Việt Nam biến phụ phẩm nông nghiệp thành giải pháp làm mát thụ động cho trường học
Ngày 26 tháng 1 năm 2026
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến nhiệt độ đô thị ngày càng gia tăng, Việt Nam đang triển khai một giải pháp làm mát thụ động cho trường học dựa trên chính nguồn tài nguyên bản địa: vỏ dừa – phụ phẩm nông nghiệp vốn thường bị bỏ đi sau thu hoạch.
Thay vì sử dụng điều hòa không khí tiêu tốn điện năng và chi phí vận hành cao, các kỹ sư và nhà thiết kế đã phát triển tấm cách nhiệt từ sợi vỏ dừa, ứng dụng trực tiếp cho các công trình trường học, đặc biệt tại những khu vực nắng nóng.
Không cần máy nén, không tiêu thụ điện, không phụ thuộc vào vật liệu nhập khẩu, hệ thống này hoạt động dựa trên nguyên lý vật liệu thông minh. Sợi dừa có cấu trúc xốp tự nhiên, giúp giữ không khí, giảm truyền nhiệt và cải thiện thông gió trong không gian lớp học. Kết quả đo đạc cho thấy nhiệt độ trong lớp có thể giảm tới 6°C trong điều kiện thời tiết nóng cao điểm.
Điều đáng chú ý là đây không phải một phát minh hoàn toàn mới. Các kỹ thuật sử dụng vật liệu tự nhiên để chống nóng từng tồn tại trong kiến trúc truyền thống. Điểm khác biệt nằm ở cách triển khai hiện đại. Các tấm cách nhiệt từ vỏ dừa ngày nay đã được:
-
Xử lý giảm nguy cơ cháy
-
Bao bọc chống ẩm, mối mọt và xuống cấp
-
Chuẩn hóa kích thước, phù hợp với tiêu chuẩn trường học và công trình công cộng
Cách tiếp cận này không phải là quay về quá khứ, mà là chuẩn hóa tri thức bản địa để có thể áp dụng ở quy mô lớn, an toàn và bền vững.
Sáng kiến cho thấy rằng các giải pháp bền vững hiệu quả nhất không nhất thiết phải phức tạp hay công nghệ cao, mà cần phù hợp với điều kiện thực tế, tận dụng tài nguyên địa phương và giảm phụ thuộc vào năng lượng.
Trong bối cảnh Việt Nam và nhiều quốc gia đang tìm kiếm giải pháp thích ứng khí hậu chi phí thấp cho hạ tầng xã hội, mô hình này mở ra một hướng đi thực tiễn cho giáo dục, xây dựng và phát triển đô thị bền vững.
