Khuyến nghị chính sách cho Việt Nam tham gia cơ chế đấu giá H2Global

Ngày: 2 tháng 8, 2026

Ban R&D, VAHC

1. Bối cảnh và cơ hội chiến lược

Việt Nam đang đứng trước cơ hội rất tốt để tham gia vào thị trường hydrogen xanh toàn cầu thông qua cơ chế đấu giá H2Global . Với lợi thế về vị trí địa lý ven biển, nguồn tài nguyên gió và mặt trời dồi dào, cùng cam kết Net Zero 2050, Việt Nam có thể trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu hydrogen xanh của khu vực Đông Nam Á.

Năm 2026 đánh dấu thời điểm vàng để hành động: Đức và Hà Lan đã mở vòng đấu giá khu vực châu Á trong khuôn khổ H2Global , Ấn Độ đã ký thỏa thuận song phương với Đức, và nhiều nước khác như Oman đang đàm phán tham gia. Nếu Việt Nam chậm trễ, vị thế nhà cung cấp sẽ bị chiếm bởi các đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Ấn Độ và các nước Trung Đông.

2. Bài học từ các quốc gia tiên phong

2.1. Oman: Tiếp cận từng bước

Oman đã ký MoU với H2Global Foundation để nghiên cứu khả năng áp dụng cơ chế đấu giá, với mục tiêu "xây dựng khung pháp lý vững chắc và thị trường hydrogen sẵn sàng đầu tư thông qua các nghiên cứu chung, mô hình hóa và trao đổi kiến thức" . Hydrom, cơ quan điều phối hydrogen quốc gia của Oman, đóng vai trò là đầu mối duy nhất để đàm phán với H2Global.

Bài học cho Việt Nam: Cần có một cơ quan đầu mối quốc gia (như Ủy ban Hydrogen Quốc gia hoặc cơ quan tương đương) để đàm phán với H2Global Foundation và điều phối các bên liên quan trong nước.

2.2. Ấn Độ: Đấu giá song phương

Ấn Độ và Đức đã đồng ý tổ chức đấu giá chung các dẫn xuất hydrogen xanh theo cơ chế H2Global, với các thỏa thuận tương tự dự kiến được ký với Hà Lan và Nhật Bản. SECI (Solar Energy Corporation of India) đóng vai trò là cơ quan chủ trì, với kinh nghiệm từ các chương trình đấu giá năng lượng tái tạo.

Bài học cho Việt Nam: Có thể bắt đầu với đấu giá song phương với Đức hoặc Nhật Bản thông qua các đối tác chiến lược hiện có như PV GAS hoặc các tập đoàn năng lượng nhà nước , trước khi tham gia đấu giá khu vực hoặc toàn cầu.

3. Khuyến nghị chính sách cụ thể

3.1. Xây dựng khung pháp lý và thể chế

Khuyến nghị	Hành động cụ thể
Thành lập cơ quan đầu mối quốc gia	Giao cho Bộ Công Thương hoặc một ủy ban liên bộ (Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ KH&ĐT) làm đầu mối đàm phán với H2Global Foundation.
Sớm phê duyệt tiêu chuẩn "Hydrogen Xanh"	Hoàn thiện hệ thống chứng nhận và truy xuất nguồn gốc cho hydrogen xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như EU RFNBO, CertifHy.
Ban hành cơ chế giá carbon rõ ràng	Tạo tín hiệu giá ổn định để hydrogen xanh có thể cạnh tranh với nhiên liệu hóa thạch.

3.2. Tạo cơ chế tài chính hỗ trợ

Khuyến nghị	Hành động cụ thể
Thành lập quỹ bù đắp chênh lệch giá	Huy động nguồn từ ngân sách nhà nước, ODA, JETP và các quỹ khí hậu quốc tế để bù đắp khoảng cách giữa giá mua và giá bán trong cơ chế H2Global.
Ưu đãi thuế và tín dụng	Miễn giảm thuế nhập khẩu thiết bị điện phân, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án hydrogen xanh tham gia đấu giá H2Global.
Hỗ trợ bảo lãnh tín dụng	Cung cấp bảo lãnh cho các khoản vay đầu tư dự án hydrogen để giảm rủi ro cho nhà đầu tư.

