JBIC tham gia H4D Webinar: Hỗ trợ tài chính toàn diện cho chuỗi giá trị hydrogen vì mục tiêu phát triển

Tham luận chi tiết của ông Yusuke Masuda (JBIC): Tài chính cho chuỗi giá trị hydrogen vì mục tiêu phát triển

Ngày: 31 tháng 7, 2026

By Annie Nguyễn

Bối cảnh và vai trò của JBIC trong nền kinh tế hydrogen

Ông Yusuke Masuda, Giám đốc Văn phòng Chiến lược Chuyển đổi Năng lượng của Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC), đã có bài tham luận quan trọng trong khuôn khổ hội thảo trực tuyến "Launch of H4D Knowledge Product: Japan's Hydrogen and Derivatives Framework" do Chương trình Hỗ trợ Quản lý Ngành Năng lượng (ESMAP) thuộc Ngân hàng Thế giới tổ chức ngày 23 tháng 7 năm 2026. Bài trình bày của ông mang tiêu đề "Financing the Hydrogen Value Chain for Development" , tập trung vào vai trò của JBIC trong việc hỗ trợ tài chính cho toàn bộ chuỗi giá trị hydrogen, từ sản xuất đến vận chuyển và sử dụng, đặc biệt là tại các nước đang phát triển.

Ông Masuda mở đầu bài thuyết trình bằng cách giới thiệu tổng quan về JBIC - một ngân hàng chính sách của Nhật Bản được thành lập vào tháng 4 năm 2012, với vốn điều lệ 15,6 tỷ USD thuộc sở hữu hoàn toàn của Chính phủ Nhật Bản. Ông nhấn mạnh JBIC có dư nợ cho vay và góp vốn cổ phần lên tới 105,6 tỷ USD, cùng với dư nợ bảo lãnh 8,89 tỷ USD, hoạt động trên phạm vi toàn cầu với mạng lưới văn phòng đại diện tại các khu vực chiến lược. Các công cụ tài chính của JBIC bao gồm cho vay xuất khẩu, cho vay nhập khẩu, cho vay đầu tư nước ngoài, cho vay hợp vốn, góp vốn cổ phần và bảo lãnh . Điều này cho thấy JBIC có đầy đủ năng lực và công cụ để hỗ trợ các dự án hydrogen quy mô lớn.

Chi phí vốn - Rào cản lớn nhất đối với hydrogen

Một điểm nhấn quan trọng trong bài tham luận của ông Masuda là việc ông chỉ ra chi phí vốn cao là yếu tố chính đẩy giá hydrogen lên cao, đặc biệt tại các nước đang phát triển. Ông đã trình bày dữ liệu so sánh chi phí vốn tại các khu vực khác nhau, trong đó châu Âu có chi phí vốn thấp nhất (4-5% đối với vốn vay và 14,5% đối với vốn cổ phần), trong khi Trung Quốc có chi phí vốn cao nhất (lên tới 18,5% đối với vốn vay và 0,5-3% đối với vốn cổ phần). Sự khác biệt này ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất hydrogen, bao gồm các khoản mục như điện tái tạo, nước, chi phí vốn và vận hành máy điện phân, lưu trữ và vận chuyển hydrogen.

Ông Masuda cũng trình bày ba loại rủi ro chính ảnh hưởng đến chi phí tài chính của dự án hydrogen: (1) Rủi ro về bên mua - sự không chắc chắn về nhu cầu và giá cả (yếu tố lớn nhất), (2) Rủi ro chính sách và quy định - các chính sách hỗ trợ không chắc chắn và thủ tục cấp phép, và (3) Rủi ro công nghệ và hạ tầng - việc xác nhận công nghệ và mở rộng quy mô. Ông nhấn mạnh rằng các ngân hàng phát triển như JBIC có vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu các rủi ro này thông qua các công cụ tài chính phù hợp, từ đó hạ thấp chi phí vốn và thúc đẩy các dự án hydrogen.

Kinh nghiệm tài chính của JBIC trong các lĩnh vực liên quan

Ông Masuda đã nhấn mạnh rằng JBIC có nhiều kinh nghiệm tài chính trong các lĩnh vực tương tự với các dự án hydrogen, bao gồm CCS/CCUS, phát điện năng lượng tái tạo, vận tải, tàu chuyên dụng, đường ống, trạm tiếp nhận, nhà máy điện, và trạm tiếp nhiên liệu hydrogen. Ông đặc biệt nhấn mạnh các lĩnh vực cụ thể cho các dự án hydrogen bao gồm: điện phân nước, sản xuất hydrogen lỏng (hóa lỏng hydrogen ở nhiệt độ -253°C), các tàu vận chuyển hydrogen, tổng hợp nhiên liệu, trạm tiếp nhận hydrogen và quá trình khử hydro hóa. Kinh nghiệm phong phú này cho phép JBIC hiểu rõ các thách thức kỹ thuật và tài chính của chuỗi giá trị hydrogen, từ đó có thể đưa ra các giải pháp tài chính phù hợp.

Cam kết hỗ trợ toàn diện chuỗi giá trị hydrogen

Một trong những thông điệp cốt lõi của bài tham luận là khả năng của JBIC trong việc hỗ trợ liền mạch toàn bộ chuỗi giá trị hydrogen carbon thấp, từ sản xuất thượng nguồn, vận chuyển (hydrogen lỏng, ammonia, và MCH - Methylcyclohexane) đến sử dụng hạ nguồn. Ông Masuda nhấn mạnh rằng JBIC có thể hợp tác với chính phủ các nước sở tại, các tổ chức công và các công ty nước ngoài để phát triển cơ sở hạ tầng cần thiết cho việc thiết lập chuỗi giá trị hydrogen carbon thấp thông qua các khoản vay hợp vốn hoặc các cơ chế tài chính khác. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nước đang phát triển, nơi thiếu hụt cơ sở hạ tầng là một rào cản lớn.

