Tòa án phán quyết chính quyền Trump chặn trái phép hàng tỷ USD tài trợ năng lượng sạch
ngày 14 tháng 01 năm 2026
Một tòa án liên bang Hoa Kỳ đã phán quyết rằng chính quyền Trump vi phạm pháp luật khi hủy bỏ 7,6 tỷ USD tài trợ cho các dự án năng lượng sạch tại những bang đã bỏ phiếu ủng hộ ứng viên Đảng Dân chủ Kamala Harris trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Trong phán quyết ban hành hôm thứ Hai, Thẩm phán liên bang Amit Mehta kết luận rằng hành động của chính quyền đã vi phạm nguyên tắc bảo vệ bình đẳng theo Hiến pháp Mỹ, do việc cắt tài trợ dựa trên xu hướng bỏ phiếu chính trị của các bang.
Hàng trăm dự án năng lượng sạch bị ảnh hưởng
Các khoản tài trợ bị hủy bỏ hỗ trợ hàng trăm dự án tại 16 bang, bao gồm nhà máy pin, công nghệ hydro, nâng cấp lưới điện và thu giữ – lưu trữ carbon. Tất cả 16 bang này, trong đó có California, New York, Massachusetts, Washington và Oregon, đều ủng hộ Harris trong cuộc bầu cử năm 2024.
Những khoản cắt giảm lớn nhất bao gồm:
-
Tối đa 1,2 tỷ USD cho trung tâm hydro của bang California;
-
Tối đa 1 tỷ USD cho một dự án hydro tại khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.
Trong khi đó, các dự án hydro tại Texas và dự án liên bang giữa West Virginia, Ohio và Pennsylvania không bị ảnh hưởng.
Tòa bác bỏ lập luận của chính quyền
Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) cho biết các dự án bị hủy sau khi rà soát và kết luận rằng chúng không đáp ứng nhu cầu năng lượng quốc gia hoặc không khả thi về kinh tế. Giám đốc Ngân sách Nhà Trắng Russell Vought thậm chí tuyên bố trên mạng xã hội rằng “chương trình nghị sự khí hậu của phe cánh tả đang bị hủy bỏ”.
Tuy nhiên, thẩm phán Mehta bác bỏ lập luận này. Trong bản án dài 17 trang, ông viết rằng chính quyền đã thừa nhận các quyết định hủy tài trợ được đưa ra “chủ yếu, nếu không muốn nói là hoàn toàn, dựa trên việc bang đó có bỏ phiếu cho Tổng thống Trump hay không”.
Tòa án cho rằng chính quyền không chứng minh được việc nhắm mục tiêu theo kết quả bầu cử có liên quan hợp lý đến lợi ích công được tuyên bố.
Thất bại pháp lý thứ hai trong cùng một ngày
Phán quyết này là thất bại pháp lý thứ hai trong cùng một ngày đối với nỗ lực thu hẹp các chương trình năng lượng sạch của chính quyền Trump. Trước đó, một thẩm phán liên bang khác đã cho phép tiếp tục xây dựng một dự án điện gió ngoài khơi lớn tại Rhode Island và Connecticut.
Bộ Năng lượng Mỹ cho biết họ không đồng tình với phán quyết và đang xem xét các bước tiếp theo.
Phản ứng từ các bên liên quan
Vụ kiện do thành phố St. Paul và một liên minh các tổ chức môi trường và năng lượng sạch khởi xướng sau khi các khoản tài trợ bị hủy.
Bà Vickie Patton, cố vấn pháp lý của Quỹ Bảo vệ Môi trường (EDF), cho rằng phán quyết đã xác nhận việc Bộ Năng lượng “cố ý hủy bỏ các dự án năng lượng sạch, giá cả phải chăng tại những bang không được chính quyền Trump ưu ái”, vi phạm Hiến pháp Mỹ.
Bà Anne Evens, CEO của Elevate Energy, nhận định quyết định của tòa sẽ giúp bảo vệ khả năng chi trả cho người dân và duy trì việc làm trong lĩnh vực năng lượng sạch.
“Năng lượng giá cả phải chăng cần phải là hiện thực cho tất cả mọi người,” bà nói. “Việc khôi phục các khoản tài trợ này là một bước đi quan trọng.”
