Trung Quốc rót 20.000 tỷ NDT vào các dự án năng lượng đến năm 2030

Annie Nguyễn
Ngày 2 tháng 7 năm 2026

Trung Quốc sẽ đầu tư hơn 20.000 tỷ NDT (khoảng 2.930 tỷ USD) vào các dự án năng lượng trọng điểm và mô hình kinh doanh năng lượng mới trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026–2030), theo lời ông Vương Hồng Chí, Cục trưởng Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA), tại buổi họp báo của Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện tổ chức ngày 26 tháng 6 vừa qua.

Thông báo được đưa ra trong khuôn khổ chuỗi chuyên đề "Bắt tay vào thực hiện Kế hoạch 5 năm lần thứ 15" và tiếp sau khi Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia cùng NEA công bố "Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 về xây dựng hệ thống năng lượng mới". Kế hoạch đặt mục tiêu tổng quát là đến năm 2030 sẽ hình thành cơ bản một hệ thống năng lượng mới sạch, carbon thấp, an toàn và hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc để Trung Quốc trở thành cường quốc năng lượng toàn cầu.

Ba hạng mục đầu tư chính

Theo NEA, các khoản đầu tư trong giai đoạn 5 năm sẽ được chia vào ba nhóm chính:

Thứ nhất, tăng cường an ninh năng lượng. Tổng đầu tư cho nhóm này – bao gồm dầu khí, than đá, các nguồn điện hỗ trợ và các dự án chuyển hóa than thành dầu/khí – dự kiến tăng ít nhất 10% so với giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021–2025). Trung Quốc sẽ đẩy mạnh thăm dò và phát triển dầu khí trong nước, đồng thời củng cố và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu thông qua tăng cường hợp tác quốc tế.

Thứ hai, hỗ trợ chuyển đổi xanh và carbon thấp. Đầu tư vào lưới điện dự kiến tăng hơn 30%. Số lượng trạm sạc cơ bản trên toàn quốc sẽ đạt 40 triệu trạm vào năm 2030. Trung Quốc sẽ đẩy nhanh phát triển hệ thống năng lượng tái tạo, tăng cường triển khai chiến lược các nhiên liệu thay thế, và thúc đẩy ứng dụng quy mô lớn xe tải hạng nặng và tàu thuyền sử dụng năng lượng mới.

Thứ ba, thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất mới chất lượng cao. Đầu tư vào các dự án mới nổi như kết nối điện xanh trực tiếp, lưu trữ năng lượng mới, dịch vụ năng lượng tích hợp, nhà máy điện ảo và phát triển phối hợp giữa điện toán và điện năng dự kiến vượt quá 2.000 tỷ NDT.

Mục tiêu năng lượng tái tạo

Đến cuối giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, tổng công suất lắp đặt điện gió và điện mặt trời của Trung Quốc sẽ vượt 2,8 tỷ kW. So với mức 1,84 tỷ kW vào cuối Kế hoạch 5 năm lần thứ 14, điều này có nghĩa Trung Quốc sẽ bổ sung ít nhất 1 tỷ kW (1.000 GW) công suất điện gió và mặt trời trong 5 năm – tương đương mức tăng trung bình 200 GW mỗi năm. Tổng công suất lắp đặt năng lượng phi hóa thạch dự kiến vượt 3,5 tỷ kW, tăng gần 50% so với cuối Kế hoạch 5 năm lần thứ 14.

Tổng công suất lắp đặt phát điện của Trung Quốc đã đạt 4,01 tỷ kW vào cuối tháng 5 năm 2026, cao nhất thế giới. Con số này dự kiến đạt 5,4 tỷ kW vào năm 2030. Đến năm 2030, tỷ trọng công suất lắp đặt năng lượng mới sẽ vượt 50% tổng công suất, trở thành nguồn công suất chiếm ưu thế, trong khi điện sản xuất từ năng lượng phi hóa thạch sẽ đạt 50%, trở thành nguồn phát điện chính. Lượng tiêu thụ than và dầu sẽ đạt đỉnh vào thời điểm đó.

Ba lĩnh vực ưu tiên

NEA đã xác định ba lĩnh vực ưu tiên cho đầu tư năng lượng:

Thứ nhất, tăng cường an ninh dầu khí thông qua mở rộng sản xuất trong nước, hợp tác quốc tế và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, đồng thời đẩy nhanh phát triển hệ thống năng lượng tái tạo và nhiên liệu thay thế.

Thứ hai, đẩy nhanh xây dựng lưới điện kiểu mới. Điều này bao gồm tối ưu hóa bố trí các hành lang truyền tải liên tỉnh và liên vùng, tăng cường xây dựng và vận hành phối hợp lưới điện các cấp, và phát triển lưới điện mới với đặc trưng phối hợp giữa truyền tải, phân phối và hệ thống vi lưới – một lưới điện an toàn, đáng tin cậy, xanh, carbon thấp, vững chắc, linh hoạt, thông minh và thích ứng.

Thứ ba, thúc đẩy sự tăng cường hai chiều giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và lĩnh vực năng lượng. Trung Quốc sẽ tiếp tục triển khai sáng kiến "AI Plus Năng lượng" và đẩy nhanh chuyển đổi số và thông minh hóa hệ thống năng lượng. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa điện toán và cung ứng điện năng bằng cách tích hợp phân bổ tài nguyên năng lượng với phát triển hạ tầng điện toán.

Tác động thị trường

Ông Tôn Xuyên Vượng, giáo sư Trường Kinh tế Đại học Hạ Môn, cho biết với Global Times rằng tăng trưởng năng lượng mới của Trung Quốc sẽ được thúc đẩy bởi công nghệ, với AI đóng vai trò then chốt trong toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng – từ sản xuất và cung cấp thượng nguồn đến lưới điện trung nguồn, lưu trữ năng lượng, và các ứng dụng cùng dịch vụ AI hạ nguồn.

Một báo cáo do Trung tâm Thông tin Công nghiệp Phát triển Trung Quốc công bố dự báo rằng đến năm 2030, quy mô thị trường của toàn bộ chuỗi công nghiệp – bao gồm sản xuất năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng, sản xuất thiết bị điện, cơ sở hạ tầng sạc và thay pin, cùng tái chế và tái sử dụng pin – dự kiến vượt mốc 8.000 tỷ NDT.

"Lần đầu tiên trong lịch sử, nhiên liệu xanh trở thành một trong những nhiệm vụ ưu tiên của Trung Quốc trong xây dựng hệ thống năng lượng," bản tin China Hydrogen trên Substack nhận xét. "Bạn có thể hình dung quy mô của các khoản đầu tư không?"

Nguồn tham khảo: Họp báo Cục Năng lượng Quốc gia (26/6/2026); Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện; Thông tấn xã Tân Hoa; Global Times; China Hydrogen Substack