NATURAL HYDROGEN: TỒN TẠI TRONG TỰ NHIÊN NHƯNG CHƯA SẴN SÀNG THƯƠNG MẠI HÓA

Ngày 17/04/2026 | Annie Nguyễn

Theo phân tích của Michael Barnard, hydrogen tự nhiên (natural hydrogen) là có thật về mặt địa chất, nhưng khả năng trở thành một ngành công nghiệp năng lượng quy mô lớn vẫn còn rất hạn chế trong giai đoạn hiện nay.

Trong những năm gần đây, ngành này đã chuyển từ các kỳ vọng mang tính suy đoán sang cách tiếp cận thực tế hơn, tương tự ngành dầu khí. Vấn đề không còn là hydrogen có tồn tại dưới lòng đất hay không, mà là liệu có thể tìm thấy đủ trữ lượng, ở đúng vị trí, với tốc độ khai thác phù hợp để tạo thành một ngành công nghiệp bền vững hay không.

Để một mỏ hydrogen tự nhiên có thể thương mại hóa, cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện: hình thành, di chuyển, tích tụ, được “bẫy” lại, bảo toàn và có thể khai thác với lưu lượng đủ lớn. Chỉ cần thiếu một yếu tố, dự án có thể thất bại. Vì vậy, hydrogen tự nhiên cần được đánh giá theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt như dầu khí: triển vọng không đồng nghĩa với tài nguyên, tài nguyên không đồng nghĩa với trữ lượng, và trữ lượng chưa chắc đã là một mô hình kinh doanh khả thi.

Các ước tính hiện nay cho thấy tổng sản lượng tiềm năng chỉ khoảng 2,47–2,48 triệu tấn mỗi năm, trong đó phần lớn chưa được xác nhận là trữ lượng thực. Khoảng 93% con số này đến từ lưu vực Lorraine (Pháp), chủ yếu vẫn là tiềm năng mô hình hóa.

Một trong số ít địa điểm có sản xuất thực tế là Bourakébougou tại Mali, nhưng quy mô còn rất nhỏ, chỉ khoảng 45 tấn hydrogen mỗi năm. Điều này chứng minh sự tồn tại, nhưng chưa đủ để chứng minh tính khả thi ở quy mô công nghiệp.

Trong khi đó, nhu cầu công nghiệp là rất lớn. Ví dụ, một nhà máy ammonia quy mô trung bình cần khoảng 178 tấn hydrogen mỗi ngày. So với mức này, phần lớn các dự án hydrogen tự nhiên hiện nay vẫn ở quy mô rất hạn chế.

Kết luận, hydrogen tự nhiên là một hướng nghiên cứu đáng chú ý về mặt khoa học và địa chất, nhưng để trở thành một ngành năng lượng thương mại có ý nghĩa, vẫn cần thêm nhiều bằng chứng về trữ lượng, lưu lượng khai thác ổn định và kết nối với thị trường tiêu thụ thực tế.