Nhiên liệu hàng không bền vững (e-SAF) và bài toán ưu tiên sử dụng điện toàn cầu
Annie Nguyễn
(Ngày 25 tháng 8 năm 2026)
Một phân tích mới đặt ra câu hỏi về tính hợp lý của mục tiêu sản xuất nhiên liệu hàng không tổng hợp (e-SAF) ở quy mô lớn, khi so sánh nhu cầu điện năng khổng lồ của nó với mức tiêu thụ điện của hàng tỷ người trên thế giới.
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), ngành hàng không cần khoảng 205 triệu tấn e-SAF mỗi năm để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. IATA cũng cho biết mỗi tấn e-SAF có thể cần 20 đến 40 MWh điện để sản xuất.
Tính toán từ các con số này cho thấy tổng nhu cầu điện hàng năm cho sản xuất e-SAF sẽ vào khoảng 4.100 đến 8.200 TWh. Con số này lớn gấp nhiều lần so với:
-
Tổng mức tiêu thụ điện hàng năm của 3,1 đến 6,1 tỷ người (nếu tính theo mức tiêu thụ bình quân đầu người của Indonesia, khoảng 1.337 kWh/người/năm).
-
Lượng điện cần thiết để cung cấp điện cho 655 triệu người hiện chưa có điện, nâng họ lên mức tiêu thụ của Indonesia (khoảng 876 TWh/năm). Nhu cầu điện cho e-SAF cao gấp 4,7 đến 9,4 lần con số này.
Vấn đề ưu tiên và sự dịch chuyển tác động
Các nhà máy sản xuất e-SAF thường được xây dựng ở nơi có điện giá rẻ, không nhất thiết cạnh tranh trực tiếp về năng lượng mà là về vốn đầu tư, thiết bị (tua-bin, máy điện phân) và năng lực kỹ thuật mà các nước đang phát triển cũng đang cần cho lưới điện của họ.
Các quy định bắt buộc sử dụng nhiên liệu bền vững thường được đặt ra bởi các nước nhập khẩu (như EU), trong khi chi phí tuân thủ và tác động giảm phát thải lại đổ lên các nước xuất khẩu và sản xuất. Các hãng hàng không ASEAN sẽ phải chịu nghĩa vụ CORSIA (Cơ chế Bù trừ và Giảm trừ Carbon cho Hàng không Quốc tế) từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, bất kể nhiên liệu e-SAF có sẵn trên thị trường hay không.
Nguồn dữ liệu: IATA, Bộ Năng lượng và Khoáng sản Indonesia (2023), và báo cáo theo dõi tiến độ năng lượng của IEA, IRENA, UNSD, Ngân hàng Thế giới và WHO (2026).
