Trung Quốc đối mặt với tình trạng cắt giảm năng lượng tái tạo gia tăng
Trong 6 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ cắt giảm (curtailment) điện mặt trời tại Trung Quốc đạt 6,6%, tăng mạnh so với 3,9% cùng kỳ năm 2024.
Theo số liệu chính thức, tiềm năng năng lượng tái tạo khổng lồ tại các tỉnh xa xôi của Trung Quốc đang chưa được khai thác hết. Chính phủ nước này đang đẩy nhanh xây dựng hệ thống truyền tải điện đường dài và các giải pháp lưu trữ năng lượng nhằm giải quyết vấn đề này.
Điện gió cũng ghi nhận tỷ lệ cắt giảm tăng lên 5,7%, so với 3% cùng kỳ năm trước, theo Trung tâm Giám sát và Cảnh báo sớm tiêu thụ năng lượng mới quốc gia.
Cắt giảm năng lượng xảy ra khi hệ thống quản lý lưới điện buộc phải hạn chế lượng điện tái tạo đưa vào lưới để cân bằng cung – cầu hoặc do hạn chế về hạ tầng truyền tải.
Hiện Trung Quốc áp dụng ngưỡng cắt giảm tối đa 10% đối với năng lượng tái tạo (nới lỏng so với 5% năm 2024) do việc hòa lưới lượng lớn năng lượng tái tạo trở nên khó khăn hơn.
Trong nửa đầu năm 2025, Trung Quốc bổ sung 268GW công suất điện mặt trời và điện gió mới, gần tương đương tổng công suất điện gió và mặt trời từng được lắp đặt tại Mỹ.
Tuy nhiên, số liệu toàn quốc che giấu mức tăng đột biến ở một số tỉnh phụ thuộc nhiều vào năng lượng tái tạo:
-
Tây Tạng: cắt giảm điện gió 30,2% (tăng từ 2,3% năm 2024), cắt giảm điện mặt trời 33,9% (tăng từ 5,1%).
-
Thanh Hải (Qinghai): cắt giảm điện mặt trời 15,2%, tăng từ 8,8%.
Ngược lại, các khu vực có nhu cầu điện cao như Thượng Hải và Trùng Khánh gần như không có hiện tượng cắt giảm, tương tự ở tỉnh Phúc Kiến.
Tình trạng này đang buộc Trung Quốc phải chuyển trọng tâm từ việc xây dựng thêm nhà máy năng lượng tái tạo sang tăng khả năng tích hợp và sử dụng hiệu quả nguồn điện này trong lưới.
Chuyên gia kinh tế Haoxin Mu (Natixis) nhận định:
“Trung Quốc sẽ tiếp tục thúc đẩy khử carbon, nhưng không nhất thiết tập trung vào lắp đặt thêm năng lượng tái tạo. Trọng tâm chính sách có thể chuyển từ quy mô lắp đặt sang hiệu quả sử dụng.”
Các chuyên gia nhấn mạnh nhu cầu phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng để tích trữ điện dư thừa khi nguồn cung vượt cầu.
Tỷ lệ cắt giảm tăng cũng thúc đẩy Trung Quốc đầu tư vào các dự án quy mô lớn, như đập thủy điện lớn nhất thế giới tại Tây Tạng, giúp điều tiết nguồn năng lượng theo nhu cầu, khắc phục nhược điểm của điện gió và mặt trời vốn phụ thuộc thời tiết và không điều chỉnh được công suất.
Ngoài ra, từ năm 2023, Trung Quốc cũng tăng cường đầu tư vào hạ tầng truyền tải điện áp cao nhằm chuyển điện từ các nhà máy lớn ở phía Tây sang các thành phố công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng ở phía Đông.
