NGÀNH CÔNG NGHIỆP HYDRO 97 TRIỆU TẤN: VÌ SAO CHỈ 1% THỰC SỰ “XANH”?

Bảy điểm then chốt và hàm ý chiến lược cho nhà đầu tư

Jakarta, ngày 26 tháng 1 năm 2026

Hydro từ lâu đã được xem là trụ cột của quá trình khử carbon toàn cầu. Tuy nhiên, đằng sau những tuyên bố đầy tham vọng, thực tế của thị trường hydro toàn cầu cho thấy một khoảng cách rất lớn giữa mục tiêu và hiện trạng: trong tổng sản lượng khoảng 97 triệu tấn hydro mỗi năm, chỉ khoảng 1% là hydro xanh.

Vậy điều gì đang kìm hãm hydro xanh, và vì sao giới đầu tư vẫn đặt cược vào tương lai của ngành này?

1. Bức tranh toàn cầu: 97 triệu tấn hydro, nhưng gần như không “xanh”

Theo các ước tính mới nhất, tổng sản lượng hydro toàn cầu năm 2024 đạt khoảng 97 triệu tấn. Trong số này:

Hydro xám tiếp tục thống trị thị trường nhờ chi phí thấp và hạ tầng sẵn có, trong khi hydro xanh vẫn đang ở giai đoạn đầu của đường cong thương mại hóa.

2. Rào cản lớn nhất: chi phí sản xuất

2.1 Giá điện quyết định tất cả

Chi phí điện chiếm phần lớn giá thành hydro xanh. Các phân tích cho thấy hydro xanh chỉ có thể cạnh tranh với hydro xám khi:

• Giá điện ≤ 0,04 USD/kWh: bắt đầu đạt ngang bằng chi phí

• Giá điện ≈ 0,03 USD/kWh: cạnh tranh rõ rệt

Đây là lý do vì sao hydro xanh hiện chủ yếu xuất hiện tại các khu vực có năng lượng tái tạo rẻ như Trung Đông, Úc, Chile hoặc Bắc Phi.

3. Hạ tầng hạn chế và chi phí đầu tư cao

Hydro xanh đòi hỏi:

• Nhà máy điện phân quy mô lớn

• Nguồn điện tái tạo ổn định

• Hạ tầng lưu trữ, vận chuyển và tiêu thụ mới

Tổng mức đầu tư ban đầu (CAPEX) rất cao, trong khi nhiều ngành công nghiệp vẫn đang “mắc kẹt” trong hạ tầng hydro xám hiện hữu, khiến quá trình chuyển đổi diễn ra chậm chạp.

4. Các ngành công nghiệp vẫn phụ thuộc hydro xám

Hydro hiện nay chủ yếu được sử dụng trong:

• Sản xuất phân bón (amoniac)

• Công nghiệp hóa chất

• Lọc – hóa dầu

Các ngành này gắn chặt với khí tự nhiên và hệ thống hiện tại. Việc chuyển sang hydro xanh không chỉ là đổi nhiên liệu, mà là tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị, kéo theo chi phí cải hoán lớn và rủi ro vận hành.

5. Áp lực khí hậu và cơ hội thị trường dài hạn

Dù tỷ trọng còn nhỏ, hydro xanh vẫn được xem là công cụ then chốt để:

• Khử carbon các ngành khó giảm phát thải

• Cắt giảm hàng trăm triệu tấn CO₂ mỗi năm trong dài hạn

Điều này khiến hydro xanh trở thành điểm nóng đầu tư chiến lược, đặc biệt tại các quốc gia kết hợp được năng lượng tái tạo, chính sách hỗ trợ và nhu cầu công nghiệp lớn.

6. Con đường giảm chi phí: 30–50% vào năm 2030

6.1 Mở rộng năng lượng tái tạo

• Điện mặt trời, điện gió quy mô lớn

• Hợp đồng mua bán điện dài hạn (PPA)

• Trợ cấp và bảo lãnh của chính phủ

6.2 Tiến bộ công nghệ

• Máy điện phân thế hệ mới hiệu suất cao hơn

• Quy mô hóa sản xuất

• Tự động hóa và tiêu chuẩn hóa

6.3 Chính sách và hợp tác quốc tế

• Mô hình đối tác công – tư

• Hợp tác xuyên biên giới (ví dụ: châu Âu – Đông Nam Á)

• Các sáng kiến như JCM, CfD, hub hydro

Các yếu tố này có thể giúp giảm chi phí hydro xanh 30–50% vào năm 2030, mở đường cho cạnh tranh thực sự với hydro xám.

7. Thông điệp cho nhà đầu tư: nhỏ hôm nay, lớn ngày mai

Hydro xanh hiện chưa thống trị thị trường, nhưng đang nằm ở vị trí tương tự điện mặt trời cách đây 15–20 năm: chi phí cao, quy mô nhỏ, nhưng có tiềm năng bùng nổ khi hội tụ đủ điều kiện công nghệ và chính sách.