Kho báu "Hydro trắng" ẩn mình sâu trong lòng đất cổ đại Canada: Bước ngoặt cho năng lượng sạch?
Annie Nguyễn
Ngày 29 tháng 5 năm 2026
Trong bối cảnh thế giới đang ráo riết tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế sạch và bền vững, một nghiên cứu mới đây đã hé lộ một "mỏ vàng năng lượng" tiềm năng ngay bên dưới lớp vỏ Trái Đất cổ đại của Canada, mở ra một hướng đi hoàn toàn mới cho ngành công nghiệp hydro.
Các nhà khoa học từ Đại học Toronto và Đại học Ottawa đã công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) kết quả của một nghiên cứu kéo dài suốt một thập kỷ tại mỏ Kidd Creek, bang Ontario, Canada. Họ đã phát hiện ra một nguồn cung cấp "hydro trắng" (white hydrogen) – một dạng hydro tự nhiên, không qua sản xuất – với trữ lượng và sự ổn định đáng kinh ngạc.
Theo ước tính của nhóm nghiên cứu, lượng hydro rò rỉ từ các lỗ khoan sâu gần 3 km dưới mỏ này có thể tạo ra 4,7 triệu kilowatt giờ (kWh) năng lượng mỗi năm, đủ để đáp ứng nhu cầu điện trung bình của khoảng 400 hộ gia đình trong 12 tháng.
"Không giống như các ước tính lý thuyết trước đây, nghiên cứu này cung cấp dữ liệu cứng đầu tiên trong dài hạn về sản xuất địa chất hydro," Barbara Sherwood Lollar, nhà địa hóa học hàng đầu tại Đại học Toronto, cho biết. "Dữ liệu cho thấy có những cơ hội chưa được khai thác để tiếp cận nguồn năng lượng tiết kiệm chi phí được sản xuất ngay từ những tảng đá dưới chân chúng ta".
Điểm đặc biệt của phát hiện này là tính "tại chỗ" của nó. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng nguồn hydro trắng này tồn tại trong chính những loại đá giàu khoáng sản đang được khai thác – như đồng, kẽm, niken, kim cương và các khoáng sản quan trọng cho công nghệ tương lai.
"Việc đồng định vị các mỏ khoáng sản và sản xuất hydro có thể tận dụng ngay tại chỗ, giảm thiểu nhu cầu vận chuyển đường dài, lưu trữ và phát triển cơ sở hạ tầng tốn kém," đồng tác giả Oliver Warr từ Đại học Ottawa giải thích. Thay vì phải khoan, vận chuyển và lưu trữ như các dự án hydro xám hay xanh hiện tại, nguồn "hydro trắng" này có thể được sử dụng ngay để cung cấp năng lượng cho chính các hoạt động khai thác mỏ, giúp giảm chi phí và lượng khí thải carbon hiệu quả.
Trước đây, lượng hydro này hầu như bị bỏ qua, chỉ được xem là nguồn dinh dưỡng cho các vi sinh vật sống sâu dưới lòng đất. Tuy nhiên, với cuộc đua toàn cầu để khử cacbon và giảm chi phí cho nền kinh tế hydro, nguồn năng lượng mới này đang thu hút sự chú ý mạnh mẽ.
"Hiện đang có một cuộc đua toàn cầu nhằm tăng cường khả năng cung cấp hydro để khử cacbon và giảm chi phí của nền kinh tế hydro hiện có," Sherwood Lollar nhấn mạnh. "Chúng tôi hiện đã hiểu rõ hơn về tính khả thi về mặt kinh tế của nguồn tài nguyên này".
Phát hiện này được đánh giá là một bước ngoặt tiềm năng, không chỉ cho riêng Canada mà còn cho các khu vực có cấu trúc địa chất tương tự trên toàn cầu, mở ra một chương mới đầy hứa hẹn trong hành trình chuyển đổi năng lượng sạch.
