Vĩnh Long – Ehime Nhật Bản hợp tác nghiên cứu khả thi phát triển hydrogen và ammonia xanh, mở hướng chuyển dịch năng lượng tại Đồng bằng sông Cửu Long
Annie Nguyễn – 27/04/2026
Tỉnh Vĩnh Long và Tỉnh Ehime đã ký Biên bản Ghi nhớ hợp tác vào tháng giêng năm 2026
Quan hệ hợp tác giữa tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Ehime (Nhật Bản) đang mở ra một hướng đi mới trong lĩnh vực năng lượng sạch, trong đó hydrogen và ammonia xanh được xác định là các trụ cột tiềm năng cho quá trình chuyển dịch năng lượng tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Hợp tác này được thiết lập trên cơ sở thỏa thuận ký kết vào tháng 1/2026 giữa hai địa phương, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trên các lĩnh vực công nghiệp, công nghệ, môi trường và năng lượng. Trong bối cảnh Việt Nam và Nhật Bản đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, các hợp tác cấp địa phương như Vĩnh Long – Ehime đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai các dự án cụ thể.
Trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác Thành phố – Thành phố hướng tới xã hội không carbon do Bộ Môi trường Nhật Bản triển khai, dự án giữa Ehime và Vĩnh Long đã được lựa chọn cho năm tài khóa 2026. Chương trình này đóng vai trò là nền tảng phát triển các dự án khử carbon thông qua cơ chế Tín chỉ chung, Joint Crediting Mechanism, với sự phối hợp của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản, Japan International Cooperation Agency và các tổ chức tài chính quốc tế.
Hydrogen và ammonia xanh: định hướng chiến lược
Theo định hướng nghiên cứu, hợp tác Ehime – Vĩnh Long tập trung vào:
- Sản xuất hydrogen xanh từ năng lượng tái tạo
- Chuyển đổi hydrogen thành ammonia xanh để lưu trữ và vận chuyển
- Tích hợp vào hệ thống năng lượng và công nghiệp địa phương
Hydrogen xanh được xem là giải pháp giảm phát thải trong các lĩnh vực khó điện khí hóa, trong khi ammonia xanh đóng vai trò là chất mang năng lượng, giúp giải quyết bài toán lưu trữ và vận chuyển hydrogen.
Với điều kiện tự nhiên của Vĩnh Long và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, mô hình này có tiềm năng tận dụng:
- Nguồn năng lượng mặt trời
- Sinh khối từ nông nghiệp
- Nhu cầu chuyển dịch năng lượng trong chế biến nông sản
Cơ hội hình thành chuỗi giá trị năng lượng mới
Nếu được triển khai, hợp tác này có thể tạo nền tảng cho một chuỗi giá trị năng lượng mới tại khu vực:
- Năng lượng tái tạo → hydrogen → ammonia
- Ứng dụng trong công nghiệp, nông nghiệp và năng lượng
- Tiềm năng xuất khẩu trong tương lai
Đây cũng phù hợp với xu hướng phát triển hydrogen tại châu Á, nơi ammonia đang được xem là phương thức vận chuyển hydrogen hiệu quả cho thị trường quốc tế.
Danh mục hợp tác và vị trí của dự án
Trong danh mục các dự án City-to-City năm 2026, dự án Ehime – Vĩnh Long là một trong số ít dự án có nội dung liên quan trực tiếp đến hydrogen và ammonia. Bên cạnh đó, các dự án tại Ấn Độ và một số khu vực khác cũng đang nghiên cứu hydrogen và các giải pháp Power-to-X, cho thấy đây là lĩnh vực đang được Nhật Bản ưu tiên ở giai đoạn thử nghiệm.
Tuy nhiên, hydrogen không phải là chủ đề xuyên suốt của toàn bộ chương trình, mà chủ yếu được triển khai dưới dạng:
- Nghiên cứu khả thi
- Thí điểm công nghệ
- Chuẩn bị thị trường
Thách thức và giới hạn
Dù tiềm năng lớn, dự án hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu:
- Mới dừng ở nghiên cứu khả thi (F/S)
- Chưa có quyết định đầu tư cuối cùng
- Chưa xác định quy mô thương mại
Các thách thức chính bao gồm:
- Chi phí hydrogen xanh còn cao
- Hạ tầng lưu trữ và vận chuyển chưa hoàn thiện
- Thị trường ammonia xanh còn đang hình thành
Nền tảng hợp tác và kinh nghiệm triển khai
Hợp tác Vĩnh Long – Ehime được xây dựng trên chuỗi hoạt động ngoại giao và kỹ thuật:
- Ký kết hợp tác cấp tỉnh vào đầu năm 2026
- Tham gia chương trình hợp tác giữa các thành phố, City-to-City của Bộ Môi trường Nhật Bản
- Liên kết với cơ chế JCM để huy động tài chính và tín chỉ carbon
Trước đó, Ehime đã tham gia nhiều dự án môi trường và năng lượng tại châu Á, đặc biệt trong các lĩnh vực xử lý chất thải và phát triển đô thị bền vững, tạo nền tảng kinh nghiệm cho việc triển khai các dự án tại Việt Nam.
Triển vọng
Hợp tác giữa Vĩnh Long và Ehime phản ánh một xu hướng mới trong phát triển hydrogen tại Việt Nam: vai trò ngày càng lớn của các địa phương trong việc thử nghiệm và triển khai công nghệ năng lượng mới.
Dù còn ở giai đoạn nghiên cứu, dự án có thể trở thành mô hình thí điểm cho việc phát triển hydrogen và ammonia xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long, cũng như mở ra hướng tiếp cận mới cho các địa phương khác trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
