Phân tích tiêu thụ hydrogen trong ngành bán dẫn Đài Loan và tiềm năng tại Việt Nam

Annie Nguyễn, Ban Thư ký VAHC
Ngày đăng: 15/08/2026

1. Vai trò của Hydrogen trong ngành bán dẫn

Hydrogen đóng vai trò thiết yếu trong quy trình sản xuất chất bán dẫn, với nhiều ứng dụng quan trọng trong các công đoạn then chốt:

• Khử oxy và làm sạch bề mặt wafer: Hydro được sử dụng để khử lớp oxit kim loại, làm sạch bề mặt wafer trước khi lắng đọng màng mỏng, đảm bảo độ tinh khiết cho các lớp bán dẫn.

• Công nghệ in thạch bản EUV (Extreme Ultraviolet): Hydro được dùng để làm sạch và bảo vệ các gương phản xạ trong hệ thống EUV, duy trì độ ổn định và tuổi thọ của nguồn sáng. Mỗi máy EUV tiêu thụ hơn 400 lít hydro mỗi phút.

• CVD và MOCVD: Hydro đóng vai trò là khí mang và tham gia vào các phản ứng hóa học để lắng đọng các lớp màng mỏng trong quy trình lắng đọng hơi hóa học.

• Xử lý khí thải: Hydro được sử dụng trong các hệ thống xử lý khí thải để loại bỏ các chất độc hại phát sinh từ quá trình sản xuất.

2. Ngành bán dẫn Đài Loan: Quy mô và tiêu thụ Hydrogen

Đài Loan là trung tâm sản xuất bán dẫn hàng đầu thế giới. Năm 2024, ngành bán dẫn đóng góp khoảng 18-20% GDP của Đài Loan và chiếm 35% tổng giá trị xuất khẩu . Đài Loan chiếm 75% thị phần toàn cầu về gia công bán dẫn (foundry) và thống trị phân khúc tiên tiến với tỷ lệ 92%.

Nhu cầu hydro của ngành bán dẫn Đài Loan là rất lớn và đang tăng nhanh:

• Tiêu thụ hiện tại: Một dự án tích hợp sản xuất và trạm tiếp nhiên liệu hydro tại Đài Loan có công suất cung cấp đáp ứng 80% nhu cầu hydro cho các nhà máy sản xuất wafer 12-inch tại Đài Loan . Con số này cho thấy quy mô tiêu thụ rất đáng kể.

• Tăng trưởng cầu: Các nhà sản xuất địa phương như 台化 (Formosa Chemicals & Fibre) dự kiến mỗi năm tạo ra khoảng 50.000 tấn hydro từ quá trình sản xuất hóa dầu và đang đầu tư để tinh chế 2.000 tấn thành hydro cấp bán dẫn . Các công ty như 國喬 (Grand Pacific Petrochemical) cũng đang huy động vốn để xây dựng các nhà máy hydro tinh khiết mới, dự kiến vận hành vào năm 2027-2028 . Điều này phản ánh nhu cầu ngày càng tăng từ các nhà sản xuất chip, đặc biệt là TSMC.

• Độ tinh khiết yêu cầu: Ngành bán dẫn yêu cầu hydro có độ tinh khiết rất cao, thường đạt 5N5 (99,9995%).

3. Nhà cung ứng hydrogen tinh khiết cho ngành bán dẫn Đài Loan

Thị trường cung ứng hydro cho ngành bán dẫn Đài Loan có sự tham gia của các công ty khí công nghiệp hàng đầu và các nhà sản xuất trong nước đang chuyển đổi:

• Linde LienHwa (聯華林德): Liên doanh của Linde tại Đài Loan, đang có kế hoạch đầu tư khoảng 800 triệu USD để xây dựng các tổ máy tách khí (ASU) và các đơn vị sản xuất hydro nhằm cung cấp khí công nghiệp cho các cơ sở sản xuất và đóng gói tiên tiến mới của một khách hàng (được cho là TSMC).

• Air Products San Fu (三福化): Một trong ba nhà cung cấp khí công nghiệp chính tại Đài Loan.

• 亞東工業氣體 (Air Liquide Far Eastern): Công ty liên doanh của Air Liquide, nằm trong nhóm ba nhà cung cấp khí công nghiệp hàng đầu.

• 台化 (Formosa Chemicals & Fibre Corporation): Đầu tư vào nhà máy hydro tinh khiết 5N5 với nguồn nguyên liệu từ khí thải phụ của quá trình sản xuất hóa dầu, dự kiến carbon footprint thấp hơn 20 lần so với hydro xám.

