Nhật Bản thông qua dự thảo ngân sách kỷ lục năm 2026, tăng tốc chuyển dịch xanh, hạt nhân và hydrogen
Tokyo, ngày 8/1/2026 – Nội các Nhật Bản đã chính thức phê duyệt dự thảo ngân sách kỷ lục trị giá 122,31 nghìn tỷ yên (khoảng 780 tỷ USD) cho năm tài khóa 2026, thể hiện rõ định hướng đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng xanh (GX), phát triển năng lượng hạt nhân thế hệ mới và thương mại hóa hydrogen sạch, trong bối cảnh nước này theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Theo Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), 605 tỷ yên được phân bổ cho các chương trình GX và năng lượng tái tạo. Đáng chú ý, hydrogen và các nhiên liệu sạch chi phí cao lần đầu tiên được đưa vào cơ chế hỗ trợ tài chính trọng tâm, không còn dừng ở mức chiến lược định hướng.
Cụ thể, Chính phủ Nhật dành 36,3 tỷ yên để bù chênh lệch giá cho hydrogen, ammonia xanh và các nhiên liệu sạch khác, nhằm thúc đẩy nhu cầu sử dụng trong công nghiệp, phát điện và vận tải – một cách tiếp cận tương tự cơ chế hợp đồng chênh lệch (CfD) đang được áp dụng tại châu Âu. Đây được xem là bước then chốt để đưa hydrogen từ giai đoạn thí điểm sang triển khai thương mại quy mô lớn.
Bên cạnh đó, chương trình “GX Strategic Regions” với tổng ngân sách 2,1 nghìn tỷ yên trong 5 năm sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư nhà máy, trung tâm dữ liệu và cơ sở sản xuất vận hành hoàn toàn bằng điện hạt nhân hoặc năng lượng tái tạo, qua đó tạo nền tảng cho việc sử dụng hydrogen như nguồn năng lượng trung gian, lưu trữ và nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp phát thải thấp.
Ngân sách 2026 cũng tăng mạnh chi tiêu cho năng lượng hạt nhân thế hệ mới, với 122 tỷ yên dành cho các dự án lò phản ứng trình diễn, bao gồm lò phản ứng nhanh. Song song, Nhật Bản tiếp tục đầu tư vào CCUS (thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon) và quang hợp nhân tạo – các công nghệ được kỳ vọng sẽ sản xuất hydrogen và nhiên liệu tổng hợp từ CO₂ trong trung và dài hạn.
Ngoài năng lượng, ngân sách còn ưu tiên tái chế kim loại hiếm, giảm phát thải từ trung tâm dữ liệu và tăng cường an ninh chuỗi cung ứng. Toàn bộ định hướng này nằm trong lộ trình giảm 46% phát thải vào năm 2030, khoảng 60% vào năm 2035 và 73% vào năm 2040, tiến tới trung hòa carbon năm 2050.
Các chuyên gia nhận định, thay vì quảng bá hydrogen như một biểu tượng chính sách, Nhật Bản đang chuyển sang giai đoạn “dùng tiền thật cho dự án thật”, gắn hydrogen chặt chẽ với công nghiệp, an ninh năng lượng và tăng trưởng kinh tế. Cách tiếp cận thực dụng này có thể định hình lại vai trò của Nhật Bản trong chuỗi giá trị hydrogen và nhiên liệu sạch tại châu Á trong thập kỷ tới.
