Trung Quốc mở rộng xe tải hydrogen trong khi lãnh đạo TotalEnergies cảnh báo thị trường toàn cầu đang thu hẹp
Ngày 22 tháng 1 năm 2026
Trong khi nhiều tập đoàn năng lượng lớn tại châu Âu tỏ ra ngày càng hoài nghi về vai trò của hydrogen trong vận tải hạng nặng, thực tiễn triển khai tại Trung Quốc trong tháng 12 năm 2025 lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Các số liệu giao xe, đơn đặt hàng và hạ tầng đi kèm đang đặt ra câu hỏi về sự khác biệt mang tính cấu trúc giữa cách tiếp cận của Trung Quốc và phương Tây đối với hydrogen trong lĩnh vực logistics.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Tổng giám đốc TotalEnergies Patrick Pouyanné cho rằng thị trường xe tải hydrogen đang “thu hẹp” và sẽ “không bao giờ chiếm được thị phần đáng kể trong vận tải hạng nặng vào năm 2050”. Ông lập luận rằng pin điện đang tiến bộ nhanh hơn về chi phí và hạ tầng, trong khi hydrogen bị đẩy mạnh bởi tiếp thị nhiều hơn là nhu cầu thực tế.
Tuy nhiên, chỉ riêng trong tháng 12 năm 2025, Trung Quốc đã bàn giao khoảng hơn 700 xe thương mại sử dụng pin nhiên liệu hydrogen và ký thêm đơn đặt hàng khoảng 1.400 xe chỉ trong vòng một tuần. Các đơn hàng này trải rộng từ xe buýt đô thị, xe logistics, xe đầu kéo đường dài cho tới thiết bị khai thác mỏ siêu nặng, đi kèm với việc mở rộng trạm tiếp nhiên liệu và các hành lang logistics chuyên dụng.
Đáng chú ý, trong tuần đầu tiên của tháng 12, bốn thỏa thuận lớn với tổng cộng 1.400 xe đã được ký kết trong vòng chưa đầy sáu ngày. Qingling Motors khởi đầu làn sóng này với đơn hàng 500 xe tải pin nhiên liệu 49 tấn tại Hami, Tân Cương – dự án trình diễn xe tải pin nhiên liệu lớn nhất thế giới hiện nay. Các hợp đồng tiếp theo bao gồm 200 xe đầu kéo bán rơ-moóc, 450 xe buýt hydrogen tại Quảng Châu, và 200 xe tải hydrogen 18 tấn phục vụ logistics khu vực Vịnh Lớn.
Song song với các đơn hàng quy mô lớn, Trung Quốc cũng đạt được những cột mốc kỹ thuật quan trọng. Một xe tải mỏ hybrid hydrogen – pin lithium hạng 136 tấn đã vượt qua nghiệm thu tại Nội Mông, chứng minh khả năng vận hành ổn định trong điều kiện tải nặng, địa hình phức tạp và cường độ cao. Theo tính toán dự án, mỗi xe có thể giảm tới khoảng 1.700 tấn CO₂ mỗi năm so với phương tiện diesel truyền thống.
Cuối tháng 12, Trung Quốc cũng giới thiệu xe tải hạng nặng chạy hydrogen lỏng sản xuất hàng loạt đầu tiên, với tầm hoạt động trên 1.000 km và thời gian tiếp nhiên liệu khoảng 15 phút. Sự kết hợp giữa thiết kế khí động học, hệ thống pin nhiên liệu hiệu suất cao và lưu trữ hydrogen lỏng cho thấy nỗ lực vượt qua các giới hạn mà nhiều nhà quan sát phương Tây cho rằng hydrogen khó cạnh tranh trong vận tải đường dài.
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở cách Trung Quốc triển khai hydrogen. Thay vì phát triển thị trường phân tán, Trung Quốc tập trung vào:
-
các đội xe thương mại cường độ sử dụng cao,
-
các tuyến logistics cố định như mỏ – cảng – khu công nghiệp,
-
và việc đồng bộ hóa nguồn hydrogen với hạ tầng công nghiệp sẵn có.
Hành lang logistics hydrogen dài khoảng 1.150 km do Sinopec triển khai, cùng với các cụm đô thị như Lữ Lương – nơi đã có hơn 1.000 xe tải hydrogen đang vận hành – cho thấy một mô hình phát triển dựa trên quy mô, tần suất sử dụng và tích hợp chuỗi giá trị, thay vì kỳ vọng thị trường bán lẻ tự phát.
Trong khi đó, các tập đoàn năng lượng châu Âu thường đánh giá hydrogen chủ yếu dựa trên hiệu quả kinh tế độc lập của từng phương tiện hoặc từng dự án. Sự khác biệt này dẫn đến những kết luận trái ngược về triển vọng thị trường.
Thực tế tại Trung Quốc cho thấy xe tải hydrogen chưa phải là giải pháp phổ quát, nhưng đang tìm được chỗ đứng rõ ràng trong các phân khúc mà pin điện gặp giới hạn về tải trọng, tầm hoạt động và thời gian nạp năng lượng. Việc Trung Quốc liên tục mở rộng quy mô triển khai đặt ra câu hỏi liệu những tuyên bố về sự “không phù hợp” của hydrogen trong vận tải hạng nặng có phản ánh đầy đủ thực tiễn toàn cầu, hay chỉ phản ánh bối cảnh thị trường và chính sách riêng của từng khu vực.