• 國喬 (Grand Pacific Petrochemical): Huy động 5 tỷ Đài tệ (khoảng 155 triệu USD) để xây dựng nhà máy hydro tinh khiết cho ngành bán dẫn, sử dụng năng lượng mặt trời để vận hành quá trình tinh chế.

• SINCETRUE Hydrogen Energy (鑫科氫能): Vận hành dự án sản xuất và trạm nạp hydro từ điện xanh đầu tiên tại Đài Loan, đáp ứng 80% nhu cầu cho nhà máy wafer 12 inch . Công ty cung cấp hydro tinh khiết 99,999% và áp dụng mô hình Hydrogen-as-a-Service (H2aaS).

4. Đài Loan và hợp tác bán dẫn tại các nước ASEAN

Đài Loan đang tích cực mở rộng hợp tác bán dẫn với các nước ASEAN, phù hợp với Chính sách Hướng Nam Mới (New Southbound Policy) và làn sóng đầu tư thứ ba từ năm 2023.

Các điểm hợp tác chính:

• Singapore: Là trung tâm sản xuất tiên tiến, nơi có sự hiện diện mạnh mẽ của các công ty Đài Loan trong chuỗi cung ứng bán dẫn, là điểm đến trong làn sóng đầu tư toàn cầu do TSMC dẫn dắt .

• Malaysia: Đã thu hút các khoản đầu tư lớn từ Intel (8 tỷ USD) và NVIDIA (4,3 tỷ USD) vào lĩnh vực đóng gói tiên tiến và cơ sở hạ tầng AI, là điểm đến quan trọng cho các nhà đầu tư Đài Loan.

• Việt Nam: Thu hút các dự án lớn từ Samsung (1,8 tỷ USD) và Amkor (1,6 tỷ USD) cho lĩnh vực lắp ráp và kiểm thử . Đài Loan đang đẩy mạnh hợp tác thông qua các chương trình đào tạo nhân tài, ví dụ như hợp tác giữa Trường Đại học Quốc gia Yang Ming Chiao Tung và Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội để triển khai chương trình thạc sĩ "1+1" tại Việt Nam . Đây là những bước đi nằm trong chiến lược tăng cường mối quan hệ chiến lược và tận dụng cơ hội từ sự phát triển của hệ sinh thái bán dẫn Đông Nam Á.

5. Tiềm năng tiêu thụ hydrogen tinh khiết cho ngành bán dẫn của Việt Nam

Tiềm năng tiêu thụ hydrogen cho ngành bán dẫn tại Việt Nam có thể phân tích dựa trên ba trụ cột:

5.1. Tầm nhìn và Mục tiêu của Chính phủ

Chính phủ Việt Nam đã xác định công nghệ bán dẫn là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia, nhấn mạnh vai trò then chốt trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn mới. Quyết định này là cơ sở để tập trung nguồn lực, thúc đẩy nghiên cứu, sản xuất và đào tạo nhân lực cho ngành bán dẫn.

5.2. Phát triển Hệ sinh thái Bán dẫn tại Việt Nam

Việt Nam đang ghi nhận những bước phát triển cụ thể trong hệ sinh thái bán dẫn:

• Đào tạo nhân lực: Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng 7-10 tổ chức nghiên cứu chuyên sâu và 5 trung tâm nghiên cứu cơ bản, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực bán dẫn với hơn 118.000 sinh viên theo học 62 chương trình đào tạo.

• Cơ sở hạ tầng: Kế hoạch thành lập 4 phòng thí nghiệm bán dẫn quốc gia và 19 phòng thí nghiệm địa phương đến năm 2027.

• Đầu tư nước ngoài: Đã có các dự án lớn từ Samsung và Amkor tại Bắc Ninh, cho thấy vị thế đang được nâng cao của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

5.3. Tiềm năng và Dự báo tiêu thụ Hydrogen

Mặc dù chưa có số liệu cụ thể về tiêu thụ hydrogen tinh khiết tại Việt Nam, nhưng có thể dự báo tiềm năng dựa trên các yếu tố sau:

• Giai đoạn tăng trưởng: So với Đài Loan, ngành bán dẫn Việt Nam đang ở giai đoạn đầu phát triển, tập trung nhiều vào lắp ráp, kiểm thử và đóng gói (ATP) . Nhu cầu hydro tinh khiết cho các quy trình tiên tiến như EUV và CVD sẽ chỉ thực sự bùng nổ khi hệ sinh thái phát triển và thu hút được các nhà sản xuất tiên tiến hơn.

