Trung Quốc có đang thiết lập một chuẩn mực toàn cầu mới cho báo cáo khí hậu doanh nghiệp?
Ngày 12/01/2026
Cập nhật: 15/01/2026
Tác giả: Jennifer L
Trung Quốc đã thực hiện một bước đi quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch về khí hậu trong khu vực doanh nghiệp. Chính phủ nước này vừa ban hành Chuẩn mực Công bố Bền vững Doanh nghiệp số 1 – Khí hậu (Thử nghiệm) (Corporate Sustainable Disclosure Standard No.1 – Climate (Trial)). Chuẩn mực do Bộ Tài chính Trung Quốc ban hành, phối hợp với Ngân hàng Trung ương và nhiều cơ quan quản lý khác.
Mục tiêu của chuẩn mực là giúp doanh nghiệp công bố rủi ro, cơ hội và tác động liên quan đến biến đổi khí hậu theo cách rõ ràng, nhất quán và có thể so sánh. Đây được xem là một trong những cải cách quan trọng nhất trong hệ thống ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) của Trung Quốc, đánh dấu sự chuyển dịch từ công bố tự nguyện, phân tán sang một khuôn khổ chính thức.
Nội dung chính của Chuẩn mực Báo cáo Khí hậu (Thử nghiệm)
Chuẩn mực “Khí hậu (Thử nghiệm)” đưa ra các quy định cụ thể về báo cáo dữ liệu khí hậu cho doanh nghiệp Trung Quốc. Việc gọi là “thử nghiệm” cho thấy lộ trình triển khai theo từng giai đoạn trước khi trở thành bắt buộc hoàn toàn, dự kiến vào năm 2028. Giai đoạn đầu áp dụng cho hơn 5.000 doanh nghiệp niêm yết.
Chuẩn mực này bám sát IFRS S2, bộ tiêu chuẩn báo cáo khí hậu toàn cầu do Hội đồng Chuẩn mực Bền vững Quốc tế (ISSB) xây dựng, qua đó giúp Trung Quốc hài hòa với thông lệ quốc tế.
Theo chuẩn mực, doanh nghiệp phải công bố thông tin theo bốn trụ cột chính:
-
Quản trị (Governance): Cách ban lãnh đạo giám sát rủi ro và chiến lược khí hậu.
-
Chiến lược (Strategy): Tác động của biến đổi khí hậu tới mô hình và kế hoạch kinh doanh.
-
Quản lý rủi ro và cơ hội: Cách doanh nghiệp nhận diện và quản lý các rủi ro/cơ hội khí hậu.
-
Chỉ số và mục tiêu (Metrics & Targets): Các chỉ số đo lường và mục tiêu khí hậu được sử dụng.
Ngoài bốn trụ cột của IFRS S2, chuẩn mực Trung Quốc còn yêu cầu:
-
Công bố phát thải khí nhà kính Scope 1, 2 và 3
-
Áp dụng định giá carbon nội bộ
-
Công bố chi tiêu vốn liên quan đến khí hậu
Những yêu cầu này thậm chí vượt mức tối thiểu của chuẩn mực quốc tế, thể hiện cách tiếp cận riêng của Trung Quốc trong việc “bản địa hóa” các chuẩn mực toàn cầu.
Vì sao Bắc Kinh siết chặt minh bạch khí hậu?
Là quốc gia phát thải khí nhà kính lớn nhất thế giới, Trung Quốc đã cam kết đạt đỉnh phát thải carbon trước năm 2030 và trung hòa carbon vào năm 2060. Để đạt mục tiêu này, chính phủ cần doanh nghiệp đo lường và báo cáo chính xác hơn tác động môi trường.
Báo cáo khí hậu doanh nghiệp giúp:
-
Nhà đầu tư và cơ quan quản lý đánh giá rủi ro khí hậu
-
Hướng dòng vốn vào các hoạt động ít carbon và bền vững hơn
-
Giảm tình trạng “greenwashing” (tô xanh hình ảnh môi trường)
Trước đây, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc công bố dữ liệu khí hậu trên cơ sở tự nguyện, nhưng chất lượng và mức độ chi tiết không đồng đều. Chuẩn mực mới nhằm khắc phục tình trạng này.
Đặc điểm nổi bật của chuẩn mực
-
Phù hợp với thực tiễn quốc tế, dựa trên IFRS S2
-
Tập trung vào thông tin hữu ích cho quyết định đầu tư
-
Cho phép so sánh dữ liệu khí hậu giữa các doanh nghiệp
-
Có hướng dẫn riêng theo ngành, đặc biệt cho các lĩnh vực phát thải cao như thép, xi măng, điện, nhiên liệu hóa thạch và ô tô
Liên hệ với hệ thống ESG của Trung Quốc
Chuẩn mực khí hậu mới là một phần trong lộ trình xây dựng hệ thống ESG toàn diện của Trung Quốc từ năm 2024. Trước đó, nước này đã ban hành Chuẩn mực cơ bản về công bố bền vững doanh nghiệp.
Song song, các sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải, Thâm Quyến và Bắc Kinh đã yêu cầu doanh nghiệp niêm yết công bố báo cáo bền vững, với chu kỳ báo cáo thực chất đầu tiên dự kiến vào năm 2026.
Những động thái này cũng hỗ trợ sự bùng nổ của tài chính xanh, với dự báo phát hành trái phiếu bền vững có thể đạt 1.200 tỷ USD/năm vào 2025.
Doanh nghiệp và nhà đầu tư cần chuẩn bị gì?
Doanh nghiệp Trung Quốc sẽ phải:
-
Nâng cấp hệ thống thu thập dữ liệu khí hậu
-
Theo dõi đầy đủ phát thải Scope 1–3
-
Xây dựng mục tiêu và chiến lược khí hậu rõ ràng
Một khảo sát năm 2024 cho thấy:
-
84% doanh nghiệp báo cáo Scope 1 và 2
-
Chỉ 22% công bố Scope 3 trong chuỗi giá trị
Chuẩn mực mới nhằm nâng mặt bằng chung về chất lượng công bố, tăng độ tin cậy cho dữ liệu khí hậu.
Đối với nhà đầu tư, dữ liệu khí hậu đáng tin cậy giúp đánh giá tốt hơn các rủi ro tài chính dài hạn, từ chính sách, thiên tai đến thay đổi thị trường, đồng thời mở ra cơ hội tài chính xanh như trái phiếu xanh và khoản vay liên kết bền vững.
Bước tiếp theo của báo cáo doanh nghiệp Trung Quốc
Việc ban hành chuẩn mực này cho thấy Trung Quốc quyết tâm hiện đại hóa hệ thống báo cáo doanh nghiệp. Trong thời gian tới, các hướng dẫn chi tiết và mốc thời gian bắt buộc sẽ tiếp tục được công bố.
Khi ngày càng tiệm cận chuẩn mực toàn cầu, cách tiếp cận của Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến các thị trường mới nổi khác, giúp tích hợp doanh nghiệp Trung Quốc sâu hơn vào hệ thống tài chính bền vững toàn cầu.
