Hydrogen tự nhiên (hydrogen trắng): Quân bài tiềm năng trong chiến lược hydrogen của Canada
Ngày 20 tháng 1 năm 2026
Hoạt động thăm dò hydrogen tự nhiên, còn gọi là “hydrogen trắng”, đang gia tăng nhanh chóng tại hạt Cumberland, tỉnh Nova Scotia, khi nhiều doanh nghiệp tiến hành đăng ký quyền thăm dò nhằm đánh giá khả năng khai thác thương mại từ điều kiện địa chất của khu vực. Các khảo sát khí trong đất gần đây ghi nhận nồng độ hydrogen vượt 4.000 phần triệu (ppm), cao hơn mức từng đo được tại một số khu vực ở Quebec và Ontario, làm dấy lên kỳ vọng rằng hydrogen tự nhiên có thể trở thành một nguồn bổ sung quan trọng cho hệ sinh thái hydrogen của Canada.
Khác với hydrogen xanh – vốn được sản xuất thông qua quá trình điện phân tiêu tốn nhiều điện năng – hydrogen tự nhiên hình thành từ các quá trình địa chất và có thể được khai thác trực tiếp từ lòng đất. Đặc điểm này khiến hydrogen trắng được nhìn nhận như một nguồn năng lượng carbon thấp, chi phí tiềm năng thấp, trong bối cảnh nhiều dự án hydrogen xanh đang đối mặt với thách thức về chi phí, hạ tầng điện và thời gian triển khai kéo dài.
Tuy nhiên, những bất định vẫn còn rất lớn. Trữ lượng hydrogen tự nhiên đã được chứng minh hiện nay còn rất hạn chế; chi phí khoan và thăm dò cao; trong khi hạ tầng vận chuyển, lưu trữ và phân phối hydrogen gần như chưa tồn tại. Bên cạnh đó, các khung pháp lý, tiêu chuẩn an toàn và hệ thống chứng nhận dành riêng cho hydrogen tự nhiên vẫn đang trong giai đoạn sơ khai.
Dù vậy, sức hấp dẫn chiến lược của hydrogen trắng là rõ ràng. Nếu có thể khai thác hiệu quả về mặt kinh tế, nguồn hydrogen này có thể cung cấp giải pháp trung hạn cho các ngành khó giảm phát thải như thép, hóa chất và vận tải hạng nặng – những lĩnh vực cần nguồn năng lượng có mật độ cao và độ tin cậy lớn, trong khi hydrogen xanh quy mô lớn vẫn chưa sẵn sàng.
Đối với các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư, bài toán cốt lõi là quản lý rủi ro ở giai đoạn đầu. Điều này có thể bao gồm các mô hình hợp tác công – tư để hỗ trợ thăm dò, xây dựng lộ trình pháp lý rõ ràng cho cấp phép và an toàn, cũng như quy hoạch sớm hạ tầng dùng chung như đường ống, trạm nén và kho lưu trữ. Các nhà cung cấp công nghệ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh công nghệ khoan, giám sát và xử lý khí phù hợp với đặc thù của các mỏ hydrogen tự nhiên.
Liệu hydrogen trắng sẽ trở thành trụ cột trong một nền kinh tế hydrogen đa dạng hay chỉ dừng lại ở một phân khúc ngách sẽ phụ thuộc vào kết quả của các hoạt động thăm dò hiện nay và tốc độ hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ. Dù thế nào, hydrogen tự nhiên đã chính thức bước vào tầm ngắm như một lựa chọn đáng cân nhắc trong quá trình chuyển dịch năng lượng của Canada.
