Oman ký thỏa thuận hợp tác với các tập đoàn toàn cầu, tham vọng trở thành Qatar của hydro xanh
Ngày 05 tháng 6, 2026 – Annie Nguyễn
Với lợi thế về quỹ đất rộng lớn, năng lượng mặt trời và gió dồi dào, cùng vị trí địa lý chiến lược bên ngoài eo biển Hormuz, Oman đang đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn năng lượng quốc tế nhằm hiện thực hóa tham vọng trở thành trung tâm xuất khẩu hydro xanh toàn cầu, đóng vai trò tương tự như Qatar trong lĩnh vực LNG.
Hành lang hydro lỏng Oman – châu Âu
Theo bài phân tích mới đây của Quantik, Oman, Hà Lan và Đức đã ký thỏa thuận phát triển hành lang hydro lỏng thương mại đầu tiên trên thế giới vào tháng 4/2025. Dự án kết nối Cảng Duqm với Cảng Amsterdam và các trung tâm hậu cần tại Đức như Duisburg, tạo ra chuỗi cung ứng chuyên biệt phục vụ ngành công nghiệp châu Âu.
Vào tháng 5/2026, các bên tiếp tục ký thỏa thuận nghiên cứu chi phí và logistics vận chuyển hydro xanh và các sản phẩm phái sinh sang Hà Lan. Hành lang này sẽ tập trung xây dựng các trạm tái gas hóa hydro lỏng tại Cảng Amsterdam, sau đó phân phối đến Hà Lan và Đức qua hệ thống đường ống, đường sắt và đường thủy. Dự kiến, hydro sẽ được vận chuyển từ cảng Duqm bằng các tàu chuyên dụng, trở thành "đường ống hàng hải" đưa năng lượng sạch từ Trung Đông đến các trung tâm công nghiệp châu Âu. Mục tiêu là bắt đầu nhập khẩu hydro tái tạo quy mô thương mại từ Oman vào châu Âu từ năm 2029 trở đi.
Chiến lược tổng thể và các dự án trọng điểm
Đứng sau chiến lược là Hydrom, đơn vị độc lập do Chính phủ Oman thành lập để điều phối và triển khai các dự án hydro xanh. Oman đặt mục tiêu sản xuất 8 triệu tấn hydro xanh mỗi năm vào năm 2050 với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 140 tỷ USD. Hiện tại, Hydrom đã có 9 dự án hydro xanh quy mô lớn tại các tỉnh Al Wusta và Dhofar với tổng vốn cam kết hơn 50 tỷ USD và công suất gần 1,5 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030.
Nổi bật trong số này, liên danh Actis và Fortescue đã trúng thầu vòng 2 với dự án công suất 4,5 GW, sản xuất 200.000 tấn hydro xanh mỗi năm. Bên cạnh đó, gã khổng lồ năng lượng Anh BP vẫn tham gia dự án Hyport Duqm. Các hãng Nhật Bản như Marubeni và Samsung C&T của Hàn Quốc cũng đang phát triển dự án SalalaH2 tại Salalah với công suất 5 GW điện gió và mặt trời, cung cấp cho 2 GW máy điện phân, sản xuất 1 triệu tấn amoniac tái tạo mỗi năm.
Hạ tầng đồng bộ và lộ trình xuất khẩu
Về hạ tầng, Oman đang xây dựng mạng lưới đường ống hydro chuyên dụng dài khoảng 200 km tại Duqm, kết nối các khu vực sản xuất nội địa với cảng xuất khẩu. Các tiện ích quốc gia cũng phát triển cơ sở hạ tầng "dùng chung" để tạo tính kinh tế nhờ quy mô.
Về xuất khẩu, lô amoniac xanh đầu tiên từ dự án của ACME Group dự kiến được vận chuyển đến châu Âu vào năm 2027, đánh dấu cột mốc thương mại hóa quan trọng. Giai đoạn một của dự án ACME tại Duqm sẽ sản xuất 100.000 tấn amoniac xanh mỗi năm và dự kiến đi vào vận hành vào cuối năm 2026. Đây cũng sẽ là lô amoniac đáp ứng tiêu chuẩn RFNBO của EU đầu tiên từ Oman.
Tác động địa chính trị và triển vọng
Sự phát triển này sẽ định hình lại quan hệ năng lượng giữa châu Âu và vùng Vịnh, từ phụ thuộc hydrocarbon sang nhập khẩu các phân tử không phát thải carbon. Đối với châu Âu, hành lang này cung cấp sự đa dạng hóa nguồn cung; đối với Oman, đây là cơ hội tạo ra ngành công nghiệp xuất khẩu mới và giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. Bằng việc xây dựng hệ sinh thái hydro đồng bộ với sự tham gia của các tập đoàn toàn cầu, Oman đang khẳng định vị thế tiên phong trong quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
