IEA: Hydrogen không phải “bong bóng”, nhưng sẽ chỉ tập trung vào một số lĩnh vực
Ngày 27/03/2026 – Biên tập bởi Annie Nguyễn
Theo International Energy Agency, hydrogen sạch không phải là một xu hướng nhất thời, nhưng vai trò của nó trong hệ thống năng lượng tương lai sẽ giới hạn và có chọn lọc, thay vì “phủ rộng mọi lĩnh vực” như kỳ vọng trước đây.
Không phải trào lưu – nhưng đang “hạ nhiệt”
IEA khẳng định hydrogen vẫn là một trụ cột dài hạn của chuyển dịch năng lượng. Tuy nhiên:
- Nhiều dự án bị trì hoãn hoặc hủy bỏ
- Kỳ vọng thị trường đã bị điều chỉnh giảm
- Chính sách và nhu cầu chưa theo kịp
Dù vậy, tổ chức này cho rằng đây là diễn biến bình thường của các công nghệ mới – thường trải qua chu kỳ “bùng nổ → điều chỉnh → ổn định”.
Nhu cầu thực tế: vẫn tập trung vào ngành truyền thống
Một điểm then chốt từ IEA:
Hydrogen trong tương lai gần vẫn chủ yếu phục vụ các ngành đã sử dụng hydrogen từ trước.
Cụ thể:
- Lọc dầu
- Sản xuất amoniac
- Công nghiệp hóa chất
Các lĩnh vực này sẽ tiếp tục là “xương sống” của nhu cầu hydrogen.
Dữ liệu cũng cho thấy:
- Tổng nhu cầu hydrogen toàn cầu ~100 triệu tấn/năm
- 99% vẫn nằm ở các ứng dụng truyền thống
- Ứng dụng mới (vận tải, điện, nhiệt) gần như chưa đáng kể
Những lĩnh vực hydrogen thực sự có ý nghĩa
IEA nhấn mạnh hydrogen chỉ nên được triển khai ở các lĩnh vực khó điện hóa (hard-to-abate):
- Thép (DRI)
- Hóa chất
- Hàng hải, hàng không (dưới dạng e-fuels)
- Một phần vận tải nặng
Trong khi đó, nhiều ứng dụng từng được kỳ vọng như:
- Ô tô cá nhân
- Sưởi ấm dân dụng
- Phát điện quy mô lớn
có thể không còn là ưu tiên, do điện hóa trực tiếp hiệu quả hơn.
Thách thức lớn nhất: chi phí và hạ tầng
Sự chậm lại của hydrogen đến từ các yếu tố cốt lõi:
- Chi phí sản xuất vẫn cao
- Thiếu hạ tầng vận chuyển và lưu trữ
- Cạnh tranh với điện tái tạo trực tiếp
- Thiếu cơ chế kích cầu
IEA cũng cảnh báo sự cạnh tranh nguồn điện giữa hydrogen và các ngành khác như trung tâm dữ liệu.
Tăng trưởng vẫn đang diễn ra
Dù gặp khó khăn, hydrogen vẫn tiếp tục phát triển:
- Đầu tư đạt khoảng 8 tỷ USD năm 2025 (+80%)
- Công suất điện phân có thể đạt 26–65 GW vào 2030
- Hơn 200 dự án đã có quyết định đầu tư
Điều này cho thấy ngành vẫn đang tiến về phía trước, nhưng theo hướng thực tế hơn.
Ý nghĩa chiến lược: từ “giải pháp cho mọi thứ” → “giải pháp có chọn lọc”
Thông điệp quan trọng nhất từ IEA:
Hydrogen không biến mất – nhưng sẽ “thu hẹp để mạnh hơn”.
- Không còn là “silver bullet”
- Trở thành giải pháp chuyên biệt
- Tập trung vào nơi không có lựa chọn khác
Góc nhìn chính sách
Để hydrogen phát triển đúng hướng, IEA khuyến nghị:
- Ưu tiên thay thế hydrogen xám trong công nghiệp
- Tập trung vào nhu cầu thực (demand-side)
- Phát triển hạ tầng có mục tiêu
- Tránh dàn trải nguồn lực
