Nam Phi tăng tốc chuyển dịch hydrogen: ra mắt trung tâm thử nghiệm mới và bàn giao trạm nạp hydrogen di động cho Toyota
02/05/2026
Annie Nguyễn
Giáo sư Dmitri Bessarabov cho biết Nam Phi vừa đạt cột mốc quan trọng trong chiến lược hydrogen quốc gia khi ra mắt Rapid Prototyping, Testing and Training Facility – cơ sở mới phục vụ chế tạo mẫu nhanh, thử nghiệm công nghệ và đào tạo nhân lực hydrogen.
Cùng ngày 30/4/2026, chương trình HySA cũng bàn giao Mobile Refueling and Hydrogen Generation System (MRHGS) cho Toyota South Africa Motors, đánh dấu bước tiến lớn từ nghiên cứu sang ứng dụng thương mại.
Vì sao Nam Phi có lợi thế đặc biệt?
Nam Phi nắm giữ hơn 80% trữ lượng toàn cầu của Platinum Group Metals (PGMs) – nhóm kim loại quý gồm:
- platinum
- palladium
- rhodium
Đây là vật liệu xúc tác quan trọng cho:
- pin nhiên liệu hydrogen
- điện phân PEM
- nhiều công nghệ năng lượng sạch
Điều đó giúp Nam Phi có vị thế chiến lược trong chuỗi cung ứng hydrogen toàn cầu.
Trung tâm mới sẽ làm gì?
Cơ sở mới được kỳ vọng hỗ trợ:
- thử nghiệm công nghệ cấp độ thương mại (high TRL)
- đào tạo kỹ sư và kỹ thuật viên
- ươm tạo startup hydrogen
- kết nối đại học với doanh nghiệp
- đẩy nhanh thương mại hóa
Đơn vị hỗ trợ gồm:
- Bộ Khoa học, Công nghệ và Đổi mới Nam Phi
- SANEDI
- North-West University
- African Rainbow Minerals (ARM)
Trạm hydrogen di động cho Toyota
Hệ thống MRHGS có các điểm nổi bật:
- thiết kế di động hoàn toàn
- tạo hydrogen tại chỗ bằng điện phân PEM
- nạp nhiên liệu tự động
- đáp ứng 42 tiêu chuẩn quốc tế
Điều này đặc biệt hữu ích cho:
- khu vực chưa có hạ tầng trạm cố định
- thử nghiệm đội xe hydrogen
- khai khoáng, cảng biển, logistics
Ý nghĩa chiến lược
Nam Phi đang cố tránh vai trò chỉ xuất khẩu khoáng sản thô. Thay vào đó, nước này muốn đi lên chuỗi giá trị:
kim loại quý → linh kiện → công nghệ hydrogen → hệ thống hoàn chỉnh
Góc nhìn cho Việt Nam
Bài học lớn:
- tài nguyên chỉ có giá trị cao khi gắn với công nghiệp chế tạo
- cần trung tâm thử nghiệm để thương mại hóa công nghệ
- mô hình nhà nước + trường đại học + doanh nghiệp rất quan trọng
Kết luận
Nam Phi đang cho thấy quốc gia giàu tài nguyên có thể trở thành cường quốc công nghệ hydrogen nếu biết đầu tư đúng hướng.