3.3. Phát triển hạ tầng và năng lực sản xuất

Khuyến nghị	Hành động cụ thể
Xác định các khu vực ưu tiên	Phát triển các "H2 hubs" tại các khu vực có tiềm năng tái tạo và cảng biển lớn như Vũng Tàu, miền Trung và Tây Nguyên .
Đầu tư hạ tầng vận chuyển và lưu trữ	Phát triển hệ thống cảng và kho chứa ammonia và hydrogen để phục vụ xuất khẩu .
Thí điểm công nghệ điện phân	Áp dụng cơ chế "regulatory sandbox" để thử nghiệm các công nghệ mới và mô hình kinh doanh .

3.4. Lộ trình tham gia H2Global

Giai đoạn 1 (2026-2027): Đàm phán và chuẩn bị

• Ký MoU với H2Global Foundation .

• Xác định cơ quan đầu mối quốc gia.

• Hoàn thiện tiêu chuẩn "Hydrogen Xanh".

• Xác định các dự án thí điểm tiềm năng (ví dụ: dự án của PVN, EVN, Vinacomin, v.v.).

Giai đoạn 2 (2027-2028): Tham gia đấu giá khu vực

• Tham gia vòng đấu giá khu vực châu Á của H2Global.

• Thực hiện các hợp đồng mua bán dài hạn (10 năm) đầu tiên.

• Tích lũy kinh nghiệm và xây dựng uy tín.

Giai đoạn 3 (2029-2030): Mở rộng quy mô

• Phát triển các dự án quy mô GW.

• Tham gia đấu giá toàn cầu của H2Global.

• Thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với các quốc gia nhập khẩu (Đức, Nhật Bản, Hà Lan, Hàn Quốc).

4. Kết luận

H2Global là cơ hội để Việt Nam tham gia sâu vào thị trường hydrogen toàn cầu, thu hút đầu tư nước ngoài và khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch khu vực. Tuy nhiên, "cửa sổ cơ hội" này có thể đóng lại nếu Việt Nam không hành động ngay từ bây giờ.

Ba hành động ưu tiên trong 6 tháng tới:

1. Ký MoU với H2Global Foundation để chính thức bắt đầu quá trình hợp tác.

2. Thành lập Ủy ban Hydrogen Quốc gia liên bộ để điều phối chiến lược và đàm phán.

3. Xác định 2-3 dự án thí điểm sẵn sàng tham gia đấu giá H2Global trong vòng 12-18 tháng tới.

Việt Nam đã có chiến lược hydrogen quốc gia . Bây giờ là lúc chuyển từ tầm nhìn sang hành động cụ thể, để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua hydrogen toàn cầu.

Cơ chế đấu giá H2Global: Đấu giá hai chiều thu hẹp khoảng cách giá

Tổng quan cơ chế

H2Global là một cơ chế đấu giá hai chiều (double-sided auction) do Chính phủ Đức khởi xướng, với sự tham gia của Hà Lan và các quốc gia khác. Mục tiêu là kết nối các nhà sản xuất hydrogen xanh chi phí thấp bên ngoài châu Âu với người mua tại châu Âu, đồng thời giải quyết bài toán nan giải: nhà sản xuất cần hợp đồng dài hạn để huy động vốn, còn người mua muốn hợp đồng ngắn hạn linh hoạt .

Cách thức vận hành

Cơ chế H2Global vận hành qua một bên trung gian – công ty Hintco (thuộc sở hữu của Tổ chức H2Global) – để thực hiện các giao dịch. Cụ thể:

Bước 1: Đấu thầu mua dài hạn (HPA - Hydrogen Purchase Agreement)

• Hintco tổ chức đấu thầu cạnh tranh để ký hợp đồng mua dài hạn 10 năm với các nhà sản xuất hydrogen và dẫn xuất (ammonia, methanol, e-fuels) từ khắp nơi trên thế giới .

• Giá mua được ấn định cố định trong 10 năm, mang lại sự chắc chắn về doanh thu giúp nhà sản xuất huy động vốn và triển khai dự án .

Bước 2: Đấu thầu bán ngắn hạn (HSA - Hydrogen Sales Agreement)

• Hintco tổ chức đấu thầu cạnh tranh để bán lại lượng hydrogen đã mua thông qua hợp đồng ngắn hạn 1 năm cho người mua tại châu Âu (các công ty trong ngành thép, hóa chất, vận tải...).