Các dự án tài trợ tiêu biểu

Để minh họa cho cam kết của Nhật Bản trong việc phát triển chuỗi giá trị hydrogen và ammonia, ông Masuda đã giới thiệu một số dự án tài trợ tiêu biểu:

1. Dự án Ammonia Abu Dhabi (2024): JBIC đã ký thỏa thuận cho vay lên tới 12 triệu USD với Mitsui & Co. cho dự án sản xuất 1 triệu tấn ammonia/năm tại Ruwais Industrial Park ở Abu Dhabi, dự kiến bắt đầu vận hành thương mại vào năm 2027. Dự án này do Công ty Dự án Ammonia RSC LTD, được tài trợ bởi các công ty con của ADNOC, Mitsui và Korea/GS Energy. Đáng chú ý, cho đến khi nhu cầu ammonia làm nhiên liệu được thiết lập, Mitsui và các nhà tài trợ khác sẽ sử dụng mạng lưới bán ammonia hiện có để bán ammonia cho mục đích sử dụng phân bón tại Nhật Bản, châu Âu và các nước khác. Các nhà tài trợ có kế hoạch bán ammonia sạch làm nhiên liệu cho Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước khác khi nhu cầu tăng lên .

2. Dự án Blue Ammonia Louisiana (2025-2026): Đây là một dự án quan trọng với nhà máy ammonia carbon thấp công suất 1,4 triệu tấn/năm tại Louisiana, Mỹ. Dự án do CF Industries, JERA và Mitsui đồng tài trợ, với chi phí ước tính khoảng 4 tỷ USD. Điểm đặc biệt của dự án là sử dụng công nghệ CCS để giảm hơn 95% lượng phát thải CO₂ trong quá trình sản xuất, dự kiến bắt đầu sản xuất vào năm 2029. JBIC đã ký thỏa thuận cho vay với Mitsui khoảng 626 triệu USD vào tháng 6 năm 2025 và với JERA lên tới 105 tỷ JPY vào tháng 2 năm 2026. Việc phân phối ammonia sẽ do ba nhà tài trợ thực hiện theo tỷ lệ sở hữu. JERA đã được chứng nhận theo cơ chế hỗ trợ chênh lệch giá của chính phủ Nhật Bản để đồng đốt ammonia tại các nhà máy nhiệt điện và bán cho các ngành khó giảm phát thải, trong khi Mitsui được chứng nhận để bán cho các công ty điện lực và nhà sản xuất hóa chất .

3. Đầu tư vào FirstElement Fuel (2025): JBIC đã đầu tư khoảng 23 triệu USD vào FirstElement Fuel Inc. (FEF), một công ty khởi nghiệp vận hành mạng lưới trạm hydrogen lớn nhất tại California, một trong những thị trường xe FCEV lớn nhất thế giới. Khoản đầu tư này, được thực hiện thông qua Tài khoản Hoạt động Đặc biệt của JBIC do sự không chắc chắn của nhu cầu hydrogen, nhằm hỗ trợ các nhà tài trợ Nhật Bản tham gia thị trường hydrogen toàn cầu và mở rộng doanh số xe FCEV.

4. Quỹ Hydrogen toàn cầu (2026): JBIC đã ký thỏa thuận đầu tư lên tới 100 triệu EUR vào quỹ hydrogen lớn nhất thế giới trị giá 1,5 tỷ EUR (lên tới 1,8 tỷ EUR). Quỹ này nhằm mục đích mở rộng quy mô thị trường hydrogen bằng cách đầu tư vào toàn bộ chuỗi giá trị hydrogen, từ thượng nguồn đến hạ nguồn. Các nhà đầu tư bao gồm các công ty hàng đầu thế giới về hydrogen như Air Liquide, TotalEnergies, VINCI và Plug Power. Là nhà đầu tư neo duy nhất từ Nhật Bản, JBIC hướng tới thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hydrogen, bao gồm cả việc khám phá khả năng tham gia của các công ty Nhật Bản vào các dự án mà quỹ đầu tư.

Kết luận và tầm nhìn

Ông Masuda kết thúc bài tham luận bằng cách nhấn mạnh rằng JBIC đang tăng cường hợp tác quốc tế và tham gia vào các sáng kiến như Hydrogen for Development (H4D) và 10 GW Lighthouse Initiative để hỗ trợ phát triển thị trường hydrogen và ammonia. Ông nhấn mạnh rằng bên cạnh việc đảm bảo sự chắc chắn về bên mua, việc giải quyết thách thức chi phí vốn là yếu tố quan trọng để phát triển hydrogen vì mục tiêu phát triển. JBIC đóng góp vào việc giảm chi phí này bằng cách hỗ trợ chuỗi giá trị một cách liên tục và chia sẻ rủi ro thông qua cấu trúc tài chính phù hợp. Vốn được triển khai vào các dự án thực tế có thể vay vốn trên toàn bộ chuỗi giá trị. Ông kết thúc bằng cách bày tỏ sự sẵn sàng đối thoại và hợp tác về cách tiếp cận của JBIC, một lời mời mở dành cho các quốc gia đang phát triển và các đối tác quốc tế.

Xem phần trình bày của JBIC tại clip: https://www.kaltura.com/index.php/extwidget/preview/partner_id/1930181/uiconf_id/56595592/entry_id/1_2tvqij03/embed/dynamic