Vi khuẩn biển phát sáng hé lộ "cỗ máy" tự nhiên sản xuất hydro sạch, mở ra hướng đi mới cho năng lượng tương lai
Ngày 5 tháng 8, 2026
Annie Nguyễn
Một phát hiện bất ngờ từ các nhà khoa học nghiên cứu về vi khuẩn biển phát sáng thuộc họ Vibrionaceae (bao gồm cả vi khuẩn gây bệnh tả) đã mở ra một hướng đi đầy hứa hẹn cho sản xuất hydro sạch. Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Current Microbiology và được truyền thông Energies Media đưa tin cho thấy những vi sinh vật này sở hữu một hệ thống tự nhiên mạnh mẽ để tạo ra hydro, thậm chí còn hiệu quả hơn nhiều so với vi khuẩn E. coli tiêu chuẩn trong phòng thí nghiệm.
Điều đáng chú ý là vi khuẩn không tạo ra hydro như một nguồn năng lượng. Các nhà nghiên cứu, dẫn đầu bởi Giáo sư Tomoo Sawabe từ Đại học Hokkaido cùng cộng sự quốc tế đến từ Ấn Độ và Brazil, tin rằng quá trình này là một chiến lược sinh tồn của vi khuẩn để loại bỏ formate (một hợp chất carbon đơn giản và độc hại) ra khỏi môi trường sống. Khi chuyển hóa formate, chúng tạo ra khí CO₂ và hydro ở mức độ cao hơn đáng kể so với E. coli.
Trọng tâm của nghiên cứu là cụm gen hydrogenase Hyf-type, chứa "cỗ máy" sinh học cần thiết để phân tách formate và tạo hydro. Bằng cách giải trình tự toàn bộ bộ gen của cả 16 loài Vibrionaceae đã biết, nhóm nghiên cứu đã xác định được sáu biến thể cụm gen khác nhau, trong đó có hai cấu hình chưa từng được công nhận trước đây. Những loài sản xuất hydro mạnh mẽ nhất được tìm thấy là Vibrio tritonius và Vibrio porteresiae (sống ở rừng ngập mặn), trong khi Vibrio aerogenes nằm ở nhóm cuối bảng.
Phát hiện này có ý nghĩa quan trọng đối với ngành năng lượng tái tạo. Hydro xanh đang là trọng tâm để thay thế nhiên liệu hóa thạch vì khi đốt cháy chỉ tạo ra hơi nước, nhưng phần lớn hydro hiện nay vẫn được sản xuất bằng các phương pháp công nghiệp gây phát thải. Việc tìm ra cách vi khuẩn biển đạt được hiệu suất sản xuất hydro tự nhiên cao có thể mở ra các phương pháp sản xuất hydro sạch hơn, rẻ hơn, từ đó thúc đẩy ứng dụng rộng rãi trong xe buýt, xe tải, vận tải biển, sưởi ấm công nghiệp và các hệ thống điện dự phòng, góp phần giảm chi phí nhiên liệu và cắt giảm khí thải gây ô nhiễm.
