, báo cáo vẫn đưa ra một số tín hiệu tích cực. Số lượng dự án đạt quyết định đầu tư cuối cùng (FID) đang tăng lên, cho thấy các nhà phát triển ngày càng tự tin hơn vào tính khả thi của dự án. Các dự án đang được triển khai tập trung vào những ứng dụng có giá trị cao nhất, nơi hydro có thể cạnh tranh được với các giải pháp thay thế.

Ngoài ra, sự phát triển của các trung tâm hydro (hydrogen hubs) – nơi sản xuất, lưu trữ và tiêu thụ hydro được tích hợp trong cùng một khu vực – đang cho thấy tiềm năng giảm chi phí thông qua việc chia sẻ hạ tầng và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Kết luận

Con số 130 tỷ USD đầu tư cam kết toàn cầu là một tín hiệu tích cực, cho thấy hydro sạch đang chuyển từ tầm nhìn sang thực thi. Nhưng đằng sau con số đó là những dự án bị hủy bỏ, những kế hoạch bị thu hẹp, và những bài học về sự cần thiết của kỷ luật đầu tư.

Hydro có thể là một phần quan trọng của tương lai năng lượng toàn cầu. Nhưng tương lai đó chỉ bền vững nếu được xây dựng trên nền tảng kinh tế vững chắc, với nhu cầu thực từ người tiêu dùng cuối, chi phí cạnh tranh, và khung chính sách hỗ trợ dài hạn. Những con số cam kết hào nhoáng chỉ có ý nghĩa khi chúng được chuyển hóa thành công suất vận hành thực tế và giá trị kinh tế bền vững.