Thiết bị xây dựng chạy bằng động cơ đốt hydro: Đột phá hay bài toán hiệu quả còn bỏ ngỏ?
Ngày 02/04/2026
Annie Nguyễn biên tập
Một bước tiến mới trong ngành thiết bị công nghiệp vừa được công bố khi JCB – nhà sản xuất thiết bị xây dựng, nông nghiệp và công nghiệp đến từ Anh – phát triển thành công thiết bị xây dựng đầu tiên trên thế giới sử dụng động cơ đốt trong chạy bằng hydro. Công nghệ này được giới thiệu như một giải pháp thay thế diesel không phát thải carbon, đồng thời vẫn duy trì hiệu suất vận hành cao.
Sản phẩm tiêu biểu là tổ máy phát điện G60RS H công suất 60kVA, sử dụng động cơ hydro được cải tiến từ nền tảng dieselmax. Theo JCB, thiết bị này được thiết kế để trở thành phương án thay thế trực tiếp cho máy phát diesel truyền thống G60RS, với mức công suất và hiệu năng tương đương.
Tuy nhiên, một trong những câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa có lời giải rõ ràng: mức tiêu thụ hydro của hệ thống này là bao nhiêu. Việc thiếu dữ liệu này khiến giới chuyên gia gặp khó khăn trong việc đánh giá hiệu suất thực tế.
Theo thông tin từ nhà sản xuất, G60RS H được thiết kế để hoạt động kết hợp với hệ thống pin điện (battery-electric Powerpack), đóng vai trò như một bộ sạc hiệu suất cao, từ đó tạo thành một “microgrid” tại chỗ. Mô hình này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các công trường xây dựng giảm phát thải mà vẫn đảm bảo tính linh hoạt.
Tuy vậy, vấn đề hiệu suất năng lượng vẫn là điểm gây tranh cãi. Các ước tính cho thấy động cơ đốt trong hydro có hiệu suất thấp hơn so với động cơ diesel hoặc xăng truyền thống. Nếu giả định hiệu suất khoảng 25%, thì từ 100 kWh năng lượng đầu vào, hệ thống chỉ có thể cung cấp khoảng 14 kWh điện đầu ra. Một số đánh giá thậm chí cho rằng con số thực tế có thể còn thấp hơn, dưới 20%, tương đương chưa tới 10 kWh điện.
So sánh với hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), giải pháp hydro đốt trong tỏ ra kém hiệu quả rõ rệt nếu xét trên cùng một đơn vị năng lượng đầu vào. Điều này đặt ra câu hỏi về vai trò thực sự của công nghệ này trong hệ sinh thái năng lượng sạch.
Chi phí sản xuất điện cũng là một yếu tố đáng lưu ý. Với giá hydro xanh tại Anh khoảng 15 EUR/kg, nếu một kg hydro chỉ tạo ra khoảng 8 kWh điện, thì chi phí lên tới 1,875 EUR/kWh – cao hơn rất nhiều so với điện mặt trời, vốn chỉ khoảng 0,02–0,03 EUR/kWh trong điều kiện thuận lợi.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc có thể phát triển một công nghệ không đồng nghĩa với việc nên triển khai nó trên quy mô lớn. Đặc biệt, ý tưởng sử dụng máy phát hydro để cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu đang bị đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi kinh tế và hiệu quả năng lượng.
Dù vậy, không thể phủ nhận rằng các thử nghiệm như của JCB đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng danh mục giải pháp năng lượng sạch, đặc biệt trong các lĩnh vực khó điện khí hóa như xây dựng và công nghiệp nặng. Vấn đề còn lại là xác định đúng ứng dụng phù hợp – nơi mà hydro thực sự mang lại giá trị.
