NHẬT BẢN THÚC ĐẨY HỢP TÁC AN NINH NĂNG LƯỢNG VỚI VIỆT NAM, ĐỀ XUẤT TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC DỰ TRỮ DẦU MỎ VÀ CHUỖI CUNG ỨNG KHU VỰC
Ngày 3/5/2026
Annie Nguyễn
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, ngày 2/5/2026, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã có bài phát biểu chính sách đối ngoại tại Đại học Quốc gia Hà Nội, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác chiến lược giữa Nhật Bản và Việt Nam trong bối cảnh môi trường địa chính trị và năng lượng toàn cầu đang biến động mạnh.
Bài phát biểu được đưa ra trước các lãnh đạo ngoại giao Việt Nam, đại diện Đại học Quốc gia Hà Nội và sinh viên, tập trung vào việc nâng cấp tầm nhìn “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)” trong giai đoạn mới, với trọng tâm là an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng và cơ sở hạ tầng kinh tế chiến lược.
HỢP TÁC AN NINH NĂNG LƯỢNG VÀ DỰ TRỮ DẦU MỎ
Một trong những nội dung trọng tâm của bài phát biểu là việc Nhật Bản thúc đẩy sáng kiến hợp tác với các quốc gia ASEAN, trong đó có Việt Nam, nhằm tăng cường khả năng đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định.
Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh việc xây dựng một cơ chế hợp tác khu vực về dự trữ và phân phối dầu mỏ chiến lược, nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến động thị trường toàn cầu và gián đoạn chuỗi cung ứng.
Trong khuôn khổ sáng kiến “POWERR Asia”, Nhật Bản và Việt Nam đã thống nhất triển khai hỗ trợ thông qua các cơ chế tài chính và bảo hiểm xuất khẩu để đảm bảo nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn. Đồng thời, hai bên cũng thảo luận về việc xây dựng hệ thống dự trữ và giải phóng dầu khu vực trong trung và dài hạn.
Theo nội dung phát biểu, Việt Nam được đánh giá là một đối tác chiến lược quan trọng trong mạng lưới chuỗi cung ứng năng lượng của khu vực, nhờ vị trí địa lý và vai trò ngày càng tăng trong logistics năng lượng.
MỞ RỘNG HỢP TÁC CÔNG NGHỆ VÀ CHUỖI CUNG ỨNG
Bên cạnh năng lượng, Nhật Bản cũng đề xuất mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, không gian vũ trụ và khoáng sản quan trọng.
Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh rằng trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và chuyển dịch chuỗi cung ứng, các quốc gia cần tăng cường tính tự chủ và khả năng chống chịu (resilience), đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng và vật liệu chiến lược.
Việt Nam được xác định là một trung tâm quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, với sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp Nhật Bản trong sản xuất công nghiệp, điện tử và công nghệ cao.
Ý NGHĨA CHIẾN LƯỢC
Các chuyên gia đánh giá, đề xuất của Nhật Bản về tăng cường hợp tác dự trữ dầu mỏ và an ninh năng lượng phản ánh xu hướng mới trong chính sách FOIP, chuyển từ hợp tác ngoại giao truyền thống sang xây dựng hạ tầng an ninh kinh tế khu vực.
Nếu được triển khai, các cơ chế dự trữ dầu khu vực có thể giúp:
- Tăng khả năng ổn định nguồn cung năng lượng
- Giảm rủi ro từ biến động địa chính trị
- Nâng cao năng lực điều phối thị trường năng lượng tại ASEAN
