Máy bay chạy bằng hydrogen: Tiềm năng công nghệ lớn nhưng khó trở thành xu hướng chủ đạo
Ngày 24 tháng 1 năm 2026
Hydrogen thường được nhắc đến như một giải pháp nhiên liệu hàng không không phát thải carbon, tuy nhiên các phân tích kỹ thuật cho thấy việc ứng dụng hydrogen cho máy bay thương mại đòi hỏi một cách tiếp cận hoàn toàn mới trong thiết kế và vận hành.
Về đặc tính năng lượng, nhiên liệu phản lực truyền thống có mật độ khoảng 840 g/L, với mật độ năng lượng khoảng 43 MJ/kg và 36 MJ/L. Trong khi đó, hydrogen lỏng chỉ có mật độ khoảng 70,85 g/L. Dù mật độ năng lượng theo khối lượng của hydrogen rất cao (khoảng 142 MJ/kg), mật độ năng lượng theo thể tích chỉ vào khoảng 10 MJ/L. Điều này đồng nghĩa với việc cần một thể tích nhiên liệu lớn hơn nhiều so với nhiên liệu phản lực để thực hiện cùng một nhiệm vụ bay. Ngoài ra, các bồn chứa hydrogen hóa lỏng ở nhiệt độ siêu thấp có trọng lượng và yêu cầu kết cấu lớn hơn đáng kể so với thùng nhiên liệu truyền thống.
Do đó, một máy bay chạy bằng hydrogen hiệu quả sẽ phải đảo ngược triết lý thiết kế hiện nay. Thay vì coi khung thân máy bay là trung tâm, bồn chứa hydrogen đông lạnh sẽ trở thành “xương sống” của toàn bộ cấu trúc, tương tự vai trò của khung gầm trên xe tải. Bồn chứa này có độ bền rất cao, cho phép các phần còn lại của thân máy bay, bao gồm khoang hành khách, được thiết kế với yêu cầu kết cấu thấp hơn. Cánh và hệ thống chịu lực chính có thể được gắn trực tiếp vào bồn chứa hydrogen.
Một số đề xuất còn xem xét việc hỗ trợ cất và hạ cánh bằng hệ thống VTOL (cất và hạ cánh thẳng đứng), tương tự cách tên lửa Ariane 6 sử dụng các booster hỗ trợ, nhằm loại bỏ hệ thống càng đáp truyền thống. Trong kịch bản khẩn cấp, máy bay có thể sử dụng dù an toàn và xả hydrogen lỏng trước khi tiếp đất để giảm rủi ro và tạo lực đẩy thụ động.
Tuy nhiên, việc bố trí bồn chứa hydrogen sẽ chiếm không gian khoang hành lý, buộc hành lý phải được chuyển ra phía sau khoang hành khách, khiến chiều dài máy bay tăng lên so với các mẫu có cùng sức chứa. Kết hợp với chi phí sản xuất cao và các thách thức kỹ thuật lớn, các chuyên gia cho rằng máy bay chạy bằng hydrogen khó có khả năng trở thành lựa chọn phổ biến trong ngành hàng không thương mại. Ngược lại, máy bay sử dụng LNG có thể có triển vọng thực tế hơn trong một số phân khúc nhất định.
