Ngành hydro bước vào giai đoạn thực thi thực tế: Động cơ 100% hydro, tua-bin không máy nén và tích hợp hệ thống định hình tương lai năng lượng sạch
Ngày 24 tháng 6 năm 2026 | Năng lượng – Công nghệ
Annie Nguyễn
Ngành công nghiệp hydro sạch đang bước vào một giai đoạn chuyển mình quan trọng: từ những kỳ vọng mang tính đầu cơ sang nhịp độ phát triển thực tế, dựa trên các dự án khả thi và có khách hàng cam kết thu mua dài hạn. Theo nhận định của ông François Le Scornet, chuyên gia phân tích tại Carbonexit Consulting, "ngành hydro sạch không sụp đổ cũng không bùng nổ trong năm 2026 – chúng ta sẽ thấy sự dịch chuyển sang nhóm dự án thực tế nhất, nhắm vào amoniac, thay thế hydro trong nhà máy lọc dầu và một số đơn vị thép khử trực tiếp bằng sắt".
Động cơ hydro 100% quy mô lớn đầu tiên vận hành trên lưới điện Tây Ban Nha
Ngày 11 tháng 6 năm 2026, Tập đoàn Công nghệ Wärtsilä đã bắt đầu thử nghiệm động cơ 100% hydro quy mô lớn tại Bermeo, miền bắc Tây Ban Nha, cung cấp điện cho lưới điện quốc gia – đây là cuộc thử nghiệm đầu tiên trên thế giới đối với động cơ hydro quy mô lớn vận hành hoàn toàn bằng hydro tinh khiết. Động cơ Wärtsilä 31H2 có công suất 12 MW khi chạy bằng khí tự nhiên và có thể hòa trộn đến 25% hydro mà không cần thay đổi cơ sở hạ tầng đáng kể. Hydro cho thử nghiệm được cung cấp từ máy điện phân của Air Liquide gần đó.
Ông Rasmus Teir, Giám đốc Chiến lược Công nghệ và Giảm phát thải tại Wärtsilä, tuyên bố: "Chúng tôi đã chứng minh công nghệ đã sẵn sàng. Giờ đây, trọng tâm phải là tạo ra môi trường phù hợp để mở rộng quy mô, với sự hỗ trợ của quy định rõ ràng, minh bạch đầu tư và cơ sở hạ tầng cần thiết". Động cơ này được thiết kế cho các nhà máy điện quy mô tiện ích hàng trăm megawatt và có thể hỗ trợ các ngành sử dụng nhiều năng lượng như trung tâm dữ liệu AI và sản xuất công nghiệp.
Đột phá tại KIT: Tua-bin hydro không máy nén lập kỷ lục vận hành
Các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Karlsruhe (KIT) đã đạt được bước đột phá khi lần đầu tiên tạo ra điện bằng tua-bin khí hydro không sử dụng máy nén cơ học. Công nghệ đốt áp suất tăng (pressure-gain combustion) sử dụng sóng kích nổ bên trong buồng đốt để tạo ra áp suất cần thiết, thay thế hoàn toàn máy nén cơ học truyền thống – vốn tiêu tốn khoảng 50% công suất để nén khí.
Thiết bị đốt của KIT đã vận hành được 303 giây, vượt qua kỷ lục trước đó của NASA là 250 giây. Giáo sư Daniel Banuti, Giám đốc Viện Công nghệ Nhiệt và An toàn Năng lượng, cho biết: "Đây là một bước quan trọng hướng tới hệ thống năng lượng hydro hiệu quả và linh hoạt, không sử dụng nhiên liệu hóa thạch". Công nghệ này không chỉ giới hạn ở hydro – vốn đặc biệt phù hợp do phản ứng cực nhanh và khả năng tăng áp ổn định – mà còn mở ra triển vọng cho tua-bin nhẹ hơn, tiết kiệm chi phí và hiệu suất cực cao trong sản xuất điện và hàng không trong dài hạn.
Điện, nước và nhiệt từ hydro: Giải pháp tích hợp cho hộ gia đình
Một nhóm nghiên cứu từ Đại học Khoa học và Công nghệ Chiết Giang (Trung Quốc), Đại học Công nghệ Queensland (Úc) và các đối tác đã công bố hệ thống đồng phát ba (trigeneration) chạy hydro, có khả năng đồng thời cung cấp điện, nước ngọt và nhiệt năng chất lượng cao trong một nền tảng nhỏ gọn. Hệ thống tích hợp đốt hydro tinh khiết, chuyển đổi nhiệt điện và thu hồi nước, đạt công suất điện 61,8 W với hiệu suất nhiệt điện 3,10%, sản xuất nước ngọt 0,258 kg/giờ và cung cấp nhiệt 1,56 kW, đạt hiệu suất kết hợp nhiệt và điện lên tới 94,6%.
Triển vọng thị trường và đầu tư
Theo Hội đồng Hydro, công suất sản xuất hydro vận hành toàn cầu dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong năm 2026 khi các dự án quy mô công nghiệp đi vào hoạt động. Đầu tư toàn cầu vào sản xuất hydro phát thải thấp đạt gần 8 tỷ USD trong năm 2025, tăng trưởng 80% so với năm trước.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) sẽ công bố ấn bản thứ sáu của Đánh giá Hydro Toàn cầu, tập trung vào tiến độ áp dụng hydro phát thải thấp và chi phí mà người dùng sẵn sàng chấp nhận trong các ứng dụng khác nhau. Báo cáo cũng bao gồm một chương đặc biệt về châu Phi, khám phá cơ hội hydro phù hợp với các ưu tiên của chính phủ như tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp và tiếp cận năng lượng.
Sự dịch chuyển từ công nghệ sang hạ tầng và thị trường đang diễn ra. Như ông Anders Lindberg, Chủ tịch bộ phận năng lượng của Wärtsilä, nhận xét: "Cuộc tranh luận về chuyển đổi năng lượng đang vượt ra khỏi triển khai công nghệ để đi vào chi tiết về lưới điện, hạ tầng và thị trường". Các nhà quản lý ngày càng nhận ra nhu cầu về cơ chế đền bù nhằm khuyến khích tính linh hoạt của hệ thống, thay vì chỉ đơn thuần là sản lượng năng lượng.
