Việt Nam – Nhật Bản: Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ công nghệ chiến lược đến hợp tác thực chất
Tác giả: Annie Nguyễn
Ngày đăng: 15/08/2026
Ngày 13/8, Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Nhật Bản 2026 với chủ đề “Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương: Từ nền tảng công nghệ chiến lược đến hợp tác thực chất doanh nghiệp, viện trường” đã diễn ra tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) Hòa Lạc, Hà Nội. Sự kiện quy tụ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, startup, nhà đầu tư, trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế của cả hai nước, hướng tới thúc đẩy đồng sáng tạo, kết nối đầu tư – kinh doanh và triển khai các dự án hợp tác trong lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Phát biểu định hướng tại diễn đàn, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh Việt Nam và Nhật Bản sở hữu nhiều thế mạnh bổ trợ trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cần được kết nối thành năng lực phát triển chung. Ông đề nghị hợp tác hai nước trong giai đoạn tới cần chuyển theo bốn hướng: từ chuyển giao sang cùng nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ; từ các điểm đổi mới sáng tạo riêng lẻ sang mạng lưới kết nối; và từ thỏa thuận hợp tác sang những kết quả cụ thể, có thể đo đếm được. Theo đó, tinh thần hợp tác mới cần chuyển “từ hỗ trợ sang cùng phát triển”, hướng tới kiến tạo những công nghệ, nhân lực, doanh nghiệp và giá trị mới do hai nước cùng tạo ra.
Ông Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, nhấn mạnh nền tảng hợp tác lâu dài giữa Nhật Bản và Việt Nam. (Nguồn: UNDP)
Phó Giám đốc NIC Hoàng Trung Hiếu khẳng định NIC sẽ tiếp tục đồng hành cùng các đối tác Nhật Bản, kết nối nguồn lực và thúc đẩy các chương trình, dự án thiết thực. Về phía Nhật Bản, ông Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, đánh giá cao nền tảng hợp tác lâu dài giữa hai nước trong phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, đồng thời bày tỏ kỳ vọng hợp tác sẽ được mở rộng sang các lĩnh vực khoa học – công nghệ, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và thị trường quốc tế.
Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam, nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần tiếp tục là động lực nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của Việt Nam, đòi hỏi đầu tư, kỹ năng, thể chế và đặc biệt là các quan hệ đối tác hiệu quả.
Một điểm nhấn quan trọng của chương trình là lễ công bố thành lập Nhóm công tác phát triển nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam – Nhật Bản, với sự tham gia của Đại sứ quán Nhật Bản, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), NIC, các doanh nghiệp bán dẫn Nhật Bản và 4 trường đại học kỹ thuật trọng điểm của Việt Nam. Nhóm công tác sẽ tập trung xác định khoảng cách cung – cầu nhân lực, kết nối nhu cầu doanh nghiệp với năng lực đào tạo, nghiên cứu và thúc đẩy hợp tác phát triển nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn.
Diễn đàn cũng giới thiệu định hướng hình thành Không gian Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Nhật Bản (Vietnam–Japan Innovation Hub) tại NIC Hòa Lạc, nhằm tạo nền tảng để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học hai nước cùng nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và kết nối đầu tư. Các phiên thảo luận tập trung vào những lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, UAV, công nghệ lượng tử và an ninh mạng, đồng thời nhấn mạnh mô hình hợp tác “Kết nối – Thử nghiệm – Mở rộng” – đưa công nghệ vào môi trường thực tế để kiểm chứng trước khi thương mại hóa và mở rộng thị trường.
Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam – Nhật Bản, chuyển từ hợp tác truyền thống sang đồng sáng tạo và cùng phát triển trong kỷ nguyên công nghệ mới.