• Công nghệ chiến lược: Hydro xanh (green hydrogen) cũng được xác định là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược , thể hiện tầm nhìn đồng bộ: phát triển năng lượng sạch (hydro xanh) để phục vụ các ngành công nghiệp công nghệ cao, trong đó có bán dẫn. Sự kết hợp này có thể tạo ra một hệ sinh thái bền vững, nơi hydro xanh được sản xuất trong nước để đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp sạch trong tương lai.

• Xu hướng chung: Nếu Việt Nam thu hút thành công các nhà máy sản xuất wafer hoặc các cơ sở sản xuất EUV, nhu cầu về hydrogen tinh khiết sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân, tương tự như quỹ đạo phát triển của Đài Loan và các trung tâm bán dẫn khác trên thế giới.

Kết luận

Đài Loan là thị trường tiêu thụ hydrogen tinh khiết khổng lồ và tăng trưởng nhanh cho ngành bán dẫn, với các nhà cung ứng trong nước và quốc tế đang đẩy mạnh đầu tư. Đài Loan cũng đang tích cực mở rộng hợp tác với các nước ASEAN, bao gồm Việt Nam, để củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Việt Nam, với chính sách chiến lược của Chính phủ và các bước phát triển ban đầu về cơ sở hạ tầng và đào tạo nhân lực, có tiềm năng trở thành mắt xích quan trọng. Nhu cầu hydrogen tinh khiết của Việt Nam sẽ tăng song song với sự phát triển và nâng cấp của hệ sinh thái bán dẫn trong nước, đặc biệt khi các mục tiêu về công nghệ chiến lược và hydro xanh được hiện thực hóa.

Tài liệu tham khảo

1. 台化、國喬把石化副產品變黃金 搶攻電子級氫氣市場. 工商時報. https://www.ctee.com.tw/news/20260628700251-430503

2. Linde to invest $1 billion in Phoenix on-site gases complex for semiconductor expansion. chemXplore. https://chemxplore.com/news/linde-1-billion-semiconductor-expansion

3. 擁抱矽島》最強磁鐵台積電！ 台灣雙向資本攀顛峰. 自由財經. https://ec.ltn.com.tw/article/breakingnews/5431138

4. Vietnam establishes 10 strategic technology groups. Vietnam.vn. https://www.vietnam.vn/en/viet-nam-xac-lap-10-nhom-cong-nghe-chien-luoc#1

5. Taiwan strengthens semiconductor ties with Southeast Asia. The Saigon Times. https://english.thesaigontimes.vn/taiwan-strengthens-semiconductor-ties-with-southeast-asia/

6. Vietnam's Semiconductor Vision 2030 Takes Shape. LinkedIn. https://www.linkedin.com/posts/vipsmc_vipsmc-semiconductors-ai-activity-7436652511106830336-2B1H#1

7. SINCETRUE EPC Completes Commissioning of Taiwan's First Integrated Hydrogen Production and Refueling Station Project. SINCETRUE. https://www.sincetrue.com/en/nd.jsp?id=82

8. Taiwan's Grand Pacific Petrochemical eyes chip market with hydrogen expansion. Taiwan News. https://www.taiwannews.com.tw/news/6372612#1

9. 台灣半導體三個面向優勢 外媒推揮軍東協好機遇. 自由時報. https://stock.ltn.com.tw/article/7fvevfsykwyn

10. Recherche de jeunes talents pour les technologies stratégiques nationales. Vietnam.vn. https://www.vietnam.vn/fr/tim-kiem-nhan-tai-tre-cho-cong-nghe-chien-luoc-quoc-gia#1

11. Linde to Invest $1 Billion to Support Major U.S. Semiconductor Facility Expansion. Deutsche Börse. https://live.deutsche-boerse.com/news/EQS-News-Linde-to-Invest1-Billion-to-Support-Major-US-Semiconductor-Facility-Expansion-cd3527d1-2fd0-47d4-88c8-6ae51c299df1#1

12. 东南亚经验视角下海峡两岸半导体数字协同机制研究. 万方数据. https://d.wanfangdata.com.cn/periodical/kjglyj202524015

13. AI・半導体など10大技術分野を国家重点領域に設定 ベトナム首相. Science Portal Asia Pacific. https://spap.jst.go.jp/asean/news/260505/topic_na_04.html

14. TSMC Transforms Residual Hydrogen from EUV into Green Energy. TSMC ESG. https://esg.tsmc.com.tw/en-US/articles/353