• Giá bán được xác định qua đấu thầu cạnh tranh, phản ánh mức sẵn sàng chi trả thực tế của người mua.

Bước 3: Bù đắp chênh lệch giá

• Vì hydrogen xanh đắt hơn nhiên liệu hóa thạch, giá mua dài hạn (HPA) thường cao hơn giá bán ngắn hạn (HSA).

• Nhà nước (hoặc các nhà tài trợ) chi trả khoản chênh lệch này cho Hintco, đóng vai trò là "khoản trợ cấp" để thu hẹp khoảng cách giá.

• Khoản tiền này chỉ được giải ngân sau khi hàng được giao thực tế, đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn vốn công.

Sơ đồ minh họa

Nhà sản xuất (toàn cầu) → [HPA 10 năm, giá cố định] → Hintco (Trung gian) → [HSA 1 năm, giá đấu thầu] → Người mua (châu Âu)
                                                                                               ↑
                                                                        Nhà nước bù đắp chênh lệch giá

Điểm khác biệt so với các cơ chế thông thường

Đặc điểm	Cơ chế thông thường	H2Global
Hợp đồng mua	Nhà sản xuất và người mua ký trực tiếp	Trung gian (Hintco) ký với cả hai bên
Thời hạn hợp đồng	Nhà sản xuất muốn dài hạn, người mua muốn ngắn hạn → bất đồng	Giải quyết bằng hợp đồng mua 10 năm và bán 1 năm
Rủi ro giá	Nhà sản xuất chịu rủi ro biến động giá	Trung gian chịu rủi ro, được nhà nước bù đắp chênh lệch
Minh bạch giá	Thiếu thông tin giá thị trường	Đấu thầu cạnh tranh hai chiều tạo ra tín hiệu giá rõ ràng

Ứng dụng trong hợp tác Ấn Độ - Đức

Thỏa thuận Ấn Độ - Đức sử dụng chính cơ chế này:

• Các nhà sản xuất Ấn Độ tham gia đấu thầu HPA để cung cấp các dẫn xuất hydrogen xanh (như methanol xanh) cho thị trường châu Âu.

• Chính phủ Đức và Ấn Độ (cùng các đối tác như Hà Lan, Nhật Bản) cung cấp nguồn vốn để bù đắp chênh lệch giá.

• Hợp đồng mua dài hạn (10 năm) giúp các nhà sản xuất Ấn Độ có doanh thu ổn định để đầu tư nhà máy, trong khi người mua châu Âu vẫn giữ được tính linh hoạt với hợp đồng ngắn hạn .

Quy mô và thành công bước đầu

• Vòng đấu giá đầu tiên (2024): Hợp đồng 397 triệu EUR cho Fertiglobe (Ai Cập) cung cấp 19.500 tấn ammonia tái tạo/năm.

• Vòng đấu giá thứ hai (2025): Tổng ngân sách lên tới 3 tỷ EUR, do Đức và Hà Lan đồng tài trợ, với 5 gói thầu khu vực (châu Phi, châu Á, Bắc Mỹ, Nam Mỹ & Châu Đại Dương) và một gói toàn cầu.

• Đấu giá song phương Đức - Úc: Đức và Úc đang phát triển một cửa sổ đấu giá song phương với mỗi bên đóng góp 200 triệu EUR, nhằm thúc đẩy xuất khẩu hydrogen xanh từ Úc sang Đức.

Tham khảo

1. World Economic Forum. "Case Study Details - The Future of Clean Fuels - Double-sided auctions (H2Global)." 2025. 

2. Vietnam News. "Việt Nam urged to accelerate hydrogen industry development: seminar." July 29, 2026. 

3. Vietstock. "How to move forward with green hydrogen." August 25, 2025. 

4. Vietnam.vn. "The Ministry of Industry and Trade is promoting the completion of the policy framework to create momentum for the development of the hydrogen industry." July 30, 2026. 

5. Hintco. "How it works." 2025. 

6. IEA. "H2 Global CfD auction for Hydrogen." August 19, 2025. 

7. Hintco. "FAQ second H2Global tender." June 30, 2025. 

8. Vietnam.vn. "Hydrogen energy needs a policy boost." July 29, 2026. 

9. Vietnam Chamber of Commerce and Industry (VCCI). "Vietnam's Hydrogen Strategy: From Energy Vision to Action." November 13, 2025.