Thủ tục cấp tín dụng JCM và ủy quyền theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris
Hà Nội, ngày 22 tháng 7 năm 2025
Tại Hội thảo JCM Việt Nam - Nhật Bản, Trung tâm Đối tác Thực thi Điều 6 Hiệp định Paris (A6IP) đã trình bày quy trình cấp tín chỉ JCM và cơ chế ủy quyền theo Điều 6, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập khung pháp lý minh bạch để thúc đẩy dự án giảm phát thải.
Quy trình Dự án JCM
Một dự án JCM trải qua 8 bước: (1) Nộp Bản Ý tưởng Dự án (PIN) để xác nhận không phản đối từ Ủy ban Liên hợp; (2) Đề xuất Phương pháp luận; (3) Phê duyệt Phương pháp luận; (4) Lập Bản Thiết kế Dự án (PDD) bao gồm kế hoạch giám sát và ước tính giảm phát thải; (5) Thẩm định bởi Tổ chức Thứ ba (TPE); (6) Đăng ký dự án; (7) Giám sát thực tế; (8) Cấp tín chỉ sau khi xác minh.
Cơ chế Ủy quyền 2 Bước
Để đảm bảo tính toàn vẹn môi trường và thu hút doanh nghiệp, Nhật Bản đề xuất cơ chế ủy quyền đơn giản:
-
Bước 1: Ủy quyền cho JCM như một phương thức hợp tác ngay khi ký Biên bản Ghi nhớ (MoC).
-
Bước 2a: Ủy quyền lượng ITMOs (Đơn vị Giảm phát thải Chuyển nhượng Quốc tế) ước tính khi đăng ký dự án.
-
Bước 2b: Xác nhận lượng ITMOs thực tế khi cấp tín chỉ.
Báo cáo Ban đầu - Yếu tố Then chốt
Việc nộp sớm Báo cáo Ban đầu (Initial Report) là ưu tiên hàng đầu:
-
Là điều kiện bắt buộc để sử dụng ITMOs giữa hai nước (theo Quyết định 2/CMA3).
-
Khẳng định sự sẵn sàng của quốc gia, thu hút đầu tư tư nhân.
-
Nhật Bản đã nộp một báo cáo chung cho tất cả đối tác, đồng thời kêu gọi các nước đối tác (trong đó có Việt Nam) nộp báo cáo riêng càng sớm càng tốt. Nội dung có thể tham khảo báo cáo mẫu của Nhật, tập trung vào 4 phần: (I) Trách nhiệm tham gia, (II) Mô tả NDC, (III) Thông tin kế toán, (IV) Phương thức hợp tác.
Tình hình Triển khai tại Việt Nam
Theo bảng cập nhật đến tháng 7/2025:
-
Việt Nam đang trong giai đoạn "△Internal Process" (Xử lý nội bộ) cho cả Thư Ủy quyền JCM và Báo cáo Ban đầu.
-
So sánh với các nước: Mongolia, Thái Lan, Philippines đã sẵn sàng; Indonesia, Lào, Campuchia đang rà soát.
Khuyến nghị cho Việt Nam
-
Hoàn thiện thủ tục ủy quyền JCM theo mô hình 2 bước để tăng tính dự báo cho nhà đầu tư.
-
Ưu tiên nộp Báo cáo Ban đầu dù chưa hoàn chỉnh (có thể bổ sung sau), tận dụng hỗ trợ kỹ thuật từ A6IP.
-
Đẩy nhanh tiến độ phê duyệt nội bộ để bắt kịp nhóm các nước dẫn đầu như Thái Lan, Philippines.
"Việc nộp Báo cáo Ban đầu không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là tín hiệu mạnh mẽ cho thị trường carbon. Sự chậm trễ có thể làm giảm lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong thu hút dự án JCM" - Đại diện A6IP nhấn mạnh.
Ghi chú: Thông tin dựa trên báo cáo của A6IP tại Hội thảo JCM Việt Nam - Nhật Bản (22/7/2025).
https://a6partnership.org/
