Thiết bị điện phân PEM sắp xuống 150 €/kW: Bước ngoặt mới cho hydrogen xanh?
Ngày 4/5/2026
Annie Nguyễn
Ngành hydrogen toàn cầu có thể đang tiến gần một bước ngoặt lớn về chi phí, khi bài viết mới từ Hydrogen Insight cho biết công nghệ điện phân màng trao đổi proton (PEM) đang hướng tới mức giá chỉ 150 euro/kW, thấp hơn rất nhiều so với mặt bằng vài năm trước.
Nếu đạt được ở quy mô công nghiệp, đây sẽ là tín hiệu quan trọng giúp hydrogen xanh cạnh tranh tốt hơn với hydrogen xám sản xuất từ khí tự nhiên.
PEM là gì và vì sao quan trọng?
Điện phân PEM là công nghệ dùng điện để tách nước thành hydrogen và oxygen thông qua màng polymer đặc biệt. Ưu điểm chính:
- Khởi động nhanh, phù hợp điện gió và điện mặt trời biến động
- Tạo hydrogen độ tinh khiết cao
- Thiết kế nhỏ gọn
- Phù hợp cho công nghiệp, giao thông và lưu trữ năng lượng
PEM thường được xem là công nghệ cao cấp hơn điện phân kiềm truyền thống, nhưng nhược điểm lớn là giá thành cao do dùng vật liệu quý như iridium, platinum.
Vì sao mức 150 €/kW gây chú ý?
Trong nhiều dự án hiện nay, chi phí hệ thống PEM thường cao hơn đáng kể so với mục tiêu dài hạn. Báo cáo của Phòng thí nghiệm Năng lượng tái tạo Quốc gia Hoa Kỳ (NREL) từng nêu mục tiêu 150 USD/kW cho hệ thống PEM chưa lắp đặt trong tương lai.
Điều đó nghĩa là nếu mốc 150 euro/kW thành hiện thực, thị trường sẽ tiến gần:
- Giảm mạnh chi phí đầu tư nhà máy hydrogen
- Hạ giá hydrogen xanh mỗi kg
- Tăng khả năng cạnh tranh với khí tự nhiên
- Đẩy nhanh dự án thép xanh, phân bón xanh, nhiên liệu hàng hải
Điều gì giúp giá giảm?
Theo xu hướng ngành, chi phí PEM đang giảm nhờ:
1. Sản xuất quy mô lớn
Từ các dây chuyền MW sang GW/năm giúp giảm giá linh kiện.
2. Giảm kim loại quý
Cắt lượng iridium và platinum trên mỗi cell.
3. Thiết kế module chuẩn hóa
Lắp ráp nhanh hơn, bảo trì dễ hơn.
4. Hiệu suất dòng điện cao hơn
Tạo nhiều hydrogen hơn trên cùng thiết bị.
Ý nghĩa với Việt Nam
Nếu PEM giảm về vùng giá thấp, Việt Nam có thể hưởng lợi trong:
Điện gió ngoài khơi + hydrogen xanh
Biến điện dư thành hydrogen/ammonia xuất khẩu.
Công nghiệp nặng
Thép, hóa chất, lọc dầu giảm phát thải.
Khu công nghiệp mới
Các tỉnh ven biển có thể thu hút dự án hydrogen.
Trung tâm logistics năng lượng
Cảng biển như Bà Rịa – Vũng Tàu, Hải Phòng, miền Trung có cơ hội.
Nhưng vẫn còn thách thức
Dù giá thiết bị giảm, hydrogen xanh còn phụ thuộc:
- Giá điện tái tạo
- Hệ số vận hành thiết bị
- Hạ tầng lưu trữ, vận chuyển
- Người mua cam kết dài hạn
- Chính sách hỗ trợ carbon
Nói cách khác, điện phân rẻ hơn là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ.
Kết luận
Mốc 150 euro/kW cho PEM điện phân là tín hiệu cho thấy ngành hydrogen đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang công nghiệp hóa thực sự.
Nếu xu hướng này tiếp diễn trong 3–5 năm tới, hydrogen xanh có thể bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh tương tự điện mặt trời trước đây — và Việt Nam nên chuẩn bị từ bây giờ.
