Nghiên cứu IVL: Xe tải hydro không phải là tất yếu trong quá trình chuyển đổi khí hậu
Ngày 4/3/2026
Ông Tobias Gustavsson Binder, nhà nghiên cứu/ tư vấn về vận tải và khí hậu tại IVL Swedish Environmental Research Institute, vừa chia sẻ các kết quả chính từ báo cáo “The climate transition of trucks – from policy to reality”, phân tích con đường giảm phát thải của ngành xe tải.
Theo ông Binder, hydro thường được mô tả là giải pháp “không thể tránh khỏi” cho những phân khúc được xem là “khó điện hóa”. Lập luận phổ biến cho rằng không thể điện hóa toàn bộ đội xe, vì vậy cần đến xe tải hydro. Tuy nhiên, ông cho rằng kết luận này là quá đơn giản.
Điện hóa chắc chắn cần thời gian và một số ứng dụng có thể khó hoặc chậm triển khai. Nhưng điều đó không đồng nghĩa hydro là lựa chọn bắt buộc. Đây chỉ là một phương án công nghệ trong số nhiều lựa chọn cạnh tranh.
Báo cáo nhấn mạnh rằng diesel tái tạo (HVO và các nhiên liệu tương tự) cùng khí sinh học đã tồn tại trên thị trường, có khả năng mở rộng ở mức độ nhất định và có thể sử dụng ngay cho đội xe hiện hữu. Trong giai đoạn chuyển tiếp, nếu một phần đội xe tải vẫn sử dụng động cơ đốt trong, các loại nhiên liệu tái tạo này có thể sẽ đảm nhận phần lớn vai trò cắt giảm phát thải, thay vì mặc định là hydro.
Yếu tố chi phí cũng được đề cập. Hydro xanh hiện vẫn đắt đỏ trong sản xuất, phân phối và tiếp nhiên liệu. Bản thân phương tiện sử dụng pin nhiên liệu hydro cũng phức tạp và tốn kém. Dù về lý thuyết xe tải hydro có thể cạnh tranh trong tương lai, điều đó chưa được đảm bảo và sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với các giải pháp tái tạo khác.
Ở góc độ chính sách, theo quy định tiêu chuẩn CO₂ của Liên minh châu Âu đối với phương tiện hạng nặng, các nhà sản xuất buộc phải tăng tỷ lệ xe tải không phát thải trong doanh số bán. Việc đó có thể là xe điện pin hoặc xe hydro, nhưng tổng yêu cầu không thay đổi. Nghĩa là gia tăng xe hydro không tự động đẩy nhanh quá trình chuyển đổi, mà chỉ thay thế xe điện pin trong cùng một khuôn khổ pháp lý.
Ngoài ra, hệ thống vận tải dựa nhiều vào hydro sẽ kém hiệu quả năng lượng hơn so với điện hóa trực tiếp, do hydro cần lượng điện lớn hơn đáng kể trên mỗi kilômét vận hành. Rò rỉ hydro cũng có thể gây ra tác động khí hậu gián tiếp.
Kết luận của báo cáo cho rằng hydro có thể đóng vai trò nhất định, nhưng nên được xem là một lựa chọn công nghệ, không phải một tất yếu đã được định sẵn.
