Vì sao Lầu Năm Góc đang đặt cược vào máy bay không người lái chạy bằng hydro?
Ngày 27/01/2026
Bộ Quốc phòng Mỹ đang thể hiện sự quan tâm ngày càng rõ rệt đối với máy bay không người lái (UAV) sử dụng pin nhiên liệu hydro, một hướng đi có thể làm thay đổi căn bản cách thức tiến hành tác chiến trên không trong tương lai gần.
Mới đây, Defense Innovation Unit (DIU) – cơ quan đổi mới công nghệ của Lầu Năm Góc – đã đưa một hệ thống UAV chạy bằng hydro vào Danh sách Blue UAS Cleared List, cấp phân loại cao nhất cho các nền tảng không người lái sẵn sàng được mua sắm và triển khai nhanh trong quân đội Mỹ. Quyết định này phản ánh niềm tin ngày càng lớn của Lầu Năm Góc vào độ an toàn, độ tin cậy và khả năng mở rộng của công nghệ pin nhiên liệu hydro.
Ưu thế chiến thuật của UAV chạy bằng hydro
So với UAV chạy pin lithium-ion, UAV sử dụng pin nhiên liệu hydro có thời gian bay dài hơn đáng kể, trong khi vẫn giữ được trọng lượng hợp lý. Đồng thời, so với các hệ thống sử dụng động cơ đốt trong, UAV hydro êm hơn nhiều, phát thải nhiệt thấp, qua đó giảm đáng kể khả năng bị phát hiện bởi cảm biến hồng ngoại và âm thanh.
Một nguyên mẫu tiêu biểu là Z1, do một công ty công nghệ hàng không Israel phát triển. Theo các đánh giá kỹ thuật, Z1 có thể đạt thời gian bay lên tới khoảng 10 giờ chỉ với một lần tiếp nhiên liệu hydro – vượt xa phần lớn UAV dùng pin hiện nay. Nền tảng này có khả năng cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL), triển khai trong vài phút và mang theo các mô-đun cảm biến, thông tin liên lạc cho nhiệm vụ trinh sát, giám sát và thu thập tình báo.
Giải bài toán hậu cần trong chiến tranh hiện đại
Một trong những lý do quan trọng khiến Lầu Năm Góc đặc biệt quan tâm đến UAV hydro là yếu tố hậu cần. Với UAV chạy pin, đơn vị tác chiến buộc phải quay về căn cứ để sạc hoặc thay pin, gây gián đoạn nhiệm vụ và làm tăng độ phức tạp trong chuỗi cung ứng.
Ngược lại, UAV hydro có thể được tiếp nhiên liệu nhanh hơn, đồng thời cho phép duy trì hoạt động liên tục trong thời gian dài. Đặc biệt, quân đội Mỹ đang thử nghiệm các trạm sản xuất và tiếp nhiên liệu hydro di động, hoạt động như một “nanogrid” độc lập: sử dụng điện mặt trời để vận hành thiết bị điện phân, thu hơi ẩm trong không khí để tạo hydro tại chỗ và lưu trữ trong các bồn thể rắn an toàn.
Giải pháp này cho phép duy trì hoạt động UAV trong môi trường khắc nghiệt hoặc khu vực tiền tuyến trong nhiều tháng, mà không cần tiếp tế nhiên liệu truyền thống hay máy phát điện ồn ào, dễ bị phát hiện.
Ý nghĩa chiến lược vượt ra ngoài UAV
Việc DIU “bật đèn xanh” cho UAV hydro không chỉ mang ý nghĩa công nghệ, mà còn phản ánh sự thay đổi tư duy chiến lược của quân đội Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh quân sự toàn cầu ngày càng gay gắt. Khả năng bay lâu hơn, khó bị phát hiện hơn và ít phụ thuộc vào chuỗi cung ứng dễ tổn thương mang lại lợi thế rõ rệt cho các nhiệm vụ trinh sát, giám sát liên tục và tác chiến chính xác.
Song song với Mỹ, châu Âu cũng đang theo đuổi các nền tảng hàng không sử dụng hydro, bao gồm các nguyên mẫu UAV tốc độ cao sử dụng hydro lỏng. Điều này cho thấy hydro đang dần được nhìn nhận không chỉ là giải pháp năng lượng sạch, mà còn là yếu tố chiến lược trong công nghệ quốc phòng và hàng không tương lai.
