Tranh luận về xe buýt hydrogen nóng lên khi dữ liệu thực tế tại Mỹ đặt dấu hỏi về chi phí và phát thải
Ngày 24/04/2026 — Annie Nguyễn biên tập
Một trong những chương trình thử nghiệm xe buýt hydrogen lâu năm nhất tại Mỹ đang trở thành tâm điểm tranh luận mới về hiệu quả kinh tế và môi trường của công nghệ này trong giao thông công cộng.
Dữ liệu từ SunLine Transit Agency, đơn vị đã triển khai xe buýt pin nhiên liệu trong hơn hai thập kỷ tại khu vực California, cho thấy chi phí và phát thải thực tế có thể khác xa so với kỳ vọng ban đầu.
Theo các phân tích được công bố, tổng chi phí hạ tầng hydrogen của SunLine ước tính khoảng 27 triệu USD (theo giá trị năm 2026) để hỗ trợ đội xe khoảng 30–32 xe buýt. Tuy nhiên, chi phí nhiên liệu không ổn định, dao động mạnh từ khoảng 6,5 USD/kg đến 158 USD/kg, tùy thuộc vào tình trạng vận hành, sự cố thiết bị và mức độ sử dụng.
Ngay cả trong các giai đoạn ổn định hơn, giá hydrogen vẫn ở mức khoảng 14–26 USD/kg, cao hơn đáng kể so với các giả định chi phí trong nhiều kịch bản thương mại hóa.
Về phát thải, phần lớn hydrogen sử dụng trong giai đoạn đầu được sản xuất từ khí tự nhiên thông qua reforming tại chỗ, tức là hydrogen “xám”. Ở giai đoạn sau, việc chuyển sang hydrogen lỏng vận chuyển bên ngoài không đảm bảo nguồn gốc tái tạo, khiến tổng phát thải vòng đời chỉ giảm khoảng 8–14% so với diesel.
Điều này làm nổi bật khoảng cách giữa phát thải tại ống xả bằng 0 và phát thải thực tế trong toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng.
So sánh với xe buýt điện pin, chi phí vận hành cho thấy sự chênh lệch đáng kể. Ước tính chi phí năng lượng hàng năm cho một xe buýt hydrogen có thể lên tới gần 100.000 USD, trong khi xe buýt điện dao động khoảng 15.000–22.000 USD tùy giá điện. Khoảng cách này tương đương 70.000–80.000 USD mỗi xe mỗi năm.
Ở quy mô đội xe, mức chênh lệch này có thể lên tới hơn 2 triệu USD mỗi năm, tạo áp lực lớn lên ngân sách vận hành của các cơ quan giao thông công cộng.
Ngoài chi phí, tính ổn định của hệ thống cũng là một vấn đề. Dữ liệu từ SunLine cho thấy hệ thống hydrogen yêu cầu nhiều lần nâng cấp và thay thế công nghệ trong suốt vòng đời, từ điện phân, reforming đến hạ tầng hydrogen lỏng, phản ánh mức độ phức tạp cao trong vận hành.
Trong khi đó, xe buýt điện pin đang trở thành lựa chọn chủ đạo tại bang California, nhờ chi phí thấp hơn, hạ tầng đơn giản hơn và lợi thế về phát thải khi lưới điện ngày càng được khử carbon.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng kết quả từ một dự án cụ thể không nhất thiết đại diện cho toàn bộ ngành. Hiệu quả của hydrogen phụ thuộc lớn vào nguồn cung (xanh hay xám), quy mô triển khai và mức độ tối ưu hóa hệ thống.
Cuộc tranh luận hiện nay phản ánh một thực tế rộng hơn trong chuyển đổi năng lượng: không có giải pháp duy nhất phù hợp cho mọi trường hợp, và hiệu quả thực tế cần được đánh giá dựa trên dữ liệu vận hành dài hạn thay vì kỳ vọng công nghệ.
The debate reflects a broader reality in the energy transition: no single solution fits all use cases, and long-term operational data is critical to assessing the viability of emerging technologies.
